ඡෙදනකාදිවණ්ණනා
යස්මා පන “යෙ ච යාවතතියකා”ති අයං පඤ්හො “එකාදස යාවතතියකා”ති එවං සඞ්ඛාවසෙන විස්සජ්ජිතො, තස්මා සඞ්ඛානුසන්ධිවසෙනෙව “කති ඡෙදනකානී”තිආදිකෙ අඤ්ඤෙ අන්තරාපඤ්හෙ පුච්ඡි. තෙසං විස්සජ්ජනත්ථං “ඡ ඡෙදනකානී”තිආදි වුත්තං. තත්ථ “එකං භෙදනකං, එකං උද්දාලනකං, සොදස ජානන්ති පඤ්ඤත්තා”ති ඉදමෙව අපුබ්බං. සෙසං මහාවග්ගෙ විභත්තමෙව. යං පනෙතං අපුබ්බං තත්ථ එකං භෙදනකන්ති සූචිඝරං. එකං උද්දාලනකන්ති තූලොනද්ධමඤ්චපීඨං. සොදසාති සොළස. ජානන්ති පඤ්ඤත්තාති “ජාන”න්ති එවං වත්වා පඤ්ඤත්තා, තෙ එවං වෙදිතබ්බා – “ජානං සඞ්ඝිකං ලාභං පරිණතං අත්තනො පරිණාමෙය්ය, ජානං පුබ්බුපගතං භික්ඛුං අනුපඛජ්ජ නිසජ්ජං කප්පෙය්ය, ජානං සප්පාණකං උදකං තිණං වා මත්තිකං වා සිඤ්චෙය්ය වා සිඤ්චාපෙය්ය වා, ජානං භික්ඛුනිපරිපාචිතං පිණ්ඩපාතං භුඤ්ජෙය්ය, ජානං ආසාදනාපෙක්ඛො භුත්තස්මිං පාචිත්තියං, ජානං සප්පාණකං උදකං පරිභුඤ්ජෙය්ය, ජානං යථාධම්මං නිහතාධිකරණං, ජානං දුට්ඨුල්ලං ආපත්තිං පටිච්ඡාදෙය්ය, ජානං ඌනවීසතිවස්සං පුග්ගලං උපසම්පාදෙය්ය, ජානං ථෙය්යසත්ථෙන සද්ධිං, ජානං තථාවාදිනා භික්ඛුනා අකතානුධම්මෙන, ජානං තථානාසිතං සමණුද්දෙසං, ජානං සඞ්ඝිකං ලාභං පරිණතං පුග්ගලස්ස පරිණාමෙය්ය, ජානං පාරාජිකං ධම්මං අජ්ඣාපන්නං භික්ඛුනිං නෙව අත්තනා පටිචොදෙය්ය, ජානං චොරිං වජ්ඣං විදිතං අනපලොකෙත්වා, ජානං සභික්ඛුකං ආරාමං අනාපුච්ඡා පවිසෙය්යා”ති.
අසාධාරණාදිවණ්ණනා
ඉදානි “සාධාරණං අසාධාරණ”න්ති ඉමං පුරිමපඤ්හං විස්සජ්ජෙන්තො “වීසං ද්වෙ සතානී”තිආදිමාහ. තත්ථ භික්ඛුනීහි අසාධාරණෙසු ඡ සඞ්ඝාදිසෙසාති විස්සට්ඨි, කායසංසග්ගො, දුට්ඨුල්ලං, අත්තකාම, කුටි, විහාරොති. ද්වෙ අනියතෙහි අට්ඨාති ද්වීහි අනියතෙහි සද්ධිං අට්ඨ ඉමෙ.
නිස්සග්ගියානි ද්වාදසාති –
ධොවනඤ්ච පටිග්ගහො, කොසෙය්යසුද්ධද්වෙභාගා;
ඡබ්බස්සානි නිසීදනං, ද්වෙ ලොමා පඨමො පත්තො;
වස්සිකා ආරඤ්ඤකෙන චාති – ඉමෙ ද්වාදස.
ඡබ්බස්සානි නිසීදනං, ද්වෙ ලොමා පඨමො පත්තො;
වස්සිකා ආරඤ්ඤකෙන චාති – ඉමෙ ද්වාදස.
