108. කිස්මින්නු ඛො භික්ඛවෙ සති කිං උපාදාය කිං අභිනිවිස්ස “සෙය්යො’හමස්මීති වා හොති, සදිසො’හමස්මීති වා හොති, හීනො’හමස්මීති වා හොතී”ති.

භගවම්මූලකා නො භන්තෙ ධම්මා, භගවන්නෙත්තිකා, භගවම්පටිසරණා; සාධු වත භන්තෙ භගවන්තං යෙව පටිභාතු එතස්ස භාසිතස්ස අත්ථො, භගවතො සුත්වා භික්ඛූ ධාරෙස්සන්තීති.

චක්ඛුස්මිං ඛො භික්ඛවෙ සති චක්ඛුං උපාදාය චක්ඛුං අභිනිවිස්ස ‘සෙය්යො’හමස්මීති වා හොති, සදිසො’හමස්මීති වා හොති, හීනො’හමස්මීති වා හොති. සොතස්මිං සති -පෙ- ඝානස්මිං සති -පෙ- ජිව්හාය සති -පෙ- කායස්මිං සති -පෙ- මනස්මිං සති මනං උපාදාය මනං අභිනිවිස්ස “සෙය්යො’හමස්මීති වා හොති. සදිසො’හමස්මීති වා හොති, හීනො’හමස්මීති වා හොති.

තං කිම්මඤ්ඤථ භික්ඛවෙ, “චක්ඛු නිච්චං වා අනිච්චං වා”ති. අනිච්චං භන්තෙ. “යම්පනානිච්චං දුක්ඛං වා තං සුඛං වා”ති. දුක්ඛං භන්තෙ. “යම්පනානිච්චං දුක්ඛං විපරිණාමධම්මං අපි නු තං අනුපාදාය සෙය්යො’හමස්මීති වා අස්ස, සදිසො’හමස්මීති වා අස්ස හීනො’හමස්මීති වා අස්සා”ති. නො හෙතං භන්තෙ.

සොතං නිච්චං වා අනිච්චං වාති. අනිච්චං භන්තෙ -පෙ- ඝානං නිච්චං වා අනිච්චං වාති. අනිච්චං භන්තෙ -පෙ- ජිව්හා නිච්චා වා අනිච්චා වාති. අනිච්චා භන්තෙ -පෙ- කායො නිච්චො වා අනිච්චො වාති. අනිච්චො භන්තෙ -පෙ- මනො නිච්චො වා අනිච්චො වාති. අනිච්චො භන්තෙ. යම්පනානිච්චං දුක්ඛං වා තං සුඛං වාති. දුක්ඛං භන්තෙ. යම්පනානිච්චං දුක්ඛං විපරිණාමධම්මං, අපි නු තං අනුපාදාය “සෙය්යො‘හමස්මීති වා අස්ස, සදිසොහමස්මීති වා අස්ස, හීනො’හමස්මීති වා අස්සාති. නො හෙතං භන්තෙ.

එවම්පස්සං භික්ඛවෙ සුතවා අරියසාවකො චක්ඛුස්මිම්පි නිබ්බින්දති, සොතස්මිම්පි නිබ්බින්දති, ඝානස්මිම්පි නිබ්බින්දති, ජිව්හායපි නිබ්බින්දති, කායස්මිම්පි නිබ්බින්දති, මනස්මිම්පි නිබ්බින්දති. නිබ්බින්දං විරජ්ජති, විරාගා විමුච්චති -පෙ- නාපරං ඉත්ථත්තායාති පජානාතීති.

109. සඤ්ඤොජනියෙ ච භික්ඛවෙ ධම්මෙ දෙසිස්සාමි සඤ්ඤොජනඤ්ච තං සුණාථ. කතමෙ ච භික්ඛවෙ සඤ්ඤොජනියා ධම්මා? කතමඤ්ච සඤ්ඤොජනං?

චක්ඛුං භික්ඛවෙ සඤ්ඤොජනියො ධම්මො. යො තත්ථ ඡන්දරාගො තං තත්ථ සඤ්ඤොජනං, සොතං -පෙ- ඝානං -පෙ- ජිව්හා සඤ්ඤොජනියො ධම්මො, යො තත්ථ ඡන්දරාගො තං තත්ථ සඤ්ඤොජනං කායො -පෙ- මනො සඤ්ඤොජනියො ධම්මො. යො තත්ථ ඡන්දරාගො, තං තත්ථ සඤ්ඤොජනං. ඉමෙ වුච්චන්ති භික්ඛවෙ සඤ්ඤොජනියා ධම්මා, ඉදං සඤ්ඤොජනන්ති.

110. උපාදානියෙ ච භික්ඛවෙ, ධම්මෙ දෙසිස්සාමි උපාදානඤ්ච. තං සුණාථ. කතමෙ ච භික්ඛවෙ, උපාදානියා ධම්මා? කතමඤ්ච උපාදානං?

චක්ඛුං භික්ඛවෙ, උපාදානියො ධම්මො. යො තත්ථ ඡන්දරාගො තං තත්ථ උපාදානං, සොතං -පෙ- ඝානං -පෙ- ජිව්හා උපාදානියො ධම්මො, යො තත්ථ ඡන්දරාගො තං තත්ථ උපාදානං. කායො -පෙ- මනො උපාදානියො ධම්මො. යො තත්ථ ඡන්දරාගො තං තත්ථ උපාදානං. ඉමෙ වුච්චන්ති භික්ඛවෙ උපාදානියා ධම්මා, ඉදං උපාදානන්ති.

111. චක්ඛුං භික්ඛවෙ අනභිජානං අපරිජානං අවිරාජයං අප්පජහං අභබ්බො දුක්ඛක්ඛයාය. සොතං -පෙ- ඝානං -පෙ- ජිව්හං -පෙ- කායං -පෙ- මනං අනභිජානං අපරිජානං අවිරාජයං අප්පජහං අභබ්බො දුක්ඛක්ඛයාය. චක්ඛුඤ්ච ඛො භික්ඛවෙ අභිජානං පරිජානං විරාජයං පජහං භබ්බො දුක්ඛක්ඛයාය. සොතං -පෙ- ඝානං -පෙ- ජිව්හං -පෙ- කායං -පෙ- මනං අභිජානං පරිජානං විරාජයං පජහං භබ්බො දුක්ඛක්ඛයායාති.