03 පාචිත්තිය පාළි 2 භික්ෂුණි විභංගය - විනය.pdf
- ප්රකාශිත වර්ෂය :
- 2005
- මුද්රිත වර්ෂය :
- 2005
- පිටු ගණන :
- 421
- බාගත කිරීම් ගණන :
- 3,416
- වෙබ් අඩවියට එක් කළ දිනය :
- 2015-10-18
- ගොනුවේ ප්රමාණය :
- 11 MB
පොතේ පිටු කිහිපයක ඡායාරූප පහතින් බලන්න.
පාචිත්තිය පාලි (දෙවන භාගය) යනු බුද්ධ ජයන්ති ත්රිපිටක ග්රන්ථ මාලාවේ 2(2) වන වෙළුම ලෙස පළ කරන ලද, විනය පිටකයට අයත් භික්ෂුණී විභංගය ඇතුළත් කෘතියයි. මුල් පාචිත්තිය පාළි ග්රන්ථය ප්රමාණයෙන් විශාල බැවින් භික්ෂු විභංගය පළමු භාගය ලෙසත්, භික්ෂුණී විභංගය මෙම දෙවන භාගය ලෙසත් මුද්රණය කොට ඇත.
මෙහි සිංහල පරිවර්තනය ශ්රී ලංකා රාමාඤ්ඤ නිකායේ මහානායක ධුරන්ධරව වැඩවිසූ අතිපූජ්ය ඉඳුරුවේ උත්තරානන්ද මහානායක ස්ථවිරයන් වහන්සේ විසින් සිදු කරන ලද අතර, ලබුගම ලංකානන්ද මහානායක ස්ථවිරයන් වහන්සේ ඇතුළු ත්රිපිටක පරිවර්තන සම්පාදක මණ්ඩලය විසින් සංස්කරණය කොට ඇත. පාලි මූල පෙළ හා සිංහල පරිවර්තනය මුහුණට මුහුණ ලා මුද්රණය කර ඇත.
භික්ෂුණීන් සඳහා පනවන ලද පාචිත්තිය, පාරාජිකා, සංඝාදිසේස ආදී ශික්ෂාපද සහ විනය ප්රඥප්තීන් පිළිබඳ විස්තර මෙහි මූලිකව අන්තර්ගත වේ. මෙම වෙළුමෙහි ප්රධාන මාතෘකා කිහිපයක් මෙසේය:
- සංස්කාරක නිවේදනය හා ප්රස්තාවනාව
- භික්ඛුනීවිභඞ්ග විසය සූචිය
- පෙළ හා පරිවර්තනය (භික්ෂුණී විභංගය)
- ගාථාර්ධපාද, සංඥානාම හා විසෙසපදානුක්කමණිකා
සංස්කාරක නිවේදනය
ත්රිපිටක පර්ය්යාප්තියට ඇතුළත් විනයපිටකයෙහි ග්රන්ථ පඤ්චකයෙන් දෙවැනි පොත වූයේ පාචිත්තියපාළි යයි. එය බුද්ධජයන්ති ත්රිපිටක ග්රන්ථමාලාවෙහි ද දෙවැනි ග්රන්ථය ලෙස මුද්රණය කරවීමට සම්මත වැ තිබිණ. එහෙත් මුද්රණ අවස්ථාවට පැමිණි පසු නිසි තැන ඡේද වෙන් කොට සිංහල අනුවාදය සමග මුද්රණය කිරීමේ දී පරිහරණයට පහසු නො වන සේ ග්රන්ථය මහත් වැ යන බව පෙනුණු හෙයින් කාණ්ඩ දෙකක් වශයෙන් මුද්රණය කරවන්නට සිදු විය. එහි භික්ඛුවිභඞ්ගය අවසාන කොට ඇති ග්රන්ථප්රදේශය ප්රථමභාගය කොට මුද්රණය වී ඇත. මේ ද්විතීය භාගයෙහි ‘භික්ඛුනීවිභඞ්ගය’ බැසගෙන සිටියේ ය.
