26 අංගුත්තර නිකාය 5 - සූත්‍ර.pdf
- ප්‍රකාශිත වර්ෂය :
- 2006
- මුද්‍රිත වර්ෂය :
- 2006
- පිටු ගණන :
- 609
- බාගත කිරීම් ගණන :
- 3,271
- වෙබ් අඩවියට එක් කළ දිනය :
- 2015-10-18
- ගොනුවේ ප්‍රමාණය :
- 16 MB
පොතේ පිටු කිහිපයක ඡායාරූප පහතින් බලන්න.
මෙම ග්‍රන්ථය බුද්ධ ජයන්ති ත්‍රිපිටක ග්‍රන්ථ මාලාවේ 22 වන වෙළුම (සූත්‍ර පිටකයේ 16 වන ග්‍රන්ථය) වන අංගුත්තර නිකායේ පස්වන භාගයයි. මෙයට අංගුත්තර නිකායෙහි එන අට්ඨක නිපාතය සහ නවක නිපාතය ඇතුළත් වේ.
ලංකා බෞද්ධ මණ්ඩලයේ ආරාධනයෙන් ත්‍රිපිටක පරිවර්තන සංස්කාරක සභාවේ අංගුත්තරනිකාය සංශෝධක මණ්ඩලය මගින් පාලි පෙළ සහ සිංහල පරිවර්තනය සංස්කරණය කර සකස් කොට ඇත. ලබුගම ලංකානන්ද නාහිමියන්ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් යුත් මණ්ඩලය මගින් මෙහි පාඨශෝධන කටයුතු සිදු කර ඇති අතර, කොහුවල විජයධම්මාරාමාධිපති මකුළුදූවේ පියරතන නාහිමියන්ගේ සහය ද මෙහි සිංහල පරිවර්තන කටයුතු සඳහා ලැබී තිබේ.
ග්‍රන්ථයෙහි අන්තර්ගත ප්‍රධාන කොටස්:
- අට්ඨක නිපාතය
- නවක නිපාතය
- ගාථාපාදානුක්කමණිකා
- සඤ්ඤානාමානුක්කමණිකා
- විසෙසපදානුක්කමණිකා
සංස්කාරක නිවේදනය
බුද්ධජයන්ති ත්‍රිපිටක ග්‍රන්ථමාලාවෙහි අංගුත්තර මහානිකාය කාණ්ඩ සයකින් පරිමිත වැ මුද්‍රණය සඳහා පිළියෙළ කරනලද්‍දේ විය. එහි ප්‍රථම භාගය 1960 දී පළවිය. ඊට පසුදු සතරවැනි කාණ්ඩය තෙක් වරින් වර පළවී ඇත. අට්ඨක - නවක නිපාත දෙකින් සමන්විත වූ මෙම පඤ්චමභාගය බුද්ධජයන්ති ත්‍රිපිටක ග්‍රන්ථමාලාවෙහි දෙවිසිවන ග්‍රන්ථය වශයෙන් සම්මත ව ඇත.
