7. නන්ද සුත්තනිද්දෙසො
7. 1.
සන්ති ලොකෙ මුනයො (ඉච්චායස්මා නන්දො)
ජනා වදන්ති තයිදං කථංසු,
ඤාණූපපන්නං නො මුනිං වදන්ති
උදාහු වෙ ජීවිතෙනූප්පන්නං
ජනා වදන්ති තයිදං කථංසු,
ඤාණූපපන්නං නො මුනිං වදන්ති
උදාහු වෙ ජීවිතෙනූප්පන්නං
සන්ති ලොකෙ මුනයොති ‘සන්තී’ති සන්ති සංවිජ්ජන්ති අත්ථි උපලබ්භන්ති. ලොකෙති අපාය ලොකෙ -පෙ- ආයතනලොකෙ. මුනයො ති මුනිනාමකා ආජීවකා නිගණ්ඨා ජටිලා තාපසා, ‘සන්ති ලොකෙ මුනයො’ -පෙ- ඉච්චායස්මා නන්දො.
ජනා වදන්ති තයිදං කථංසූති ‘ජනා’ති ඛත්තියා ච බ්රාහ්මණා ච වෙස්සා ච සුද්දා ච ගහට්ඨා ච පබ්බජිතා ච දෙවා ච මනුස්සා ච. වදන්තීති කථෙන්තී භණන්ති දීපයන්ති වොහරන්ති. තයිදං කථංසූති සංසයපුච්ඡා, විමතිපුච්ඡා, ද්වෙළ්හපුච්ඡා, අනෙකංසපුච්ඡා, එවන්නු ඛො න නුඛො කින්නු ඛො කථන්නු ඛොති ‘ජනා වදන්ති තයිදං කථංසු.’
ඤාණූපපන්නං නො මුනිං වදන්තීති අට්ඨසමාපත්තිඤාණෙන වා පඤ්චාභිඤ්ඤාඤාණෙන වා උපෙතං සමුපෙතං උපගතං සමුපගතං උපපන්නං සම්පන්නං සමන්නාගතං මුනිං වදන්ති කථෙන්ති භණන්ති දීපයන්ති වොහරන්තීති ‘ඤාණූපපන්නං නො මුනිං වදන්ති’.
උදාහු වෙ ජීවිතෙනූපපන්නන්ති උදාහු අනෙකවිධලූඛජීවිතානුයොගෙන උපෙතං සමුපෙතං උපගතං සමුපගතං උප්පන්නං සම්පන්නං සමන්නාගතං මුනිං වදන්ති කථෙන්ති භණන්ති දීපයන්ති වොහරන්තීති ‘උදාහු වෙ ජීවිතෙනූපපන්නං.’
තෙනාහ සො බ්රාහ්මණො:
“සන්ති ලොකෙ මුනයො (ඉච්චායස්මා නන්දො)
ජනා වදන්ති තයිදං කථංසු,
ඤාණූපපන්නං නො මුනිං වදන්ති
උදාහු වෙ ජීවිතෙනූපපන්නං”ති.
ජනා වදන්ති තයිදං කථංසු,
ඤාණූපපන්නං නො මුනිං වදන්ති
උදාහු වෙ ජීවිතෙනූපපන්නං”ති.
7. 2.
න දිට්ඨියා න සුතියා න ඤාණෙන
මුනීධ නන්ද, කුසලා වදන්ති,
විසෙනීකත්වා අනීඝා නිරාසා
චරන්ති යෙ තෙ මුනයොති බ්රූමි.
මුනීධ නන්ද, කුසලා වදන්ති,
විසෙනීකත්වා අනීඝා නිරාසා
චරන්ති යෙ තෙ මුනයොති බ්රූමි.
න දිට්ඨියා න සුතියා න ඤාණෙනාති ‘න දිට්ඨියා’ති න දිට්ඨසුද්ධියා, න සුතියාති න සුතසුද්ධියා, න ඤාණෙනාති නපි අට්ඨසමාපත්තිඤාණෙන, නපි පඤ්චාභිඤ්ඤාඤාණෙන, නපි මිච්ඡාඤාණෙනාති ‘න දිට්ඨියා න සුතියා න ඤාණෙන’.
මුනීධ නන්ද කුසලා වදන්තීති ‘කුසලා’ති යෙ තෙ ඛන්ධකුසලා ධාතුකුසලා ආයතනකුසලා පටිච්චසමුප්පාදකුසලා සතිපට්ඨානකුසලා සම්මප්පධානකුසලා ඉද්ධිපාදකුසලා ඉන්ද්රියකුසලා බලකුසලා බොජ්ඣඞ්ගකුසලා මග්ගකුසලා ඵලකුසලා නිබ්බානකුසලා, තෙ කුසලා දිට්ඨසුද්ධියා වා සුතසුද්ධියා වා අට්ඨසමාපත්තිඤාණෙන වා පඤ්චාභිඤ්ඤාඤාණෙන වා මිච්ඡාඤාණෙන වා දිට්ඨෙන වා සුතෙන වා උපෙතං සමුපෙතං උපගතං සමුපගතං උප්පන්නං සම්පන්නං සමන්නාගතං මුනිං න වදන්ති න කථෙන්ති න භණන්ති න දීපයන්ති න වොහරන්තීති ‘මුනීධ නන්ද කුසලා වදන්ති.’
විසෙනිකත්වා අනීඝා නිරාසා චරන්ති යෙ තෙ මුනයොති බ්රූමීති: ‘සෙනා’ වුච්චති මාරසෙනා, කායදුච්චරිතං මාරසෙනා, වචීදුච්චරිතං මාරසෙනා, මනොදුච්චරිතං මාරසෙනා, රාගො මාරසෙනා, දොසො මාරසෙනා, මොහො මාරසෙනා, කොධො මාරසෙනා, උපනාහො මාරසෙනා, මක්ඛො-පළාසො-ඉස්සා-මච්ඡරියං-මායා-සාඨෙය්යං-ථම්භො-සාරම්භො-මානො-අතිමානො-මදො-පමාදො-සබ්බෙ කිලෙසා-සබ්බෙ දුච්චරිතා-සබ්බෙ දරථා-සබ්බෙ පරිළාහා-සබ්බෙ සන්තාපා-සබ්බාකුසලාභිසඞ්ඛාරා මාරසෙනා.
වුත්තං හෙතං භගවතා:
1. “කාමා තෙ පඨමා සෙනා දුතියා අරති වුච්චති
තතියා ඛුප්පිපාසා තෙ චතුත්ථි තණ්හා පවුච්චති.
තතියා ඛුප්පිපාසා තෙ චතුත්ථි තණ්හා පවුච්චති.
2. පඤ්චමී ථීනමිද්ධං තෙ ඡට්ඨා භීරු පවුච්චති
සත්තමී විචිකිච්ඡා තෙ මක්ඛො ථම්භො තෙ අට්ඨමා
සත්තමී විචිකිච්ඡා තෙ මක්ඛො ථම්භො තෙ අට්ඨමා