මේ ග්රන්ථයෙහි දු ශෝධනයට පැමිණි තැන් පාඨාන්තරානුසාරයෙන් දතහැකි වෙයි. එහෙත් විශේෂයෙන් මෙහි සඳහන් කළයුතු තැන් කිහිපයක් ඇත: 62 වැනි පිට - ‘බුද්ධං පච්චක්ඛාමි’ යනාදියෙහි මුද්රිත සිංහලාක්ෂර ග්රන්ථයන්හි ද, ඡට්ඨසංගීති ශෝධනයෙහි ද “පච්චාවක්ඛාමි” යි පෙළෙහි යොදන ලද වෙයි. අප විසින් එය බැහැර කොට මහා විභඞ්ගයෙහි ආ ලෙසින් හැම තන්හි ‘පච්චක්ඛාමි’ යන රූපය යොදන ලද්දේ යැ. 270 පිට - “නිමන්තිතෙ නිමන්තිතසඤ්ඤු” යනාදි වාක්යප්රදේශය සිංහල මුද්රිත පොත්වල දක්නට නැත. එහෙත් ශික්ෂාපදන්තරයන් හා ගැළපෙන හෙයින් ද, ඡට්ඨසංගීති ග්රන්ථයෙහි ඇති හෙයින් ද පාඨාන්තර වශයෙන් යොදනු ලැබිණ. 284 පිට - ගබ්භිනීවුට්ඨාපන ශික්ෂාපදයෙහි: “තෙන ඛො පන සමයෙන භික්ඛුනියො ගබ්භිනීං වුට්ඨාපෙන්ති. සා පිණ්ඩාය චරති” යනාදි පාඨයෙහි සිංහල පොත්වල “තා පිණ්ඩාය චරන්ති” යි බහුවචන නිර්දේශය ඇත. එ ද යුක්ති සලකා “සා පිණ්ඩාය චරති” යි ඒකවචන නිර්දේශයෙන් පාඨශෝධනය කරන ලද්දේ ය. මෙබඳු ශෝධ්යස්ථාන සලකන්නේ මැනැවි.
ශ්රී ලංකාරාමඤ්ඤනිකායේ මහානායකපදප්රාප්ත විද්යාවිශාරද රාජකීය පණ්ඩිත ත්රිපිටකවාගීශ්වරාචාර්ය්ය ඉඳුරුවේ උත්තරානන්දාභිධාන මහාස්ථවිරයන් වහන්සේ විසින් සිංහල භාෂාවෙන් පරිවර්තන කරන ලද පාචිත්තියපාළි භික්ඛුනීවිභඞ්ගය ද වර්තමාන ත්රිපිටක සම්පාදක මණ්ඩලයෙහි බහුශ්රුත මහතෙරවරුන් විසින් සංස්කරණය කරන ලදු වැ ආවශ්යක ශබ්දසූචී ආදිය ද සම්පාදනය කොට අප ගේ ද පරිශ්රමයෙන් පාඨශෝධනාදිය කොට මේ පාචිත්තියපාළි ද්විතීය භාගය ද පළ කරවන්නට හැකි වූ බව පවසම්හ.
මේ අධිකාරයෙහි ලා අනුග්රාහක වූ අතිගරු ජේ. ආර්. ජයවර්ධන ජනාධිපති උතුමාණන් ද ගරු සංස්කෘතික අමාත්ය තැන්පත් ඊ. ඇල්. බී. හුරුල්ලේ මැතිතුමාණන් ද කෘතවේදී වැ සඳහන් කරම්හ. මෙහි ලා සංස්කෘතික කටයුතු පිළිබඳ අමාත්යාංශයෙහි අතිරේක ලේකම් තැන්පත් සෝමපාල ජයවර්ධන මහතාණන් දක්වන ලද උද්යෝගය කෘතඥතා පූර්වක වැ සිහිපත් කළයුතු වේ.
තවද ආරම්භක බෞද්ධමණ්ඩලයෙහි සූරීන් හා ත්රිපිටක සම්පාදක මණ්ඩලයට රෑදාවලැ වෙහෙස නො බලා පහසුකම් සලසා දෙන මහානායක චාරිකාරාමයෙහි නියුක්ත ඇම්. ඒ. ආර්. සමරසිංහ මහතා ද, තිසර මුද්රණාලයාධිකාරීන් හා තත් සේවක මණ්ඩලය ද මෙහි ලා සිහිපත් කරම්හ. පර්ය්යාප්තිශාසනප්රවර්තක වූ කුශල හේතුයෙන් හැම දෙන සුභාගී වෙත්වා’යි ආශංසනය කරම්හ.
