57 පට්ඨාන ප්‍රකරණ 3 - අභිධම්ම.pdf
- ප්‍රකාශිත වර්ෂය :
- 2006
- මුද්‍රිත වර්ෂය :
- 2006
- පිටු ගණන :
- 616
- බාගත කිරීම් ගණන :
- 2,831
- වෙබ් අඩවියට එක් කළ දිනය :
- 2015-10-18
- ගොනුවේ ප්‍රමාණය :
- 35 MB
පොතේ පිටු කිහිපයක ඡායාරූප පහතින් බලන්න.
බුද්ධ ජයන්ති ත්‍රිපිටක ග්‍රන්ථ මාලාවේ 52 වන වෙළුම (අභිධම්මපිටකයේ 13 වන ග්‍රන්ථය) වන මෙයින් පට්ඨානප්පකරණයේ තෘතීය භාගය ඉදිරිපත් කෙරේ. මෙහි අන්තර්ගත වන්නේ දුකපට්ඨානයේ අවසන් කොටස් සහ දුකතිකපට්ඨානය ආදී විභාගයන් ය.
අග්ගමහාපණ්ඩිත බලන්ගොඩ ආනන්දමෛත්‍රෙය මහානායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේගේ අනුශාසනා පරිදි, රාජකීය පණ්ඩිත ශාස්ත්‍රපති හේගොඩ ඛේමානන්ද ස්ථවිරයන් වහන්සේ සහ රාජකීය පණ්ඩිත නරමානේ බුද්ධරක්ඛිත ස්ථවිරයන් වහන්සේ ඇතුළු ත්‍රිපිටක සම්පාදක මණ්ඩලය විසින් මෙම ග්‍රන්ථය පාඨශෝධනය කර සංස්කරණය කරන ලදී.
පට්ඨාන ප්‍රකරණයේ සුවිශේෂත්වය අනුව අනෙකුත් ග්‍රන්ථ මෙන් නොව පෙළ පමණක් ගලායන සේ සකසා ඇති අතර, ආධුනිකයන්ගේ පහසුව සඳහා සංස්කාරක මණ්ඩලය විසින් සම්පාදිත ප්‍රත්‍යය සභාග සංග්‍රහය, පට්ඨාන ප්‍රදීපය ආදී උප ග්‍රන්ථයන් ද මෙහි ඇතුළත් කොට තිබේ.
සංස්කාරක නිවේදනය
දෙදහස් පන්සිය වැනි බුද්ධපරිනිර්වාණ වර්ෂය අනුස්මරණය සඳහා ප්‍රාරබ්ධ සත්කාර්‍ය්‍යයන් කෙරෙහි අතිශයින් දුර්‍ය්‍යශොභිතවූයේ බුදුරදුන්ගේ ආභවච වචන වූ ත්‍රිපිටක පාලිය සංශොධනය කොට සියබසින් තබාලීම යැ. මේ කාර්ය්‍යභාරය නිර්වහණය පිණිස එවක සද්ධර්‍මශ්‍රී කාර්ය්‍යභාර අමාත්‍ය වූ ගරු ඒ. රත්නායක සිරිමතාණන්ගේ දිරිගැන්වීමෙන්, තත්කාලීන ශ්‍රී ලංකාද්වීපයේ අග්‍රාමාත්‍ය වූ මහාමාන්‍ය ශ්‍රීමත් ජෝන් කොතලාවල මැතිතුමා විසින් ව්‍යවහාර වර්ෂයෙන් එක්දහස්නමසියපනස්පස්වන වර්ෂයේදී, ත්‍රිපිටක පෙළ පොත් සියල්ලම සංස්කරණය කොට හෙළබසින් ද රජයේ වියදමින් පළකළයුතුයැ යි ගත් තීරණය අනුව, ත්‍රිපිටක පරිවර්තන කාරක සභාව මේ සත්කාර්ය්‍යයෙහි නිරත වූවාය. ත්‍රෛනිකායික කුශාග්‍ර බුද්ධිමත් දක්ෂ-විචක්ෂණ උගත් සියලු පැවිදි පඬිවරුයෝ මේ ශ්‍රේෂ්ඨ කාරක සභාවේ අන්තර්ගතවූහ.
ලංකා බෞද්ධ මණ්ඩලයේ ත්‍රිපිටක පරිවර්තන සංස්කාරක මණ්ඩලය යැයි වෙන් වැ ගත්, එවක මෙරට වැඩ විසූ විරාගුද්‍ර වියත් බහුශ්‍රැත මහතෙරපාණන් විසින් ම සංගෘහිත වූ පරිෂදය සදානුස්මරණීයහ. එහිදු උත්තරීතර සංස්කාරක මණ්ඩලය වශයෙන් වෙන් වූ,
වැලිවිටියේ සොරත පරවාහැර වජිරඤාණ බලන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය ලබුගම ලංකානන්ද කෝදාගොඩ ඤාණාලොක
යන තෙරවරුන් වහන්සේ කාර්‍ය්‍යභාරයේ පුරෝගාමී වූහ.