අංගුත්තරනිකාය පඤ්චමභාගයේ සිංහල පරිවර්තනය භාරව සිටි ස්ථවිරයන් වහන්සේ විසින් යථෝචිත ව ස්වකීය පරිවර්තනය සංස්කාරක මණ්ඩලය වෙත ඉදිරිපත් නොකළ හෙයින් ත්‍රිපිටක පරිවර්තන සංස්කාරක සභාවේ අනුමණ්ඩලයකින් මෙම පඤ්චමභාගයේ සිංහල පරිවර්තනය නිමහම් කරන ලද්දේය. එහිදු යම් යම් ඛලිථස්ථාන ඇති බව පෙනීගිය හෙයින් වර්තමාන සම්පාදකමණ්ඩලයේ සභ්‍යත්‍වය පරිදි එය මුද්‍රණයට උචිත වනසේ පිළියෙළ කිරීම සඳහා කොහුවල ‘විජයධම්මාරාමා’ධිපති සද්ධර්ම කීර්ති ශ්‍රී වාගීශ්වරාචාර්‍ය්‍ය මකුළුදූවේ ශ්‍රී පියරතනාභිධාන නායකස්ථවිරයන් වහන්සේ වෙත පවරනලද විය. උන්වහන්සේ මහත් පරිශ්‍රමයකින් ස්වකාර්‍ය්‍යය සිදුකළ බව කෘතඥතා පූර්වක වැ පවසම්හ. මුද්‍රණ අවස්ථාවට පැමිණි වර්තමාන ත්‍රිපිටක සම්පාදකමණ්ඩලයේ ශාස්ත්‍රාගමධර මහතෙරවරුන් ධර්මගෞරවය හා අත්‍ථාවබෝධය ද ඇතිවන සේ සිංහල භාෂාවේ සාධුත්වය ද ආරක්ෂාවන පරිදි මෙම පරිවර්තන නිමහම් කිරීමට හැම ප්‍රයත්නයක් ම දරනලදබව ද කිව යුතු ව ඇත.
තවද පාඨශෝධනයට පැමිණ මාතුල ජනපදයෙහි වූ ආලෝක විහාරස්ථානයෙහි වැඩහිඳ පෙළබණසඟයායනාව කළ මහරහතුන් ලියතැබූ දිබ්බචක්ඛුකාහීන් කෙරෙහි අගතැන්පත් අනුරුද්ධ මහරහතුන් වහන්සේගේ අතවැසි පරපුරෙන් රක්ෂිත වූ අංගුත්තරභාණකයන්ගේ වාචනාමාර්ගයෙහි පැවැති අංගුත්තරනිකායපාලිය යථාස්ථානයෙහි තබාලීමට අපගේ වෑයම විය. මෙහි ලා විමංසක බුද්ධීන් හමුවෙහි තැබියයුතු තැනුදු ඇත; අට්ඨකනිපාත – පඨමපණ්ණාසක සතරවැනි වග්ගයේ දෙවැනි සූත්‍රය (150 පිට) ‘’සද්ධා හිරියං කුසලඤ්ච දානං’’ යනාදි එක් මැ ගාථාවෙන් යුක්ත යැ, අට්ඨකධර්ම සංග්‍රහ ලත් නිපාතය වනුවෙන් මේ සූත්‍රයෙහි ද කරුණු අටක් තුබූව මනා යැ, එහෙත් ‘සද්ධා හිරි කුසල’ යන තුන්පදය විනා වෙනත් කරුණෙක් දැක්නට නැත, එහෙයින් මෙහි කිසි පද කෙනෙක් ගිලිහීගොස් ඇද්ද නැතහොත් අන් තැනෙක සංග්‍රහවියයුතු සූත්‍රයෙක් දැයි එක් වරට මැ සිතෙයි. මෙහි අටුවා බලත් මැ එය දනවග්ගයෙහි දෙවැනි සූත්‍රය වශයෙන් ගෙන ඒ ගාථාවෙහි පද මතුයෙක් ම වර්ණනා කොට ඇත. ටීකාවෙහි මෙ සූත්‍රදෘෂ්ටාව උක්තානාථ යයි පවසා කිසිවක් සඳහන් කොට නැත. එහෙයින් අටුවා ටීකා ඇදුරනට ද අප ඉදිරියෙහි ඇති අංගුත්තර පෙළ මැ හමුවූබව නිසැක යැ.
