17.
නාහං තම්හා විප්පවසාමි මුහුත්තම්පි බ්රාහ්මණ,
ගොතමා භූරිපඤ්ඤාණා ගොතමා භූරිමෙධසා.
ගොතමා භූරිපඤ්ඤාණා ගොතමා භූරිමෙධසා.
නාහං තම්හා විප්පවසාමීති: නාහං බුද්ධම්හා විප්පවසාමි, අපෙමි අපගච්ඡාමි විනා හොමීති ‘නාහං තම්හා විප්පවසාමි’.
මුහුත්තම්පි බ්රාහ්මණාති: මුහුත්තම්පි ඛණම්පි ලයම්පි වයම්පි අද්ධම්පීති ‘මුහුත්තම්පි’. බ්රාහ්මණාති ගාරවෙන මාතුලං ආලපති.
ගොතමා භූරිපඤ්ඤාණාති: ගොතමා භූරිපඤ්ඤාණා ඤාණපඤ්ඤාණා පඤ්ඤාධජා පඤ්ඤාකෙතුම්හා පඤ්ඤාධිපතෙය්යම්හා විචයබහුලා පවිචයබහුලා පෙක්ඛායනබහුලා සමෙක්ඛායනබහුලා විභුතවිහාරිම්හා තච්චරිතා තබ්බහුලා තග්ගරුකා තන්නින්නා තප්පොනා තප්පබ්භාරා තදධිමුත්තා තදධි පතෙය්යම්හාති ගොතමා භූරිපඤ්ඤාණා.
ගොතමා භූරිමෙධසාති: භූරි වුච්චති පඨවී. භගවා තාය පඨවිසමාය පඤ්ඤාය විපුලාය විත්ථතාය සමන්නාගතො. ‘මෙධා’ වුච්චති පඤ්ඤා, යා පඤ්ඤා පජානනා -පෙ- අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි. භගවා ඉමාය මෙධාය පඤ්ඤාය උපෙතො සමුපෙතො උපගතො සමුපගතො උපපන්නො සම්පන්නො සමන්නාගතො, තස්මා බුද්ධො සුමෙධසොති ‘ගොතමො භූරිමෙධසා’
තෙනාහ ථෙරො පිඞ්ගියො:
“නාහං තම්හා විප්පවසාමි මුහුත්තම්පි බ්රාහ්මණ,
ගොතමා භූරිපඤ්ඤාණා ගොතමා භූරිමෙධසා”ති.
ගොතමා භූරිපඤ්ඤාණා ගොතමා භූරිමෙධසා”ති.
18.
යො මෙ ධම්මමදෙසෙසි සන්දිට්ඨිකමකාලිකං,
තණ්හක්ඛයමනීතිකං යස්ස නත්ථි උපමා ක්වචි.
තණ්හක්ඛයමනීතිකං යස්ස නත්ථි උපමා ක්වචි.
යො මෙ ධම්මමදෙසෙසීති-යො සො භගවා සයම්භූ අනාචරියකො පුබ්බෙ අනනුස්සුතෙසු ධම්මෙසු සාමං සච්චානි අභිසම්බුජ්ඣි, තත්ථ ච සබ්බඤ්ඤුතං පත්තො බලෙසු ච වසීභාවං. ධම්මදෙසෙසීති ‘ධම්ම’න්ති-ආදිකල්යාණං -පෙ- පරියොසානකල්යාණං සාත්ථං සබ්යඤ්ජනං කෙවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්රහ්මචරියං චත්තාරො සතිපට්ඨානෙ චත්තාරො සම්මප්පධානෙ චත්තාරො ඉද්ධිපාදෙ පඤ්චින්ද්රියානි පඤ්ච බලානි සත්ත බොජ්ඣඞ්ගෙ අරියං අට්ඨඞ්ගිකං මග්ගං නිබ්බානං ච නිබ්බානගාමිනිං ච පටිපදං ආචික්ඛ, දෙසෙහි පඤ්ඤපෙහි පට්ඨපෙසි විවරි විභජි උත්තානීඅකාසි පකාසෙසීති ‘යො මෙ ධම්මමදෙසෙසි.’