මෙවන්බව, ශාසනෝදයකාරී, ලබුගම ලංකානන්ද මහානායකස්ථවිර
1981 අගෝස්තුමස 22 දින
ත්රිපිටක කාර්යාලයේ දී යැ.
115, විජයාරාම මාවත, කොළඹ 7.
ප්රස්තාවනා
කරුණු මෙසේ හෙයින් ආභිසමාචාරික වූත් ආදිබ්රහ්මචරියක වූත් ශීලය අධිශීලය නමින් විනයෙහි පැවසෙන බව දතයුතු යි. මෙසේ සලකන කල්හි පරිජි - පචිති දෙගත්හි ඇතුළත් සිකපදත් මහාවග - චුල්ලවග දෙගත්හි ඇතුළත් සිකපදත් අධිශීලයට අයත්බව මැනවින් හෙළි වෙයි. මේ සිකපදයන් අතුරෙන් කොටසක් චාරිත්ර වශයෙන් ද කොටසක් වාරිත්ර වශයෙන් ද පිරියයුතු නුයි සකල විනය පිටකය ම මුලින් කී පරිදි ලෞකික ප්රාතිමෝක්ෂ සංවර ශීලයට අයත් වෙයි. ප්රාතිමෝක්ෂ සංවර ශීලය ද චාරිත්ර - වාරිත්ර විසින් දෙපරිදි කොට දක්වන ලදි. මෙහි චාරිත්ර නම් භාග්යවතුන් වහන්සේ විසින් කළයුතුයැ යි පනවා වදාළ දෙය කිරීමෙන් පිරියයුතු ශීලය යි. “චාරිත්තන්හි චරිත්වා පරිපූරෙතබ්බං සීලං” යනු කී හෙයින් කිරීමෙන් පිරියයුතු ශීලය බව හෙළි වෙයි. වාරිත්ර නම් භාග්යවතුන් වහන්සේ විසින් නො කළ යුතු යැ යි පනවා වදාළ දෙය නොකිරීමෙන් පිරියයුතු ශීලය යි. “වාරිත්තන්ති විරතියාච අකරණෙන පරිපූරෙතබ්බං සීලං” යනු ප්රකාශිත හෙයින් වෙන්වීමෙන් වරද නො කිරීමෙන් පිරියයුතු ශීලය යි. විනයෙහි වදාළ සියලු සිකපදයන් මේ දෙකට ඇතුළත් වන බැවින් සකල විනයපිටකය ම ප්රාතිමෝක්ෂ සංවර ශීලය යි පවසන ලද බව සැලකිය යුතු යි.
කරුණු මෙසේ හෙයින් මේ ප්රාතිමෝක්ෂ සංවර ශීලය අධිසීල නමිනුදු බැවහර කරන ලද බව මෙහි ආදියෙහි ම සඳහන් කරන ලදි. “සද්ධාපබ්බජිතානං පාතිමොක්ඛ සංවරසීලං” යනු කී හෙයින් ශ්රද්ධාව ප්රධාන කොට ඇති ප්රාතිමෝක්ෂ සංවරශීලයත් “සතිපබ්බජිතානං ඉන්ද්රිය සංවරසීලං” යනු කී හෙයින් සිහිය ප්රධාන කොට ඇති ඉන්ද්රිය සංවර ශීලයත් “විරියපබ්බජිතානං ආජීවපාරිශුද්ධිසීලං” යනු කී හෙයින් වීර්ය්යය ප්රධාන කොට ඇති ආජීව පාරිශුද්ධිශීලයත් “පඤ්ඤාපබ්බජිතානං පච්චයසන්නිස්සිතසීලයත් යන සිවු පිරිසුදු සිල් රැකීම සතර අපාය දුකින් හා ආත්මානුවාද භීතියෙන් මුදලන බැවින් සතරසංවර ශීලය ම බව ධර්මවිනයෙන් මැනවින් හෙළිපෙහෙළි වෙයි.