‘කාරණ්ඩව’ සූත්‍රයෙහි (36 පිට) සමදෙස-විදෙස සියලු සංස්කරණයන්හි ‘’තමෙනං සාමිකා සමමජ්ජනිං ගහෙත්වා’’ යනු එයි. ඇතැම් කෙනෙක් ‘’සම්මජ්ජනිං ගහෙත්වා-මුස්න ගෙන’’ යි අරුත් පවසති. ධාන්‍යශෝධන-ස්ථානයක් ගෙන වදාළ තැන් හෙයින් ‘සම්මජ්ජනි - මුස්න’ යනු ප්‍රාස්ථාපික නො වනුවෙන් ‘’අපසම්මජ්ජනියඛාතෙන වාතඝාතිනා සූපෙන’’ යන අටුවා බලා අප විසින් ශුද්ධපාඨය ‘’අපසම්මජ්ජනිං’’ යි ද ‘සුළංකුල්ල’ යන අරුත ද යොදන ලද්දේය.
ව්‍යාක්‍යපජ්ජ – උජ්ජය සූත්‍ර දෙක්හි මැ (238, 246 පිටු) සමජීවිකාව වදාරන තැන ‘’උදුම්බරඛාදිකං වා’යං කුලපුත්තො භොගෙ ඛාදතී’’යි ද, ‘’අජද්ධුමාරිකං වා’යං කුලපුත්තො මරිස්සතී’’යි ද වදාරනලද්දේය. බුරුමරට ඡට්ඨසංගීතිකාරකයන්ගේ ශෝධනයෙහි ‘උදුම්බරඛාදිකං’ යනු ‘උදුම්බර-ඛාදී’ යි ද, ‘අජද්ධුමාරිකං’ යනු ‘අජද්ධුමාරං’ යි ද ශුද්ධ කොට පෙළ හෙළා ඇත. එහෙත් මේ දෙකරුණු බුදුරදුන් ‘තස්ස භවන්ති වත්තාරො’ (ඔහුට කියන්නෝ වෙති)යි එකල දඹදිවු මිනිසුන්ගේ කථාව්‍යවහාරය ගෙන වදාළබව පෙනේ. එයින් මෙහි ලා බුරුම ශෝධනය අපට අනභිමත යැ. තවද ‘අජද්ධු’ යනු ‘අජ්ඣඩ්ඪා’ යන්නෙහි මාගධප්‍රාකෘතරූපය වියහැකියි.
‘’නන්දක’ සූත්‍රයෙහි (384 පිට) ‘’අද්ධා අයමායස්මා පඤ්ඤා වා පච්ඡති වා’’ යන තැන්හි ‘පච්ඡති’ යනු ඡට්ඨසංගීති ශෝධනයෙහි ‘පජ්ජති’ යි ද, තායස්කර මුද්‍රණයෙහි ‘ගච්ඡති’ යි ද එයි, එහෙත් ගමනාර්ථ අනාගත ආඛ්‍යාතරූපය තුබුව මනා වනුවෙන් ‘හෙස්සති, ජෙස්සති’ යනාදි රූපයන් මෙන් සාධුත්වය සලකා ‘පච්ඡති’ යන රූපය පෙළෙහි යොදලූම්හ.