ත්‍රිපිටකයේ පෙළ පොත් සියල්ල පනස්දෙකක් සේ ගෙන, ඒ ඒ පොත් ඒ ඒ පඬිහිමිපාණන් වහන්සේලා වෙතැ පාඨශොධනය කිරීම පිණිසත් වියත් හෙළබසට පරිවර්තනය කිරීම පිණිසත් භාරකරන ලදි. උන්වහන්සේලා විසින් සකසන ලද වැ ත්‍රිපිටක සම්පාදක මණ්ඩලය වෙතැ ඉදිරිපත් කොට එයින්දු ශොධනයවී මුද්‍රණයවී එළිදැක්වීම සාම්ප්‍රදායික පිළිවෙළයි. මින් හවුරුදු තිස් තුනකට පමණ පෙර ඇරඹුණු මෙම ත්‍රිපිටක මුද්‍රණයේ අවසන් භාගයට අද එළඹ සිටිමු.
බුද්ධ ධර්මයෙහි අතිශය ගැඹුරුවූ දාර්ශනික අංගය ඉගැන්වෙන්නේ අභිධර්ම පිටකයෙනි. එයින්දු දුරවබෝධවූ ගැඹුරු ම ඉගැන්වීම ඇත්තේ මේ පට්ඨානප්‍රකරණයේ යි. ත්‍රිපිටක මණ්ඩලයෙන් ශොධිත පට්ඨානප්‍රකරණයේ මුල් භාගයේ එන පට්ඨාන නය නිරූපණය (සිංහල) රාජකීය පණ්ඩිත ශාස්ත්‍රපති බෙල්ලන ඤාණවිමල නායක ස්ථවිරයන් වහන්සේ විසිනුත්, තෙවන භාගයේ එන ප්‍රත්‍යය සභාග සංග්‍රහය සහ ප්‍රත්‍යය ඝටනාව අග්ගමහා පණ්ඩිත බලන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහනාහිමියන් විසිනුත්, උප ග්‍රන්ථය රාජකීය පණ්ඩිත ශාස්ත්‍රපති හැගොඩ ඛේමානන්ද නායක ස්ථවිරයන් වහන්සේ විසිනුත්, එහිම එන පට්ඨාන ප්‍රදීපය රාජකීය පණ්ඩිත නරමානේ බුද්ධරක්ඛිත ස්ථවිරයන් වහන්සේ විසිනුත් සකස්කොට ඇත්තේයි. ත්‍රිපිටකයේ සියලු ග්‍රන්ථ සිංහල අනුවාදයක් සහිතව මුද්‍රණය වූවත් පට්ඨානප්‍රකරණය පමණක් හුදු පෙළබසින් මුද්‍රණයවීම විශේෂයෙකි. මෙහිදී පාලිය නොදන්නා පින්වතුනට එය මැනවින් තේරුම් ගැනීමට ඉහත කී පට්ඨාන නය නිරූපණය, ප්‍රත්‍යය සභාග සංග්‍රහය සහ ප්‍රත්‍යය ඝටනාව, උප ග්‍රන්ථය හා පට්ඨාන ප්‍රදීපය යන මෙයින් අර්ථය සුගම වෙනවා ඇත. ශතසහස්‍ර නය විසින් විභජනය වන පට්ඨානයේ පෙළ එකම ආකාරයකට ගලායන හෙයින් ඒ හෙළ බසට නැගීම අවැසි දෙයක් නොවේ. ග්‍රන්ථාව විසින් මෙහෙයන ලදුවනට වාචනා මාර්ගය පිරිවහන් පිරිවහන් මැ එහි අරුත මැනවින් වැටහේ.