සුත්තවිභඞ්ග: විනයපිටකයට ඇතුළත් භික්ඛු විභඞ්ගයත් භික්ඛුණි විභඞ්ගයත් යන උභතොවිභඞ්ගය ම සුත්තවිභඞ්ග නාමයෙනුදු හඳුන්වනු ලැබේ. මෙහි සුත්ත නම් බුද්ධප්රඥප්ත ශික්ෂාපදය යි. විභඞ්ග නම් පදභාජනීය යි. සූත්ර සංඛ්යාත ශික්ෂාපදයන් විභඞ්ග සංඛ්යාත ඒ ඒ සිකපදයන්ගේ පදභාජනයන් දෙක ම සුත්තවිභඞ්ග යැ යි දත යුතු යි. ඒ මේ සුත්තවිභඞ්ගය පාරාජික පාළි - පාචිත්තිය පාළි යනු විසින් ග්රන්ථ දෙකෙකින් පරිමිත යි. එහෙයින් පාරාජික පාළියෙහි පාරාජිකාදි ඒ ඒ සිකපදයන් හා ඒ සිකපදයන් පද පිළිවෙළින් බෙදා අර්ථ විවරණය කරනලදු වැ භාග්යවතුන් වහන්සේ විසින් ම තබන ලද පදභාජනයත් ප්රමුඛත්වයෙන් ගෙන සුත්තවිභඞ්ග නාමය පාරාජික පාළියට හා පාචිත්තිය පාළියට ආරෝපිත යි. එහි පාරාජික පාළියෙහි පාරාජිකා - සංඝාදිසෙස - අනියත - නිස්සග්ගිය විසින් සිකපදයෝ නවසාලිස් කෙනෙක් වෙති. ඒ සිකපද නවසාලිසෙහි පදභාජනීය ද එහි ඇත. මේ සියල්ල ම භික්ෂු විභඞ්ගයට පමණක් ඇතුළත් වෙයි. එසේ ම භික්ෂු විභඞ්ගයට ඇතුළත් පාචිත්තිය - පාටිදෙසනීය - සෙඛිය - අධිකරණසමථ විසින් සිකපදයෝ එක්සිය අටසැත්තෑ කෙනෙක් ද, භික්ෂුණී විභඞ්ගයට ඇතුළත් පාරාජික - සංඝාදිසෙස - නිස්සග්ගිය - පාචිත්තිය - පාටිදෙසනීය - සෙඛිය - අධිකරණසමථ විසින් සිකපදයෝ තෙසිය සතර කෙනෙක් ද වෙති. මේ සියල්ලමත් සුත්තවිභඞ්ගයට අයත් වෙයි. ග්රන්ථ විසින් පාචිත්තියපාළියට ඇතුළත් වෙයි. මේ නයින් විමසන විට සුත්ත විභඞ්ගය උභතො විභඞ්ග නම් වෙයි. “සුත්ත විභඞ්ගෙති පදභාජනීයෙ”1 යනු ටීකාගතවචන බැවින් පදභාජනයට පමණක් ද සුත්තවිභඞ්ග යනු බැවහර වෙයි. සිකපදයක් පාසා පදබෙදීම කොට ඇති බැවින් පදභාජනයට ඒ නාමය ද ගැළපෙන බව පෙනෙයි. උභතො විභඞ්ග පරියාපන්න සිකපද සියල්ල ම බුද්ධප්රඥප්ත හෙයින් සෙක්ඛ පණ්ණත්ති නමිනුදු හඳුන්වත්. මෙහි හික්මිය යුතු බැවින් ශික්ෂාව සෙක්ඛ නම්. ඒ සෙක්ඛ සංඛ්යාත ශික්ෂාව භාග්යවතුන් වහන්සේ විසින් පනවන ලද බැවින් සෙක්ඛ පණ්ණත්ති නමු. “සබ්බාපි උභතො විභඞ්ගපරියාපන්නා සිකඛාපද පණ්ණත්ති සෙක්ඛපණ්ණත්තීති වුත්තාති ගහෙතබ්බා”2 යනු එහෙයින් කියන ලදි;
සප්තාපත්ති: භාග්යවතුන් වහන්සේ විසින් සුත්තවිභඞ්ගයෙහි ලා පනවා වදාළ ආපත්ති සතෙක් වෙයි. එනම් පාරාජිකා යැ සංඝාදිසෙස යැ ථුල්ලච්චය යැ පාචිත්තිය යැ පාටිදෙසනීය යැ දුක්කට යැ දුබ්භාසිත යි. මෙහි පාරාජිකාපත්තිය පළමුවැන්න යි. මේ ආපත්ති සප්තකයෙහි පාරාජික නම් පරාජිත වීම යි. පරාජයට පැමිණීම යි. “පාරාජිකොති පරාජිතො පරාජයං ආපන්නො”3 