සංවිධාය අවහාරො සංවිදාවහාරො; අඤ්ඤමඤ්ඤසඤ්ඤත්තියා කතාවහාරොති වුත්තං හොති. සංවිදහිත්වාති එකච්ඡන්දතාය එකජ්ඣාසයතාය සම්මන්තයිත්වාති අත්ථො. තත්රායං විනිච්ඡයො – සම්බහුලා භික්ඛූ “අසුකං නාම ගෙහං ගන්ත්වා, ඡදනං වා භින්දිත්වා, සන්ධිං වා ඡින්දිත්වා භණ්ඩං හරිස්සාමා”ති සංවිදහිත්වා ගච්ඡන්ති. තෙසු එකො භණ්ඩං අවහරති. තස්සුද්ධාරෙ සබ්බෙසං පාරාජිකං. පරිවාරෙපි චෙතං වුත්තං –

තස්සායං අත්ථො – චත්තාරො ජනා ආචරියන්තෙවාසිකා ඡමාසකං ගරුභණ්ඩං ආහරිතුකාමා ජාතා. තත්ථ ආචරියො “ත්වං එකං මාසකං හර, ත්වං එකං, ත්වං එකං, අහං තයො හරිස්සාමී”ති ආහ. අන්තෙවාසිකෙසු පන පඨමො “තුම්හෙ, භන්තෙ, තයො හරථ, ත්වං එකං හර, ත්වං එකං, අහං එකං හරිස්සාමී”ති ආහ. ඉතරෙපි ද්වෙ එවමෙව ආහංසු. තත්ථ අන්තෙවාසිකෙසු එකමෙකස්ස එකෙකො මාසකො සාහත්ථිකො හොති, තෙන නෙසං දුක්කටාපත්තියො; පඤ්ච ආණත්තිකා, තෙහි තිණ්ණම්පි පාරාජිකං. ආචරියස්ස පන තයො සාහත්ථිකා, තෙහිස්ස ථුල්ලච්චයං. තයො ආණත්තිකා, තෙහිපි ථුල්ලච්චයමෙව. ඉමස්මිඤ්හි අදින්නාදානසික්ඛාපදෙ සාහත්ථිකං වා ආණත්තිකස්ස, ආණත්තිකං වා සාහත්ථිකස්ස අඞ්ගං න හොති. සාහත්ථිකං පන සාහත්ථිකෙනෙව කාරෙතබ්බං, ආණත්තිකං ආණත්තිකෙනෙව. තෙන වුත්තං – “චතුරො ජනා සංවිධාය…පෙ… පඤ්හා මෙසා කුසලෙහි චින්තිතා”ති.

අපිච සංවිදාවහාරෙ අසම්මොහත්ථං “එකභණ්ඩං එකට්ඨානං, එකභණ්ඩං නානාඨානං; නානාභණ්ඩං එකට්ඨානං, නානාභණ්ඩං නානාඨාන”න්ති ඉදම්පි චතුක්කං අත්ථතො සල්ලක්ඛෙතබ්බං. තත්ථ එකභණ්ඩං එකට්ඨානන්ති එකකුලස්ස ආපණඵලකෙ පඤ්චමාසකං භණ්ඩං දුට්ඨපිතං දිස්වා සම්බහුලා භික්ඛූ එකං ආණාපෙන්ති “ගච්ඡෙතං ආහරා”ති, තස්සුද්ධාරෙ සබ්බෙසං පාරාජිකං. එකභණ්ඩං නානාඨානන්ති එකකුලස්ස පඤ්චසු ආපණඵලකෙසු එකෙකමාසකං දුට්ඨපිතං දිස්වා සම්බහුලා එකං ආණාපෙන්ති “ගච්ඡෙතෙ ආහරා”ති, පඤ්චමස්ස මාසකස්ස උද්ධාරෙ සබ්බෙසං පාරාජිකං. නානාභණ්ඩං එකට්ඨානන්ති බහූනං සන්තකං පඤ්චමාසකං වා අතිරෙකපඤ්චමාසකං වා අග්ඝනකං භණ්ඩං එකස්මිං ඨානෙ දුට්ඨපිතං දිස්වා සම්බහුලා එකං ආණාපෙන්ති “ගච්ඡෙතං ආහරා”ති, තස්සුද්ධාරෙ සබ්බෙසං පාරාජිකං. නානාභණ්ඩං නානාඨානන්ති පඤ්චන්නං කුලානං පඤ්චසු ආපණඵලකෙසු එකෙකමාසකං දුට්ඨපිතං දිස්වා සම්බහුලා එකං ආණාපෙන්ති “ගච්ඡෙතෙ ආහරා”ති, පඤ්චමස්ස මාසකස්ස උද්ධාරෙ සබ්බෙසං පාරාජිකන්ති.

සඞ්කෙතකම්මන්ති සඤ්ජානනකම්මං; කාලපරිච්ඡෙදවසෙන සඤ්ඤාණකරණන්ති අත්ථො. එත්ථ ච “පුරෙභත්තං අවහරා”ති වුත්තෙ අජ්ජ වා පුරෙභත්තං අවහරතු, ස්වෙ වා, අනාගතෙ වා සංවච්ඡරෙ, නත්ථි විසඞ්කෙතො; උභින්නම්පි ඔචරකෙ වුත්තනයෙනෙව පාරාජිකං. සචෙ පන “අජ්ජ පුරෙභත්තං අවහරා”ති වුත්තෙ ස්වෙ පුරෙභත්තං අවහරති, “අජ්ජා”ති නියාමිතං තං සඞ්කෙතං අතික්කම්ම පච්ඡා අවහටං හොති. සචෙ “ස්වෙ පුරෙභත්තං අවහරා”ති වුත්තෙ අජ්ජ පුරෙභත්තං අවහරති , “ස්වෙ”ති නියාමිතං තං සඞ්කෙතං අප්පත්වා පුරෙ අවහටං හොති; එවං අවහරන්තස්ස අවහාරකස්සෙව පාරාජිකං, මූලට්ඨස්ස අනාපත්ති. “ස්වෙ පුරෙභත්ත”න්ති වුත්තෙ තදහෙව වා ස්වෙ පච්ඡාභත්තං වා හරන්තොපි තං සඞ්කෙතං පුරෙ ච පච්ඡා ච හරතීති වෙදිතබ්බො. එස නයො පච්ඡාභත්තරත්තින්දිවෙසුපි. පුරිමයාම-මජ්ඣිමයාම-පච්ඡිමයාම-කාළජුණ්හ-මාස-උතු-සංවච්ඡරාදිවසෙනාපි චෙත්ථ සඞ්කෙතවිසඞ්කෙතතා වෙදිතබ්බා. “පුරෙභත්තං හරා”ති වුත්තෙ “පුරෙභත්තමෙව හරිස්සාමී”ති වායමන්තස්ස පච්ඡාභත්තං හොති; එත්ථ කථන්ති? මහාසුමත්ථෙරො තාව ආහ – “පුරෙභත්තපයොගොව එසො, තස්මා මූලට්ඨො න මුච්චතී”ති. මහාපදුමත්ථෙරො පනාහ – “කාලපරිච්ඡෙදං අතික්කන්තත්තා විසඞ්කෙතං, තස්මා මූලට්ඨො මුච්චතී”ති.