1. 20. 5.
දට්ඨබ්බසුත්තං
253. තිස්සො ඉමා භික්ඛවෙ වෙදනා. කතමා තිස්සො: සුඛා වෙදනා, දුක්ඛා වෙදනා, අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා. සුඛා භික්ඛවෙ වෙදනා දුක්ඛතො දට්ඨබ්බා, දුක්ඛා වෙදනා සල්ලතො දට්ඨබ්බා, අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා අනිච්චතො දට්ඨබ්බා.
යතො ඛො භික්ඛවෙ භික්ඛුනො සුඛා වෙදනා දුක්ඛතො දිට්ඨා හොති, දුක්ඛා වෙදනා සල්ලතො දිට්ඨා හොති, අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා අනිච්චතො දිට්ඨා හොති, අයං වුච්චති භික්ඛවෙ භික්ඛු සම්මද්දසො අච්ඡෙච්ඡි තණ්හං, වාවත්තයි සඤ්ඤොජනං, සම්මාමානාභිසමයා අන්තමකාසි දුක්ඛස්සාති.
යො සුඛං දුක්ඛතො අද්ද දුක්ඛමද්දක්ඛි සල්ලතො
අදුක්ඛමසුඛං සන්තං අද්දක්ඛි නං අනිච්චතො.
ස වෙ සම්මද්දසො භික්ඛු පරිජානාති වෙදනා
සො වෙදනා පරිඤ්ඤාය දිට්ඨධම්මෙ අනාසවො
කායස්ස භෙදා ධම්මට්ඨො සඞ්ඛං නොපෙති වෙදගූති.
1. 20. 6.
සල්ලසුත්තං
254. අස්සුතවා භික්ඛවෙ පුථුජ්ජනො සුඛම්පි වෙදනං වෙදියති, දුක්ඛම්පි වෙදනං වෙදියති, අදුක්ඛමසුඛම්පි වෙදනං වෙදියති. සුතවා භික්ඛවෙ, අරියසාවකො සුඛම්පි වෙදනං වෙදියති, දුක්ඛම්පි වෙදනං වෙදියති, අදුක්ඛමසුඛම්පි වෙදනං වෙදියති. තත්ර භික්ඛවෙ කො විසෙසො, කො අධිප්පායො කිං නානාකරණං සුතවතො අරියසාවකස්ස අස්සුතවතා පුථුජ්ජනෙනාති?
භගවම්මූලකා නො භන්තෙ ධම්මා භගවන්නෙත්තිකා භගවම්පටිසරණා, සාධු වත භන්තෙ භගවන්තං යෙව පටිභාතු එතස්ස භාසිතස්ස අත්ථො භගවතො සුත්වා භික්ඛු ධාරෙස්සන්තීති. තෙන හි භික්ඛවෙ සුණාථ, සාධුකං මනසිකරොථ, භාසිස්සාමීති. එවං භන්තෙති ඛො තෙ භික්ඛු භගවතො පච්චස්සොසුං, භගවා එතදවොච:
අස්සුතවා භික්ඛවෙ පුථුජ්ජනො දුක්ඛාය වෙදනාය ඵුට්ඨො සමානො සොචති කිලමති පරිදෙවති උරත්තාළිං කන්දති සම්මොහං ආපජ්ජති. සො ද්වෙ වෙදනා වෙදියති කායිකඤ්ච චෙතසිකඤ්ච. සෙය්යථාපි භික්ඛවෙ, පුරිසං සල්ලෙන විජ්ඣෙය්යුං තමෙනං දුතියෙන සල්ලෙන අනුවෙධං විජ්ඣෙය්යුං එවං හි සො භික්ඛවෙ, පුරිසො ද්වෙ සල්ලෙන වෙදනා වෙදියෙථ.