යනු අටුවාගත වචන හෙයිනි. මෙහි පරාජිතො යන පදය ම පාරාජිකො යනු විසින් සිද්ධ යි. පරා උපසර්ගයෙහි ජි කාරයට අකාරවෘද්ධිය ද, ඉ කාරාගමය ද කර්මකාරකයෙහි කළ ත ප්රත්යයට ක කාරාගමය ද කොට සිදු කිරීම ශාබ්දිකයනට අභිමත යි. මේ වනාහි පුද්ගලවාචක පාරාජික ශබ්දය බැවිනි. ශික්ෂාපදවාචක වූ ද ආපත්තිවාචක වූ ද පාරාජික ශබ්දය කර්මකාරකයෙහි කළ ත ප්රත්යයෙන් සිද්ධවන බව ද සැලකිය යුතු යි. කරුණු මෙසේ හෙයින් පාරාජික ශබ්දය ශික්ෂාපද - ආපත්ති - පුද්ගලයන් කෙරෙහි පවත්නා බව ද පෙනෙයි. “අට්ඨානමෙතං ආනන්ද අනවකාසො යං තථාගතො වස්සං වා වස්සුපගතානං වා කාරණාතො සාවකානං පාරාජිකං සිකඛාපදං පඤ්ඤපෙය්ය” යන තන්හි මෙන් පාරාජික ශබ්දය සිකපදයෙහි පවතී. “ආපත්තිං ඛො භික්ඛු ආපන්නො පාරාජිකං” යන තන්හි මෙන් ආපත්තියෙහි පවතී. “න මයං පාරාජිකා, යො අවහටො සො පාරාජිකො” යන තන්හි මෙන් පුද්ගලයා කෙරෙහි පවතී. මෙසේ පාරාජික ශබ්දය ශික්ෂාපද - ආපත්ති - පුද්ගල යන තුන් තන්හි පවතී යැ යි දත යුතු යි. සිකපදය පාරාජික නාමය ලබන සැටි “යො තං අතික්කමති තං පරාජෙති තස්මා පාරාජිකන්ති වුච්චති” යන්නෙන් ප්රකාශිත යි. යමෙක් ඒ සිකපදය ඉක්ම යේ නම් ඔහු පරදවයි. ඒ කාරණයෙන් සිකපදය පාරාජික නම් වේ යැයි කියනු ලැබේ. ආපත්තිය පාරාජික නාමය ලබන සැටි “යො තං අජ්ඣාපන්නො තං තං පරාජෙති, තස්මා පාරාජිකන්ති වුච්චති” යන්නෙන් ප්රකාශිත යි, යමෙක් ඒ ඇවතට පැමිණියේ නම් ඔහු පරදවයි. ඒ කරුණෙන් ආපත්තිය පාරාජිකා නම් වේ යැයි කියනු ලැබේ. පුද්ගලයා පාරාජික නාමය ලබන සැටි “පුග්ගලො යස්මා පරාජිතො පරාජයමාපන්නො, තස්මා පාරාජිකොති වුච්චති” යන්නෙන් ප්රකාශිත යි. පුද්ගලයා යම් කරුණකින් පරදවනලද්දේ පරාජයට පැමිණියේ නම් ඒ කරුණෙන් පුද්ගලයා පාරාජිකයෙකැ යි කියනු ලැබේ. මේ අරුත ම සඳහා පරිවාර පාළියෙහි දු:
“පාරාජිකන්ති යං වුත්තං තං සුණෝහි යථා තථං. වුච්චෙ පරද්ධො හටො ච සද්ධම්මා හි නිරද්ධතො සංවාසො ච තහිං නත්ථි තෙනෙතං ඉති වුච්චති”
යනු වදාළහ. ආපත්තිය පාරාජිකා යැයි යමක් කියන ලද නම් තතු පරිදි එය අසව. සිකපදය ඉක්ම වූ ඇවතට ද පැමිණි පුද්ගලයා යම් කරුණකින් පරාජිත වෙයි ද චුත වෙයි ද ත්රිවිධ ශාසනයෙන් ප්රහීන වූයේත් වෙයි ද පොහෝපවාරණාදි සඞ්ඝකර්මයෙන් දුරු කෙළේත් වෙයි ද ඔහු හා එකකම්මාදිසංවාසය නැතියෙත් වෙයි. ඒ කාරණයෙන් මේ ආපත්තිය පාරාජිකා නමැයි කියනු ලැබේ. මේ සිකපදය පාරාජික නමැයි කියනු ලැබේ. මේ පුද්ගලයා පාරාජික යැයි කියනු ලැබේ යනු මෙහි අදහස යි.
