විනීතවත්ථුකථාසු ඡබ්බග්ගියවත්ථු අනුපඤ්ඤත්තියං වුත්තමෙව.

දුතියවත්ථුම්හි – චිත්තං නාම පුථුජ්ජනානං රාගාදිවසෙන පකතිං විජහිත්වා ධාවති සන්ධාවති විධාවති. සචෙ භගවා කායවචීද්වාරභෙදං විනාපි චිත්තුප්පාදමත්තෙන ආපත්තිං පඤ්ඤපෙය්ය, කො සක්කුණෙය්ය අනාපත්තිකං අත්තානං කාතුං! තෙනාහ – “අනාපත්ති භික්ඛු චිත්තුප්පාදෙ”ති. චිත්තවසිකෙන පන න භවිතබ්බං, පටිසඞ්ඛානබලෙන චිත්තං නිවාරෙතබ්බමෙවාති.

ආමසන-ඵන්දාපන-ඨානාචාවනවත්ථූනි උත්තානත්ථානෙව. තතො පරානි ච ථෙය්යචිත්තො භූමිතො අග්ගහෙසීති වත්ථුපරියොසානානි.

නිරුත්තිපථවත්ථුස්මිං 1.329 ආදියීති ගණ්හි, “චොරොසි ත්ව”න්ති පරාමසි. ඉතරො පන “කෙන අවහට”න්ති වුත්තෙ “මයා අවහට”න්ති පුච්ඡාසභාගෙන පටිඤ්ඤං අදාසි. යදි හි ඉතරෙන “කෙන ගහිතං, කෙන අපනීතං, කෙන ඨපිත”න්ති වුත්තං අභවිස්ස, අථ අයම්පි “මයා ගහිතං, අපනීතං, ඨපිත”න්ති වා වදෙය්ය. මුඛං නාම භුඤ්ජනත්ථාය ච කථනත්ථාය ච කතං, ථෙය්යචිත්තං පන විනා අවහාරො නත්ථි. තෙනාහ භගවා – “අනාපත්ති භික්ඛු නිරුත්තිපථෙ”ති. වොහාරවචනමත්තෙ අනාපත්තීති අත්ථො. තතො පරං වෙඨනවත්ථු පරියොසානං සබ්බං උත්තානත්ථමෙව.

අභින්නසරීරවත්ථුස්මිං අධිවත්ථොති සාටකතණ්හාය තස්මිංයෙව සරීරෙ නිබ්බත්තො. අනාදියන්තොති තස්ස වචනං අගණ්හන්තො, ආදරං වා අකරොන්තො. තං සරීරං උට්ඨහිත්වාති පෙතො අත්තනො ආනුභාවෙන තං සරීරං උට්ඨාපෙසි. තෙන වුත්තං – “තං සරීරං උට්ඨහිත්වා”ති. ද්වාරං ථකෙසීති භික්ඛුස්ස සුසානසමීපෙයෙව විහාරො, තස්මා භීරුකජාතිකො භික්ඛු ඛිප්පමෙව තත්ථ පවිසිත්වා ද්වාරං ථකෙසි. තත්ථෙව පරිපතීති ද්වාරෙ ථකිතෙ පෙතො සාටකෙ නිරාලයො හුත්වා තං සරීරං පහාය යථාකම්මං ගතො, තස්මා තං සරීරං තත්ථෙව පරිපති, පතිතන්ති වුත්තං හොති.

අභින්නෙ සරීරෙති අබ්භුණ්හෙ අල්ලසරීරෙ පංසුකූලං න ගහෙතබ්බං, ගණ්හන්තස්ස එවරූපා උපද්දවා හොන්ති, දුක්කටඤ්ච ආපජ්ජති. භින්නෙ පන ගහෙතුං වට්ටති. කිත්තාවතා පන භින්නං හොති? කාක-කුලල-සොණ-සිඞ්ගාලාදීහි මුඛතුණ්ඩකෙන වා දාඨාය වා ඊසකං ඵාලිතමත්තෙනාපි. යස්ස පන පතතො ඝංසනෙන ඡවිමත්තං ඡින්නං හොති, චම්මං අච්ඡින්නං, එතං අභින්නමෙව; චම්මෙ පන ඡින්නෙ භින්නං. යස්සාපි සජීවකාලෙයෙව පභින්නා ගණ්ඩකුට්ඨපිළකා වා වණො වා හොති, ඉදම්පි භින්නං. තතියදිවසතො පභුති උද්ධුමාතකාදිභාවෙන කුණපභාවං උපගතම්පි භින්නමෙව. සබ්බෙන සබ්බං පන අභින්නෙපි සුසානගොපකෙහි වා අඤ්ඤෙහි වා මනුස්සෙහි ගාහාපෙතුං වට්ටති. නො චෙ අඤ්ඤං ලභති, සත්ථකෙන වා කෙනචි වා වණං කත්වා ගහෙතබ්බං. විසභාගසරීරෙ පන සතිං උපට්ඨපෙත්වා සමණසඤ්ඤං උප්පාදෙත්වා සීසෙ වා හත්ථපාදපිට්ඨියං වා වණං කත්වා ගහෙතුං වට්ටති.

තදනන්තරෙ වත්ථුස්මිං කුසං සඞ්කාමෙත්වා චීවරං අග්ගහෙසීති පුබ්බෙ “ආදියෙය්යා”ති ඉමස්ස පදස්ස අත්ථවණ්ණනායං නාමමත්තෙන දස්සිතෙසු ථෙය්යාවහාර-පසය්හාවහාර-පරිකප්පාවහාරපඅච්ඡන්නාවහාර-කුසාවහාරෙසු කුසාවහාරෙන අවහරීති අත්ථො.