තතියෙ – තිරච්ඡානකථන්ති අරියමග්ගස්ස තිරච්ඡානභූතං කථං. රාජකථන්ති රාජපටිසංයුත්ත කථං. චොරකථාදීසුපි එසෙව නයො.

සන්තං භික්ඛුන්ති එත්ථ යං වත්තබ්බං , තං චාරිත්තසික්ඛාපදෙ වුත්තමෙව. සචෙ සම්බහුලා කෙනචි කම්මෙන ගාමං පවිසන්ති, “විකාලෙ ගාමප්පවෙසනං ආපුච්ඡාමී”ති සබ්බෙහි අඤ්ඤමඤ්ඤං ආපුච්ඡිතබ්බං. තස්මිං ගාමෙ තං කම්මං න සම්පජ්ජතීති අඤ්ඤං ගාමං ගච්ඡන්ති, ගාමසතම්පි හොතු, පුන ආපුච්ඡනකිච්චං නත්ථි. සචෙ පන උස්සාහං පටිප්පස්සම්භෙත්වා විහාරං ගච්ඡන්තා අන්තරා අඤ්ඤං ගාමං පවිසිතුකාමා හොන්ති, පුන ආපුච්ඡිතබ්බමෙව.

කුලඝරෙ වා ආසනසාලාය වා භත්තකිච්චං කත්වා තෙලභික්ඛාය වා සප්පිභික්ඛාය වා චරිතුකාමො හොති, සචෙ පස්සෙ භික්ඛු අත්ථි, ආපුච්ඡිත්වා ගන්තබ්බං. අසන්තෙ නත්ථීති ගන්තබ්බං. වීථිං ඔතරිත්වා භික්ඛුං පස්සති, ආපුච්ඡනකිච්චං නත්ථි, අනාපුච්ඡිත්වාපි චරිතබ්බමෙව. ගාමමජ්ඣෙන මග්ගො හොති, තෙන ගච්ඡන්තස්ස තෙලාදිභික්ඛාය චරිස්සාමීති චිත්තෙ උප්පන්නෙ සචෙ පස්සෙ භික්ඛු අත්ථි, ආපුච්ඡිත්වා චරිතබ්බං. මග්ගා අනොක්කම්ම භික්ඛාය චරන්තස්ස පන ආපුච්ඡනකිච්චං නත්ථි, අපරික්ඛිත්තස්ස ගාමස්ස උපචාරො අදින්නාදානෙ වුත්තනයෙනෙව වෙදිතබ්බො.

අන්තරාරාමන්තිආදීසු න කෙවලං අනාපුච්ඡා කායබන්ධනං අබන්ධිත්වා සඞ්ඝාටිං අපාරුපිත්වා ගච්ඡන්තස්සපි අනාපත්ති. ආපදාසූති සීහො වා බ්යග්ඝො වා ආගච්ඡති, මෙඝො වා උට්ඨෙති, අඤ්ඤො වා කොචි උපද්දවො උප්පජ්ජති, අනාපත්ති. එවරූපාසු ආපදාසු බහිගාමතො අන්තොගාමං පවිසිතුං වට්ටති. සෙසමෙත්ථ උත්තානමෙව.

කථිනසමුට්ඨානං – කායවාචතො කායවාචාචිත්තතො ච සමුට්ඨාති, කිරියාකිරියං, නොසඤ්ඤාවිමොක්ඛං, අචිත්තකං, පණ්ණත්තිවජ්ජං, කායකම්මං, වචීකම්මං, තිචිත්තං, තිවෙදනන්ති.

චතුත්ථෙ – භෙදනමෙව භෙදනකං; තං අස්ස අත්ථීති භෙදනකමෙව. අරණිකෙති අරණිධනුකෙ. විධෙති වෙධකෙ. සෙසමෙත්ථ උත්තානමෙව. ඡසමුට්ඨානං – කිරියං, නොසඤ්ඤාවිමොක්ඛං, අචිත්තකං, පණ්ණත්තිවජ්ජං, කායකම්මං, වචීකම්මං, තිචිත්තං, තිවෙදනන්ති.

