5. 3.
පස්සාමහං දෙවමනුස්සලොකෙ
අකිඤ්චනං බ්රාහ්මණං ඉරියමානං
තං තං නමස්සාමි සමන්තචක්ඛු
පමුඤ්ච මං සක්ක කථඞ්කථාහි.
පස්සාමහං දෙවමනුස්සලොකෙති ‘දෙවා’ති තයො දෙවා: සම්මුතිදෙවා උප්පත්තිදෙවා විසුද්ධිදෙවා. කතමෙ සම්මුතිදෙවා: සම්මුතිදෙවා වුච්චන්ති රාජානො ච රාජකුමාරා ච දෙවියො ච ඉමෙ වුච්චන්ති සම්මුතිදෙවා. කතමෙ උප්පත්තිදෙවා: උප්පත්තිදෙවා වුච්චන්ති චාතුම්මහාරාජිකා දෙවා තාවතිංසා දෙවා යාමා දෙවා තුසිතා දෙවා නිම්මාණරතී දෙවා පරනිම්මිතවසවත්තී දෙවා බ්රහ්මකායිකා දෙවා, යෙ ච දෙවා තදුත්තරිං ඉමෙ වුච්චන්ති උප්පත්තිදෙවා. කතමෙ විසුද්ධිදෙවා: විසුද්ධිදෙවා වුච්චන්ති තථාගතසාවකා අරහන්තො ඛීණාසවා, යෙ ච පච්චෙකසම්බුද්ධා ඉමෙ වුච්චන්ති විසුද්ධිදෙවා, භගවා සම්මුතිදෙවානං ච උප්පත්තිදෙවානං ච විසුද්ධිදෙවානං ච දෙවො ච අතිදෙවො ච දෙවාතිදෙවො ච සීහසීහො නාගනාගො ගණිගණී මුනිමුනී රාජරාජා. පස්සාමහං දෙවමනුස්සලොකෙති මනුස්සලොකෙ දෙවං පස්සාමි අතිදෙවං පස්සාමි දෙවාතිදෙවං පස්සාමි දක්ඛාමි ඔලොකෙමි නිජ්ඣායාමි උපපරික්ඛාමීති ‘පස්සාමහං දෙව මනුස්සලොකෙ. ‘
අකිඤ්චනං බ්රාහ්මණං ඉරියමානන්ති ‘අකිඤ්චනන්ති රාගකිඤ්චනං දොසකිඤ්චනං මොහකිඤ්චනං මානකිඤ්චනං දිට්ඨිකිඤ්චනං කිලෙසකිඤ්චනං දුච්චරිතකිඤ්චනං, තෙ කිඤ්චනා බුද්ධස්ස භගවතො පහීනා උච්ඡින්නමූලා තාලාවත්ථුකතා අනභාවකතා ආයතිං අනුප්පාදධම්මා. තස්මා බුද්ධො අකිඤ්චනො. බ්රාහ්මණොති භගවා සත්තන්නං ධම්මානං බාහිතත්තා බ්රාහ්මණො: සක්කායදිට්ඨි බාහිතා හොති, විචිකිච්ඡා බාහිතා හොති, සීලබ්බතපරාමාසො බාහිතො හොති, රාගො බාහිතො හොති, දොසො බාහිතො හොති, මොහො බාහිතො හොති, මානො බාහිතො හොති, බාහිතාස්ස හොන්ති පාපකා අකුසලා ධම්මා සඞ්කිලෙසිකා පොනොභවිකා සදරා දුක්ඛවිපාකා ආයතිං ජාතිජරාමරණීයා.
1 “බාහෙත්වා සබ්බපාපකානි (සභියාති භගවා)
විමලො සාධු සමාහිතො ඨිතත්තො,
සංසාරමතිච්ච කෙවලී සො
අසිතො තාදී පවුච්චතෙ ස බ්රහ්මා.”a.
ඉරියමානන්ති චරන්තං විහරන්තං ඉරීයන්තං වත්තෙන්තං පාලෙන්තං යපෙන්තං යාපෙන්තන්ති ‘අකිඤ්චනං බ්රාහ්මණං ඉරියමානං.’
තං තං නමස්සාමි සමන්තචක්ඛූති ‘තන්ති’ භගවන්තං භණති. නමස්සාමීති කායෙන වා නමස්සාමි, වාචාය වා නමස්සාමි, චිත්තෙන වා නමස්සාමි, අන්වත්ථපටිපත්තියා වා නමස්සාමි, ධම්මානුධම්මපටිපත්තියා වා නමස්සාමි, සක්කරොමි ගරුකරොමි මානෙමි පූජෙමි. සමන්තචක්ඛූති ‘සමන්තචක්ඛු වුච්චති සබ්බඤ්ඤුතඤාණං, භගවා සබ්බඤ්ඤුතඤාණෙන උපෙතො සමුපෙතො උපගතො සමුපගතො උප්පන්නො සම්පන්නො සමන්නාගතො.
2. “න තස්ස අද්දිට්ඨමිධත්ථි කිඤ්චී
අථො අවිඤ්ඤාතමජානිතබ්බං
සබ්බං අභිඤ්ඤාසි යදත්ථි නෙය්යං
තථාගතො තෙන සමන්තචක්ඛූ”ති.
’තං තං නමස්සාමි සමන්තචක්ඛු’
පමුඤ්ච මං සක්ක කථංකථාහීති ‘සක්කා’ති සක්කො භගවා ‘සක්යකුලා පබ්බජිතො’ති පි සක්කො, අථවා ‘අඩ්ඪො මහද්ධනො ධනවා’ති පි සක්කො, තස්සිමානි ධනානි, සෙය්යථීදං: සද්ධාධනං සීලධනං හිරිධනං ඔත්තප්පධනං සුතධනං චාගධනං පඤ්ඤාධනං සතිපට්ඨානධනං සම්මප්පධානධනං ඉද්ධිපාදධනං ඉන්ද්රියධනං බලධනං බොජ්ඣඞ්ගධනං මග්ගධනං ඵලධනං නිබ්බානධනං, ඉමෙහි අනෙකවිධෙහි ධනරතනෙහි අඩ්ඪො මහාධනො ධනවාති’පි සක්කො.