තුන්පිටකයේ විශාල මැ ග්‍රන්ථය වූ පට්ඨානප්‍රකරණය ප්‍රථම භාගය ද්විතීය භාගය තෘතීය භාගය වශයෙන් කොටස් තුනකට වෙන්කොට මුද්‍රණය කරවීමට මුල් මැ ත්‍රිපිටක සම්පාදක මණ්ඩලය විසින් තීරණය කරනලදී. ඒ අනුව පට්ඨානප්‍රකරණයේ ප්‍රථම භාගය තිකපට්ඨානයේ කුසලත්තිකයේ සිට දස්සනත්තික දක්වා වූ කොටස ගෙන මුද්‍රණය කළේ වෙයි. දෙවන භාගය තිකපට්ඨානයේ දස්සනෙනපහාතබ්බහෙතුක්තිකයේ සිට සනිදස්සනසප්පටිඝත්තික දක්වා වූ තික තුදුසෙක් ද දෙවන දුක පට්ඨානයේ හෙතුදුකයේ සිට උපෙක්ඛාසහගත දුක දක්වා වූ දෙඅනූවක් දුක ගෙන සිටියේ වෙයි. තෙවන භාගය දුක පට්ඨානයේ කාමාවචර දුකයේ සිට සරණ දුක දක්වා වූ දුක අටක් සමඟ දුකතික පට්ඨානයත්, තිකදුක පට්ඨානයත්, තිකතික පට්ඨානයත්, දුකදුක පට්ඨානයත් යන පට්ඨාන දැක්වේ.
බුද්ධ ජයන්ති ත්‍රිපිටක ග්‍රන්ථමාලාවෙහි 52 වැනි ග්‍රන්ථයවූ පට්ඨානප්‍රකරණය ශොධනය සඳහා ඇරයුම් ලැබුවෝ අග්ගමහාපණ්ඩිත බලන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානායක ස්වාමීන්ද්‍රයෝ වෙති. කාර්‍ය්‍ය බාහුල්‍යයෙන් අවිවේකී වූවද තත්කාර්යයෙහි ද නිරත වූ උන්වහන්සේ මෙහි ප්‍රථම භාගය අපවත්වී වදාළ රාජකීය පණ්ඩිත කරහම්පිටිගොඩ සුමනසාර නායක ස්ථවිරයන් වහන්සේට දෙනලද සදුපදේශයෙන් උන්වහන්සේ ලවා ද, දෙවන, තෙවන භාග, රාජකීය පණ්ඩිත හැගොඩ ඛේමානන්ද, රාජකීය පණ්ඩිත නරමානේ බුද්ධරක්ඛිත යන ස්ථවිරයන් වහන්සේලා ලවා ද පදශොධනය කරවා මෙසේ ප්‍රකාශයට පත්කරවන්නට සැලැසුහ.
ඒ තෙරවරුන් විසිනුදු අන්‍යත් මුද්‍රිත ග්‍රන්ථ හා සංසන්දනය කෙරෙමින් බුදුරදුන්ගේ ආභවච වචනය මැ නහා ගැනීමට දැරූ ප්‍රයත්නය ද ප්‍රශංසාරභ යැ.
තවද ත්‍රිපිටක පාලිය ශොධනය කොට සිවුවසක් ඇතුළත මුද්‍රණය අවසාන කිරීමට බෞද්ධමණ්ඩලය අදහස් කළ නමුත් පසුව සිංහල අනුවාදය ද සහිතව පළකරවීමට සම්මත කළ හෙයින් ද, එසේ පරිවර්තිත වූ කිසි ග්‍රන්ථයක් ප්‍රාමාණික නොවීමෙන් නැවත පරිවර්තන කරන්නට සිදුවූ හෙයින් ද, ඇතැම් මුද්‍රණාලයකදී සිදුවූ ප්‍රමාදදෝෂ හේතුවෙන් ද යථාකාලයෙහි මුද්‍රණය නිමහම් කිරීමට නොහැකිවූ බව කියැයුතු වැ ඇත. කල් ගතවීමෙන් හෝ ත්‍රිපිටක ධර්මය සියබසින් කියැවීමේ ශ්‍රද්ධා ඇති බෞද්ධ ජනතාවගේ මනදොළ සපුරා සිංහල අනුවාද සහිත වූ ත්‍රිපිටක ග්‍රන්ථ මුද්‍රණය නිමවාලන්නට ලැබීම මේ පිළිබඳව අවධානය ඇති සුධීන්ගේ ප්‍රමෝදයට හේතුවෙ යයි සලකම්හ.
1956 වර්ෂයේදී ආරම්භකොට 1989 වර්ෂයේදී කෙළවර කරන්නට හැකිවූ ත්‍රිපිටක සංශොධනය හා මුද්‍රණය වෙනුවෙන් උපරිම අනුබලය - උනන්දුව - පරිත්‍යාගය ඉටුකළ එදා - මෙදතුර වූ ශ්‍රීමත් ජෝන් කොතලාවල, එස්. ඩබ්ලිව්. ආර්. ඩී. බණ්ඩාරනායක, ඩඩ්ලි සේනානායක, සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක, ජේ. ආර්. ජයවර්ධන රජයන් මෙහිලා කෘතඥපූර්වක වැ සමරම්හ. ලංකා බෞද්ධ මණ්ඩලයේ සමාරම්භයේදී ම කාරක සභාවේ ලේකම් පදවියක් දැරූ වත්මන් ජනාධිපති ආර්. ප්‍රේමදාස මැතිතුමාණන් ද ත්‍රිපිටක සම්පාදන කාර්යයෙහි ආරම්භයෙහි සිටම ශ්‍රද්ධා පූර්වක වැ අනුග්‍රහය දැක්වූ බව ප්‍රීතිපුරස්සර වැ සඳහන් කරම්හ.