පඤ්චමෙ – ඡෙදනකං වුත්තනයමෙව.

ඡින්දිත්වා පරිභුඤ්ජතීති එත්ථ සචෙ න ඡින්දිතුකාමො හොති, භූමියං නිඛණිත්වා පමාණං උපරි දස්සෙති, උත්තානං වා කත්වා පරිභුඤ්ජති, උක්ඛිපිත්වා වා තුලාසඞ්ඝාටෙ ඨපෙත්වා අට්ටං කත්වා පරිභුඤ්ජති, සබ්බං වට්ටති. සෙසමෙත්ථ උත්තානමෙව. ඡසමුට්ඨානං.

ඡට්ඨෙ – තූලං ඔනද්ධමෙත්ථාති තූලොනද්ධං; තූලං පක්ඛිපිත්වා උපරි චිමිලිකාය ඔනද්ධන්ති වුත්තං හොති. සෙසමෙත්ථ උත්තානමෙව. ඡසමුට්ඨානං.

සත්තමෙ – නිසීදනං අනුඤ්ඤාතං හොතීති කත්ථ අනුඤ්ඤාතං? චීවරක්ඛන්ධකෙ පණීතභොජනවත්ථුස්මිං. වුත්තඤ්හි තත්ථ – “අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, කායගුත්තියා චීවරගුත්තියා සෙනාසනගුත්තියා නිසීදන”න්ති (මහාව· 353). සෙය්යථාපි පුරාණාසිකොට්ඨොති යථා නාම පුරාණචම්මකාරොති අත්ථො. යථා හි චම්මකාරො චම්මං විත්ථතං කරිස්සාමීති ඉතො චිතො ච සමඤ්ඡති, කඩ්ඪති; එවං සොපි තං නිසීදනං. තෙන තං භගවා එවමාහ – “නිසීදනං නාම සදසං වුච්චතී”ති සන්ථතසදිසං සන්ථරිත්වා එකස්මිං අන්තෙ සුගතවිදත්ථියා විදත්ථිමත්තෙ පදෙසෙ ද්වීසු ඨානෙසු ඵාලෙත්වා තිස්සො දසා කරියන්ති, තාහි දසාහි සදසං නාම වුච්චති. සෙසමෙත්ථ උත්තානමෙව. ඡසමුට්ඨානං.

අට්ඨමෙ – කණ්ඩුපටිච්ඡාදි අනුඤ්ඤාතා හොතීති කත්ථ අනුඤ්ඤාතා? චීවරක්ඛන්ධකෙ බෙලට්ඨසීසවත්ථුස්මිං. වුත්තඤ්හි තත්ථ – “අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, යස්ස කණ්ඩු වා පිළකා වා අස්සාවො වා ථුල්ලකච්ඡු වා ආබාධො තස්ස කණ්ඩුපටිච්ඡාදි”න්ති (මහාව· 354).

යස්ස අධොනාභි උබ්භජාණුමණ්ඩලන්ති යස්ස භික්ඛුනො නාභියා හෙට්ඨා ජාණුමණ්ඩලානං උපරි. කණ්ඩූති කච්ඡු. පිළකාති ලොහිතතුණ්ඩිකා සුඛුමපිළකා. අස්සාවොති අරිසභගන්දරමධුමෙහාදීනං වසෙන අසුචිපග්ඝරණකං. ථුල්ලකච්ඡු වා ආබාධොති මහාපිළකාබාධො වුච්චති. සෙසමෙත්ථ උත්තානමෙව. ඡසමුට්ඨානං.

නවමෙ – වස්සිකසාටිකා අනුඤ්ඤාතා හොතීති කත්ථ අනුඤ්ඤාතා? චීවරක්ඛන්ධකෙ විසාඛාවත්ථුස්මිං. වුත්තඤ්හි තත්ථ – “අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, වස්සිකසාටික”න්ති (මහාව· 352). සෙසමෙත්ථ උත්තානමෙව. ඡසමුට්ඨානං.