සංඝාදිසෙසාපත්තිය දෙවැන්න යි. ආපත්තියෙන් නැඟී සිටීම සඳහා මුල මැද අග යන තුන්තන්හි ම සංඝයා කැමති විය යුතු නුයි සංඝාදිසෙස නම් වෙයි. “සඩ්ඝො ආදිම්හි චෙව සෙසෙව ඉච්ඡිතබ්බො අස්සාති සංඝාදිසෙසො’” යනු අටුවාහි එහෙයින් කියන ලදි. මේ අදහස වැඩියුරත් මෙසේ පැහැදිලි කරන අටුවාව ““ඉමං ආපත්තිං ආපජ්ජිත්වා වුට්ඨාතු කාමස්ස යං තං ආපත්තිවුට්ඨානං, තස්ස ආදිම්හි චෙව පරිවාසදානත්ථාය ආදිභූතො සෙසෙ මජ්ඣෙ මානත්තදානත්ථාය මූලාය පටිකස්සනෙන වා සහ මානත්තදානත්ථාය, අවසානෙ අබ්භානත්ථාය ච සංඝො ඉච්ඡිතබ්බො”1 යනාදිය දක්වයි. මේ ඇවතට පැමිණ නැඟී සිටුනා රිසියහුට යම් ඒ ඇවතින් නැඟී සිටීමෙක් වේ ද, ඒ නැඟීසිටුමට මුල දී ම පරිවෙස් දීම පිණිස ද මුලින් ශේෂ වූ මධ්යයෙහි මානත් දීම පිණිස ද මුලට ඇදීමකින් හෝ එය හා මානත දීම පිණිස ද, අවසන්හි අබ්භානය පිණිස ද සංඝයා කැමැති විය යුත්තේ යි. මෙහි ලා එක ද කර්මයක් සඟුන්ගෙන් වෙන් වැ කළ නො හැකි නුයි ආදියෙහි දු ශේෂ යැයි කියූ මැදහි ද අවසන්හි ද මේ ඇවතින් නැඟී-සිටුමට සංඝයා කැමැති වියයුතු මැ යි. එහෙයින් ම “සඩ්ඝොව තස්සා ආපත්තියා පරිවාසං දෙති, මූලාය පටිකස්සති, මානත්තං දෙති, අබ්භෙති, න සම්බහුලා න එකපුග්ගලො, තෙන වුච්චති සංඝාදිසෙසොති”1 යනු කීහ. සංඝතෙමේ ම ඒ ඇවතට පිරිවෙස දෙයි. මුලට අදියි. මානත දෙයි. අබ්භානය කරයි. දෙතුන් නමක්වත් එක් නමක්වත් නො කරයි. එහෙයින් මේ ඇවතට සංඝාදිසෙස යැයි කියනු ලැබේ.
පරිවාරයෙහි දු:
“සංඝාදිසෙසොති යං වුත්තං තං සුණෙහි යථාතථං සංඝොව දෙති පරිවාසං මූලාය පටිකස්සති මානත්තං දෙති අබ්භෙති තෙනෙතං ඉති වුච්චති”
යනු වදාළහ, සංඝාදිසෙස යැ යි යමක් කියන ලද නම් තතු පරිදි එය අසව. සංඝයා ම පිරිවෙස ද මුලට ඇදීම ද මානත දීම ද අබ්භානය ද දෙන බැවින් මේ ඇවතට සංඝාදිසෙස යැ යි කියනු ලැබේ යනු මෙහි අදහස යි.