එවමෙව ඛො භික්ඛවෙ අස්සුතවා පුථුජ්ජනො දුක්ඛාය වෙදනාය ඵුට්ඨො සමානො සොචති. කිලමති. පරිදෙවති. උරත්තාළිං කන්දති. සම්මොහං ආපජ්ජති. සො ද්වෙ වෙදනා වෙදියති කායිකඤ්ච චෙතසිකඤ්ච. තස්සායෙව ඛො පන දුක්ඛාය වෙදනාය ඵුට්ඨො සමානො පටිඝවා හොති. තමෙනං දුක්ඛාය වෙදනාය පටිඝවන්තං යො දුක්ඛාය වෙදනාය පටිඝානුසයො සො අනුසෙති. සො දුක්ඛාය වෙදනාය ඵුට්ඨො සමානො කාමසුඛං අභිනන්දති. තං කිස්ස හෙතු, න භික්ඛවෙ පජානාති අස්සුතවා පුථුජ්ජනො අඤ්ඤත්ර කාමසුඛා දුක්ඛාය වෙදනාය නිස්සරණං, තස්ස කාමසුඛං අභිනන්දතො යො සුඛාය වෙදනාය රාගානුසයො සො අනුසෙති. සො තාසං වෙදනානං සමුදයඤ්ච අත්ථගමඤ්ච අස්සාදඤ්ච ආදීනවඤ්ච නිස්සරණඤ්ච යථාභූතං නප්පජානාති.
තස්ස තාසං වෙදනානං සමුදයඤ්ච අත්ථගමඤ්ච අස්සාදඤ්ච ආදීනවඤ්ච නිස්සරණඤ්ච යථාභූතං අප්පජානතො යො අදුක්ඛමසුඛාය වෙදනාය අවිජ්ජානුසයො සො අනුසෙති. සො සුඛඤ්චෙ වෙදනං වෙදියති, සඤ්ඤුත්තො නං වෙදයති. දුක්ඛඤ්චෙ වෙදනං වෙදියති, සඤ්ඤුත්තො නං වෙදියති. අදුක්ඛමසුඛඤ්චෙ වෙදනං වෙදියති, සඤ්ඤුත්තො නං වෙදියති. අයං වුච්චති භික්ඛවෙ අස්සුතවා පුථුජ්ජනො සඤ්ඤුත්තො ජාතියා ජරාමරණෙන සොකෙහි පරිදෙවෙහි දුක්ඛෙහි දොමනස්සෙහි උපායාසෙහි සඤ්ඤුත්තො දුක්ඛස්මාති වදාමි.
සුතවා ච ඛො භික්ඛවෙ අරියසාවකො දුක්ඛාය වෙදනාය ඵුට්ඨො සමානො න සොචති න කිලමති න පරිදෙවති න උරත්තාළිං කන්දති න සම්මොහං ආපජ්ජති: සො එකං වෙදනං වෙදියති කායිකං, න චෙතසිකං. සෙය්යථාපි භික්ඛවෙ පුරිසං සල්ලෙන විජ්ඣෙය්යුං, තමෙනං දුතියෙන සල්ලෙන අනුවෙධං න විජ්ඣෙය්යුං; එවං හි සො භික්ඛවෙ පුරිසො එකං සල්ලෙන වෙදනං වෙදියෙථ එවමෙව ඛො භික්ඛවෙ සුතවා අරියසාවකො දුක්ඛාය වෙදනාය ඵුට්ඨො සමානො න සොචති, න කිලමති, න පරිදෙවති, න උරත්තාළිං කන්දති, න සම්මොහං ආපජ්ජති; සො එකං වෙදනං වෙදියති කායිකං, න චෙතසිකං. තස්සායෙව ඛො පන දුක්ඛාය වෙදනාය පටිඝවා න හොති. තමෙනං දුක්ඛාය වෙදනාය අපටිඝවන්තං යො දුක්ඛාය වෙදනාය පටිඝානුසයො සො නානුසෙති; සො දුක්ඛාය වෙදනාය ඵුට්ඨො සමානො කාමසුඛං නාභිනන්දති. තං කිස්ස හෙතු, පජානාති හි භික්ඛවෙ සුතවා අරියසාවකො අඤ්ඤත්ර කාමසුඛා දුක්ඛාය වෙදනාය නිස්සරණං.