ඡට්ඨසික්ඛාපදෙ – පලිබුන්ධෙන්තීති පඨමතරං ගන්ත්වා පත්තචීවරං අතිහරිත්වා රුම්භිත්වා තිට්ඨන්ති. ථෙරා භික්ඛූ වුට්ඨාපෙන්තීති “අම්හාකං ආවුසො පාපුණාතී”ති වස්සග්ගෙන ගහෙත්වා වුට්ඨාපෙන්ති. අනුපඛජ්ජ සෙය්යං කප්පෙන්තීති “තුම්හාකං භන්තෙ මඤ්චට්ඨානංයෙව පාපුණාති, න සබ්බො විහාරො. අම්හාකං දානි ඉදං ඨානං පාපුණාතී”ති අනුපවිසිත්වා මඤ්චපීඨං පඤ්ඤපෙත්වා නිසීදන්තිපි නිපජ්ජන්තිපි සජ්ඣායම්පි කරොන්ති.

ජානන්ති “අනුට්ඨාපනීයො අය”න්ති ජානන්තො; තෙනෙවස්ස විභඞ්ගෙ “වුඩ්ඪොති ජානාතී”තිආදි වුත්තං. වුඩ්ඪො හි අත්තනො වුඩ්ඪතාය අනුට්ඨාපනීයො , ගිලානො ගිලානතාය, සඞ්ඝො පන භණ්ඩාගාරිකස්ස වා ධම්මකථිකවිනයධරාදීනං වා ගණවාචකආචරියස්ස වා බහූපකාරතං ගුණවිසිට්ඨතඤ්ච සල්ලක්ඛෙන්තො ධුවවාසත්ථාය විහාරං සම්මන්නිත්වා දෙති, තස්මා යස්ස සඞ්ඝෙන දින්නො, සොපි අනුට්ඨාපනීයො. කාමඤ්චෙත්ථ ගිලානස්සාපි සඞ්ඝොයෙව අනුච්ඡවිකං සෙනාසනං දෙති, ගිලානො පන “අපලොකෙත්වා සඞ්ඝෙන අදින්නසෙනාසනොපි න පීළෙතබ්බො අනුකම්පිතබ්බො”ති දස්සෙතුං විසුං වුත්තො.

උපචාරෙති එත්ථ මඤ්චපීඨානං තාව මහල්ලකෙ විහාරෙ සමන්තා දියඩ්ඪො හත්ථො උපචාරො, ඛුද්දකෙ යතො පහොති තතො දියඩ්ඪො හත්ථො, පාදෙ ධොවිත්වා පවිසන්තස්ස පස්සාවත්ථාය නික්ඛමන්තස්ස ච යාව ද්වාරෙ නික්ඛිත්තපාදධොවනපාසාණතො පස්සාවට්ඨානතො ච මඤ්චපීඨං, තාව දියඩ්ඪහත්ථවිත්ථාරො මග්ගො උපචාරො නාම. තස්මිං මඤ්චස්ස වා පීඨස්ස වා උපචාරෙ ඨිතස්ස වා භික්ඛුනො පවිසන්තස්ස වා නික්ඛමන්තස්ස වා උපචාරෙ යො අනුපඛජ්ජ සෙය්යං කප්පෙතුකාමො සෙය්යං සන්ථරති වා සන්ථරාපෙති වා, ආපත්ති දුක්කටස්ස.

අභිනිසීදති වා අභිනිපජ්ජති වාති එත්ථ අභිනිසීදනමත්තෙන අභිනිපජ්ජනමත්තෙනෙව වා පාචිත්තියං. සචෙ පන ද්වෙපි කරොති, ද්වෙ පාචිත්තියානි. උට්ඨායුට්ඨාය නිසීදතො වා නිපජ්ජතො වා පයොගෙ පයොගෙ පාචිත්තියං.

උපචාරං ඨපෙත්වා සෙය්යං සන්ථරති වා සන්ථරාපෙති වාති ඉමස්මිං ඉතො පරෙ ච “විහාරස්ස උපචාරෙ”තිආදිකෙ දුක්කටවාරෙපි යථා ඉධ අභිනිසීදනමත්තෙ අභිනිපජ්ජනමත්තෙ උභයකරණෙ පයොගභෙදෙ ච පාචිත්තියප්පභෙදො වුත්තො, එවං දුක්කටප්පභෙදො වෙදිතබ්බො. එවරූපෙන හි විසභාගපුග්ගලෙන එකවිහාරෙ වා එකපරිවෙණෙ වා වසන්තෙන අත්ථො නත්ථි, තස්මා සබ්බත්ථෙවස්ස නිවාසො වාරිතො. අඤ්ඤස්ස පුග්ගලිකෙති ඉධාපි විස්සාසිකස්ස පුග්ගලිකං අත්තනො පුග්ගලිකසදිසමෙව, තත්ථ අනාපත්ති.

ආපදාසූති සචෙ බහි වසන්තස්ස ජීවිතබ්රහ්මචරියන්තරායො හොති, එවරූපාසු ආපදාසු යො පවිසති, තස්සාපි අනාපත්ති. සෙසං උත්තානමෙවාති. පඨමපාරාජිකසමුට්ඨානං, කිරියං, සඤ්ඤාවිමොක්ඛං, සචිත්තකං, ලොකවජ්ජං, කායකම්මං, අකුසලචිත්තං, දුක්ඛවෙදනන්ති.

සත්තමසික්ඛාපදෙ – එකෙන පයොගෙන බහුකෙපි ද්වාරෙ අතික්කාමෙතීති යෙ චතුභූමකපඤ්චභූමකා පාසාදා ඡසත්තකොට්ඨකානි වා චතුස්සාලානි, තාදිසෙසු සෙනාසනෙසු හත්ථෙසු වා ගීවාය වා ගහෙත්වා අන්තරා අට්ඨපෙන්තො එකෙන පයොගෙන අතික්කාමෙති, එකමෙව පාචිත්තියං. ඨපෙත්වා ඨපෙත්වා නානාපයොගෙහි අතික්කාමෙන්තස්ස ද්වාරගණනාය පාචිත්තියානි. හත්ථෙන අනාමසිත්වා “නික්ඛමා”ති වත්වා වාචාය නික්කඩ්ඪන්තස්සාපි එසෙව නයො.

අඤ්ඤං ආණාපෙතීති එත්ථ “ඉමං නික්කඩ්ඪා”ති ආණත්තිමත්තෙ දුක්කටං. සචෙ සො සකිං ආණත්තො බහුකෙපි ද්වාරෙ අතික්කාමෙති, එකං පාචිත්තියං. සචෙ පන “එත්තකානි ද්වාරානි නික්කඩ්ඪාහී”ති වා “යාව මහාද්වාරං තාව නික්කඩ්ඪාහී”ති වා එවං නියාමෙත්වා ආණත්තො හොති, ද්වාරගණනාය පාචිත්තියානි.

තස්ස පරික්ඛාරන්ති යංකිඤ්චි තස්ස සන්තකං පත්තචීවරපරිස්සාවනධමකරණමඤ්චපීඨභිසිබිම්බොහනාදිභෙදං, අන්තමසො රජනඡල්ලිම්පි; යො නික්කඩ්ඪති වා නික්කඩ්ඪාපෙති වා; තස්ස වත්ථුගණනාය දුක්කටානි . ගාළ්හං බන්ධිත්වා ඨපිතෙසු පන එකාව ආපත්තීති මහාපච්චරියං වුත්තං.