සන්දිට්ඨික මකාලිකන්ති: සන්දිට්ඨිකං අකාලිකං එහිපස්සිකං ඔපනයිකං පච්චත්තං වෙදිතබ්බං විඤ්ඤූහීති. එවම්පි සන්දිට්ඨිකං, අථවා යො දිට්ඨෙව ධම්මෙ අරියං අට්ඨඞ්ගිකං මග්ගං භාවෙති, තස්ස මග්ගස්ස අනන්තරා සමනන්තරා අධිගච්ඡතෙව ඵලං වින්දති පටිලභතීති එවම්පි සන්දිට්ඨිකං. අකාලිකන්ති: යථා මනුස්සා කාලිකං ධනං දත්වා අනන්තරා න ලභන්ති, කාලං ආගමෙන්ති, නෙවායං ධම්මො යො දිට්ඨෙව ධම්මෙ අරියං අට්ඨඞ්ගිකං මග්ගං භාවෙති. තස්ස මග්ගස්ස අනන්තරා සමනන්තරා අධිගච්ඡතෙව ඵලං වින්දති පටිලභති න පරත්ථ න පරලොකෙති ‘එවං අකාලිකන්ති ‘සන්දිට්ඨික මකාලිකං’.
තණ්හක්ඛයමනීතිකන්ති. ‘තණ්හා’ති රූපතණ්හා -පෙ- ධම්මතණ්හා. තණ්හක්ඛයන්ති: තණ්හක්ඛයං රාගක්ඛයං දොසක්ඛයං මොහක්ඛයං ගතික්ඛයං උපපත්තික්ඛයං පටිසන්ධික්ඛයං භවක්ඛයං සංසාරක්ඛයං වට්ටක්ඛයං. අනීතිකන්ති: ‘ඊති’ වුච්චන්ති කිලෙසා ච ඛන්ධා ච අභිසඞ්ඛාරා ච. ඊතිප්පහානං ඊතිවූපසමං ඊතිපටිනිස්සග්ගං ඊතිපටිප්පස්සද්ධිං අමතං නිබ්බානන්ති ‘තණ්හක්ඛයමනීතිකං’
යස්ස නත්ථි උපමා ක්වචීති-‘යස්සා’ති නිබ්බානස්ස, නත්ථි උපමාති: උපමා නත්ථි, උපනිධා නත්ථි සදිසං නත්ථි පටිභාගො නත්ථි, න සන්ති න සංවිජ්ජති නූපලබ්භති ක්වචීති: ක්වචි කිම්හිචි කත්ථචි අජ්ඣත්තා වා බහිද්ධා අජ්ඣත්තබහිද්ධා වා’ති යස්ස නත්ථි උපමා ක්වචි.’
තෙනාහ ථෙරො පිඞ්ගියො:
“යො මෙ ධම්මමදෙසෙසි සන්දිට්ඨික මකාලිකං,
තණ්හක්ඛයමනීතිකං යස්ස නත්ථි උපමා ක්වචී”ති.
තණ්හක්ඛයමනීතිකං යස්ස නත්ථි උපමා ක්වචී”ති.
19.
පස්සාමි නං මනසා චක්ඛුනා වා.
රත්තිං දිවං බ්රාහ්මණ, අප්පමත්තො,
නමස්සමානො විවසෙමි රත්තිං.
තෙනෙව මඤ්ඤාමි අවිප්පවාසං.
රත්තිං දිවං බ්රාහ්මණ, අප්පමත්තො,
නමස්සමානො විවසෙමි රත්තිං.
තෙනෙව මඤ්ඤාමි අවිප්පවාසං.
පස්සාමි නං මනසා චක්ඛුනා වාති: යථා චක්ඛුමා පුරිසො ආලොකෙ රූපගතානි පස්සෙය්ය, දක්ඛෙය්ය ඔලොකෙය්ය නිජ්ඣායෙය්ය උපපරික්ඛෙය්ය එවමෙවාහං බුද්ධං භගවන්තං මනසා පස්සාමි, දක්ඛාමි ඔලොකෙමි නිජ්ඣායාමි උපපරික්ඛාමීති ‘පස්සාමි නං මනසා චක්ඛුනා වා’.