නවකනිපාතයේ ප්‍රථමවග්ගයේ සත්වැනි ‘සුඛාචපරිබ්බාජක’ සූත්‍රයේ (396–98 පිටු) හා අටවැනි ‘සජීවපරිබ්බාජක’ සූත්‍රයෙහි (400 පිට) ද රහතුන් වහන්සේ පිළිබඳ කොට දක්වන අභව්‍යස්ථාන නවයෙක් වෙයි. දෙසුමෙහි මැ මුලින් දැක්වන කරුණු පස සාධාරණවන අතර පසුව එන කරුණු සතර වෙනස්ව ඇත. මේ වෙනස දක්වන බුද්ධඝෝෂාචාර්‍ය්‍යහු: ‘’බුද්ධං පච්චක්ඛාතුන්ති: න බුද්ධො අයඤ්ච එවං පටික්ඛිපිතුං, ධම්මාවිදුපි එසෙව නයො. එවං තාව අට්ඨකථාය ආගතං, පාලියං පන ඉමස්මිං සුත්තෙ අගතිගමනානි කථිතානි. අට්ඨමෙ බුද්ධාදීනං පච්චක්ඛානං කථිතං.’’යි. ‘බුද්ධං පවචනඛාතුං’ යනාදි පදයන්ට අත්ථි දක්වා අර්ථකථාවෙහි මෙසේ ආයේ යැ, එතෙකුදුවත් පාලියෙහි මේ (සත්වැනි සුත්ත) සූත්‍රයෙහි අගතිගමන කියනලදැයි ද, අටවැන්නෙහි බුද්ධාදි ප්‍රත්‍යාඛ්‍යානය කියනලදැ යිද දැක්වූහ. මෙහි දී හෙලිවන වැදගත් කරුණෙක් ඇත: බුදුගොස් ඇදුරන් පවසන අටුවාව නම්: ලක්දිව මිහිඳු පරපුරෙහි සිංහල මහතෙරවරුන් ලියතැබූ මහා විහාරීය හෙළටුවාව යැ, පාලිය නම්: දඹදිව දී සිය ඇදුරුපාණන් වෙත උගත් තෙවළා බුදුවදන යැ. හෙළටුවා ලියන ලදුයේ මහමිහිඳුතෙරණුවන් ගෙනඑනලද වාචනාමාර්ගයෙහි වූ පාලියට බවද පිළිගතයුතු ය. මෙය සසඳා බලත් මැ බුදුගොස් ඇදුරන් අටුවායෙහි ඇතැයි කී නය මැ මහා විහාරීය අංගුත්තරනිකායපාලියෙහි ද එසේ මැ දක්නට ඇත. එහෙත් බුරුමරට අංගුත්තරනිකායපාලිය බුදුගොස් හිමියන් කී පාලිය හා සැසැඳෙනබව දක්නට ලැබේ.
තවද අට්ඨකනිපාත - ලෝකවිපරිවත්ත සූත්‍රයෙහි (210 - 12 - 14 පිටු) ‘’අයං’සා ලොකො, පර’ස්සා ලොකො’’ යන පාඨ ඇතැම් සංස්කරණයක ‘’අයං ලොකො, අයං ස ලොකො, පරලොකො’’ යනු විසින් එයි. එහෙත් ‘අයං+අස්සා, පරො+අස්සා’ යන රූපයන්ගේ සංහිතා හෙයින් ‘අයං’සා, පරස්සා’ යනු අප විසින් ආදාත විය. අංගුත්තරාගමිවරය පිළිබඳ කොට වෙනත් කියැයුතු දැය අවසානභාගයෙහි ලා පවසම්හ.
බුද්ධජයන්ති ත්‍රිපිටක ග්‍රන්ථයන් ශුභ වැ පළකරවාලීම සඳහා ක්‍රියාකාරී ප්‍රයත්නයෙක යෙදෙන ගරු සංස්කෘතික ඇමතිතුමාණන් ප්‍රමුඛ එම අමාත්‍යාංශයෙහි හා සංස්කෘතික අධිකාරියෙහි සියලු පිනැතියනට ද, දෙහිවල ‘තිසර’ මුද්‍රණාලයාධිකාරීතුමන් ඇතුළු එම කාර්ය්‍යමණ්ඩලයට ද, මෙම සත්ක්‍රියාවෙහි උපස්තම්භන වන හැම සජ්ජනයනට ද අපගේ කෘතඥතා පූර්වක ආශංසනය වන්නේය. හැම ලෝවැසියෝ දුකින් මිදෙත්වා.
ලබුගම ලංකානන්ද ස්ථවිර
ත්‍රිපිටක මණ්ඩලයේ ප්‍රධාන සම්පාදක
1977 අප්‍රියෙල් මස 30 වැනි දින
‘ප්‍රවචනොදය’ පිරිවෙන
මොල්ලීගොඩ
වාද්දුව.