ද්වෙවීසති ඛුද්දකාති –
සකලො භික්ඛුනීවග්ගො, පරම්පරඤ්ච භොජනං;
අනතිරිත්තං අභිහටං, පණීතඤ්ච අචෙලකං;
ඌනං දුට්ඨුල්ලඡාදනං.
අනතිරිත්තං අභිහටං, පණීතඤ්ච අචෙලකං;
ඌනං දුට්ඨුල්ලඡාදනං.
මාතුගාමෙන සද්ධිඤ්ච, යා ච අනික්ඛන්තරාජකෙ;
සන්තං භික්ඛුං අනාපුච්ඡා, විකාලෙ ගාමප්පවෙසනා.
සන්තං භික්ඛුං අනාපුච්ඡා, විකාලෙ ගාමප්පවෙසනා.
නිසීදනෙ ච යා සික්ඛා, වස්සිකා යා ච සාටිකා;
ද්වාවීසති ඉමා සික්ඛා, ඛුද්දකෙසු පකාසිතාති.
ද්වාවීසති ඉමා සික්ඛා, ඛුද්දකෙසු පකාසිතාති.
භික්ඛූහි අසාධාරණෙසුපි සඞ්ඝම්හා දස නිස්සරෙති “සඞ්ඝම්හා නිස්සාරීයතී”ති එවං විභඞ්ගෙ වුත්තා, මාතිකායං පන “නිස්සාරණීයං සඞ්ඝාදිසෙස”න්ති එවං ආගතා දස. නිස්සග්ගියානි ද්වාදසාති භික්ඛුනිවිභඞ්ගෙ විභත්තානි නිස්සග්ගියානෙව. ඛුද්දකාපි තත්ථ විභත්තඛුද්දකා එව. තථා චත්තාරො පාටිදෙසනීයා, ඉති සතඤ්චෙව තිංසඤ්ච සික්ඛා විභඞ්ගෙ භික්ඛුනීනං භික්ඛූහි අසාධාරණා. සෙසං ඉමස්මිං සාධාරණාසාධාරණවිස්සජ්ජනෙ උත්තානමෙව.
ඉදානි විපත්තියො ච “යෙහි සමථෙහි සම්මන්තී”ති ඉදං පඤ්හං විස්සජ්ජෙන්තො අට්ඨෙව පාරාජිකාතිආදිමාහ. තත්ථ දුරාසදාති ඉමිනා තෙසං සප්පටිභයතං දස්සෙති. කණ්හසප්පාදයො විය හි එතෙ දුරාසදා දුරූපගමනා දුරාසජ්ජනා, ආපජ්ජියමානා මූලච්ඡෙදාය සංවත්තන්ති. තාලවත්ථුසමූපමාති සබ්බං තාලං උද්ධරිත්වා තාලස්ස වත්ථුමත්තකරණෙන සමූපමා. යථා වත්ථුමත්තකතො තාලො න පුන පාකතිකො හොති, එවං න පුන පාකතිකා හොන්ති.
එවං සාධාරණං උපමං දස්සෙත්වා පුන එකෙකස්ස වුත්තං උපමං දස්සෙන්තො පණ්ඩුපලාසොතිආදිමාහ. අවිරුළ්හී භවන්ති තෙති යථා එතෙ පණ්ඩුපලාසාදයො පුනහරිතාදිභාවෙන අවිරුළ්හිධම්මා හොන්ති; එවං පාරාජිකාපි පුන පකතිසීලාභාවෙන අවිරුළ්හිධම්මා හොන්තීති අත්ථො. එත්තාවතා “විපත්තියො ච යෙහි සමථෙහි සම්මන්තී”ති එත්ථ ඉමා තාව අට්ඨ පාරාජිකවිපත්තියො කෙහිචි සමථෙහි න සම්මන්තීති එවං දස්සිතං හොති. යා පන විපත්තියො සම්මන්ති, තා දස්සෙතුං තෙවීසති සඞ්ඝාදිසෙසාතිආදි වුත්තං. තත්ථ තීහි සමථෙහීති සබ්බසඞ්ගාහිකවචනමෙතං. සඞ්ඝාදිසෙසා හි ද්වීහි සමථෙහි සම්මන්ති, න තිණවත්ථාරකෙන. සෙසා තීහිපි සම්මන්ති.