පට්ඨානප්‍රකරණයේ තෘතීය භාගය වූ මෙම ග්‍රන්ථය සකස් කිරීමේදී හා මුද්‍රණය කරවීමේදී ඉතා ගෞරවයෙනුත් භක්තියෙනුත් ශ්‍රද්ධාවෙනුත් අනුග්‍රහ දැක්වූ ගරු සංස්කෘතික හා දේශීය වෛද්‍ය ඇමැති වි. ජ. මු. ලොකුබණ්ඩාර මැතිතුමාණන්ගේ උනන්දුව සදානුස්මරණීය වෙයි. එසේම සංස්කෘතික අමාත්‍යාංශයේ ගරු ලේකම් වෝල්ටර් ලද්දුවහෙට්ටි මහතාත් එම අමාත්‍යාංශයේ අතිරේක ලේකම් අශෝකා ගුණවර්ධන මහත්මියත් මෙහිලා පැසසිය යුත්තාහ.
සංස්කෘතික අමාත්‍යාංශයේ ම සාහිත්‍යය සහ ප්‍රකාශන අංශයේ නියෝජ්‍ය අධ්‍යක්ෂිකා ලීලා දසනායක මහත්මියගේ උනන්දුවද මෙහිලා අගේ කළ යුතු වෙයි. බුද්ධජයන්ති ත්‍රිපිටක ග්‍රන්ථමාලාවේ පොත් 29 ක්ම මුද්‍රණය කර දුන්, දෙහිවල, දුටුගැමුණු මාවතේ තිසර මුද්‍රණාලයේ අධිකාරී තැන්පත්, හිටපු සිවිල් සේවක එස්. ඩී. සපරමාදු මහතා මහත් පරිශ්‍රමයෙන් හා ඇපකැපවීමෙන් ද, භක්තියෙන් හා ගෞරවයෙන් ද, ශ්‍රමය, කාලය, ධනය වැඩියෙන් වැයකැර, එහි සේවකයින්ගේ උද්‍යොගයෙන් මෙම ග්‍රන්ථය ද නිවැරදිවත් පිරිසිදුවත් ශොභාවත් ලෙසත් කලට වේලාවට මුද්‍රණය කරදීම අපේ ප්‍රශංසාවට භාජන වෙයි.
වළගම්බා මහරජුන් දවසට පසුව මෙරට සිදුවූ උත්තරීතර ශාසනික සේවාව වූ ත්‍රිපිටක සංශොධනය හා සිංහලයට නැගීම ගතවූ තිස්වසරක කාලයක් තිස්සේ මෙරට සිදුවිය. පට්ඨාන-ප්‍රකරණයේ තෘතීය භාගය මුද්‍රණය කිරීමෙන් ඒ නිමාවට පත් විය. එහිලා මෙරට මෑත අතීතයේ විසූ එමෙන්ම මෙයට සහභාගීවූ මහතෙරපාණන් වහන්සේලා අතුරෙන් දැනට ජීවතුන් අතර වැඩ සිටිනුවෝ ඉතා ස්වල්පයහ. එසේ හෙයින් අපවත්වී වදාළ ඒ සංඝපීතෘවරයන් වහන්සේලාට මේ මහඟු කුශල සම්භාරය හේතුවෙන් නිර්වාණ සුඛ ලාභය වේවායි ප්‍රාර්ථනා කරම්හ. එසේම මෙයට සම්බන්ධවූ සියලු ශ්‍රද්ධាសම්පන්න මහත්ම-මහත්මීහුද නිර්වාණාධිගමය කෙරෙත්වායි ආශංසනය කරම්හ. සියලු සත්වයෝ නිවන් ලබත්වා.
චිරං තිට්ඨතු ලොකස්මිං සම්මාසම්බුද්ධසාසනං !
මීටවගට,
ලබුගම ලංකානන්ද මහානායක ස්ථවිර ත්‍රිපිටක සම්පාදක මණ්ඩලයේ සභාපති හා ප්‍රධාන සංස්කාරක.
1989 පෙබරවාරි 10 දින ප්‍රවචනොදය පිරිවෙන මොල්ලිගොඩ.
ලබුගම ලංකානන්ද මහානායක ස්ථවිර, 1989 පෙබරවාරි 10 දින, ප්‍රවචනොදය පිරිවෙන, මොල්ලිගොඩ.