දිට්ඨීවිසූකානි උපාතිවත්තොති ‘දිට්ඨිවිසූකානි’ වුච්චන්ති වීසතිත්ථුකා සක්කායදිට්ඨි. “ඉධ අස්සුතවා පුථුජ්ජනො අරියානං අදස්සාවී අරියධම්මස්ස අකොවිදො, අරියධම්මෙ අවිනීතො, සප්පුරිසානං අදස්සාවී සප්පුරිසධම්මස්ස අකොවිදො සප්පුරිසධම්මෙ අවිනීතො, රූපං අත්තතො සමනුපස්සති රූපවන්තං වා අත්තානං අත්තනි වා රූපං රූපස්මිං වා අත්තානං, වෙදනං -සඤ්ඤං-සඞ්ඛාරෙ-විඤ්ඤාණං අත්තතො සමනුපස්සතී, විඤ්ඤාණවන්තං වා අත්තානං අත්තනි වා විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණස්මිං වා අත්තානං, යා එවරූපා දිට්ඨි දිට්ඨිගතං දිට්ඨිගහණං දිට්ඨිකන්තාරො දිට්ඨිවිසූකායිකං දිට්ඨිවිප්ඵන්දිතං දිට්ඨිසංයොජනං ගාහො පතිට්ඨාහො අභිනිවෙසො පරාමාසො කුම්මග්ගො මිච්ඡාපථො මිච්ඡත්තං තිත්ථායතනං විපරියෙසගාහො විපරීතගාහො විපල්ලාසගාහො මිච්ඡාගාහො අයාථාවතස්මිං යාථාවතන්ති ගාහො යාවතා ද්වාසට්ඨි දිට්ඨිගතානි ඉමානි දිට්ඨිවිසූකානි” දිට්ඨීවිසූකානි උපාතිවත්තොති දිට්ඨිවිසූකානි උපාතිවත්තො අතික්කන්තො සමතික්කන්තො වීතිවත්තොති ‘දිට්ඨීවිසූකානි උපාතිවත්තො’.

පත්තො නියාමං පටිලද්ධමග්ගොති ‘නියාමා’ වුච්චන්ති චත්තාරො මග්ගා අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො. සෙය්යථීදං: සම්මාදිට්ඨි සම්මාසංකප්පො සම්මාවාචා සම්මාකම්මන්තො සම්මාආජීවො සම්මාවායාමො සම්මාසති සම්මාසමාධි. චතූහි අරියමග්ගෙහි සමන්නාගතො නියාමං පත්තො සම්පත්තො අධිගතො ඵස්සිතො සච්ඡිකතොති ‘පත්තොනියාමං’. පටිලද්ධමග්ගොති ලද්ධමග්ගො පටිලද්ධමග්ගො අධිගතමග්ගො ඵස්සිතමග්ගො සච්ඡිකතමග්ගොති ‘පත්තො නියාමං පටිලද්ධමග්ගො’.

උප්පන්නඤාණොම්හි අනඤ්ඤනෙය්යොති තස්ස පච්චෙකසම්බුද්ධස්ස ඤාණං උප්පන්නං සමුප්පන්නං නිබ්බත්තං අභිනිබ්බත්තං පාතුභූතං ‘සබ්බෙ සඞ්ඛාරා අනිච්චා’ති ඤාණං උප්පන්නං සමුප්පන්නං නිබ්බත්තං අභිනිබ්බත්තං පාතුභූතං, ‘සබ්බෙ සඞ්ඛාරා දුක්ඛා’ති -පෙ- ‘සබ්බෙ ධම්මා අනත්තා’ති -පෙ- ‘යං කිඤ්චි සමුදයධම්මං තං නිරොධධම්ම’න්ති ඤාණං උප්පන්නං සමුප්පන්නං නිබ්බත්තං අභිනිබ්බත්තං පාතුභූතන්ති ‘උප්පන්නඤාණොම්හි’, ‘අනඤ්ඤනෙය්යොති: සො පච්චෙකසම්බුද්ධො න පරනෙය්යො, න පරප්පත්තියො, න පරප්පච්චයො න පරපටිබද්ධගූ’ යථාභූතං ජනාති! පස්සති අසම්මූළ්හො සම්පජානො පතිස්සතො ‘සබ්බෙ සඞ්ඛාරා අනිච්චා’ති පරනෙය්යො න පරප්පත්තියො න පරපටිබද්ධගූ’ යථාභූතං ජානාති පස්සති අසම්මූළ්හො සම්පජානො පතිස්සතො ‘සබ්බෙ සඞ්ඛාරා දුක්ඛා’ති -පෙ- ‘සබ්බෙ ධම්මා අනත්තා’ති -පෙ- ‘යං කිඤ්චි සමුදයධම්මං සබ්බං තං නිරොධධම්ම’න්ති න පරනෙය්යො න පරප්පත්තියො න පරප්පච්චයො න පරපටිබද්ධගූ’ යථාභූතං ජානාති පස්සති අසම්මූළ්හො සම්පජානො පතිස්සතොති ‘උප්පන්නඤාණොම්හි අනඤ්ඤනෙය්යො, එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො’.

නිල්ලොලුපො නික්කුහො නිප්පිපාසොති ‘ලොලුප්පං’ වුච්චති තණ්හා. “යො රාගො සාරාගො -පෙ- අභිජ්ඣා ලොභො අකුසලමූලං.” සා ලොලුප්පා තණ්හා පච්චෙකසම්බුද්ධස්ස පහීනා උච්ඡින්නමූලා තාලාවත්ථුකතා අනභාව කතා ආයතිං අනුප්පාදධම්මා, තස්මා පච්චෙකසම්බුද්ධො නිල්ලොලුපො. නික්කුහොති: තීණි කුහනවත්ථූනි: පච්චය පටිසෙධනසඞ්ඛාතං කුහනවත්ථු, ඉරියාපථසඞ්ඛාතං කුහනවත්ථු, සාමන්තජප්පනසඞ්ඛාතං කුහනවත්ථු.