පඤ්චමසික්ඛාපදෙ – මුට්ඨස්සතී අසම්පජානාති පුබ්බභාගෙ සතිසම්පජඤ්ඤස්ස අකරණවසෙනෙතං වුත්තං, භවඞ්ගොතිණ්ණකාලෙ පන කුතො සතිසම්පජඤ්ඤන්ති! විකූජමානාති විප්පලපමානා . කාකච්ඡමානාති නාසාය කාකසද්දං විය නිරත්ථකසද්දං මුඤ්චමානා. උපාසකාති පඨමතරං උට්ඨිතඋපාසකා.

එතදවොචුන්ති “භගවතා ආවුසො රාහුල සික්ඛාපදං පඤ්ඤත්ත”න්ති භික්ඛූ සික්ඛාපදගාරවෙනෙව එතං අවොචුං. පකතියා පන තෙ භගවති ච ගාරවෙන ආයස්මතො ච රාහුලස්ස සික්ඛාකාමතාය තස්ස ආයස්මතො වසනට්ඨානං ආගතස්ස චූළමඤ්චකං වා අපස්සෙනං වා යං අත්ථි තං පඤ්ඤපෙත්වා චීවරං වා උත්තරාසඞ්ගං වා උස්සීසකරණත්ථාය දෙන්ති . තත්රිදං තස්සායස්මතො සික්ඛාකාමතාය – භික්ඛූ කිර තං දූරතොව ආගච්ඡන්තං දිස්වා මුට්ඨිසම්මුඤ්ජනිඤ්ච කචවරඡඩ්ඩනකඤ්ච බහි ඛිපන්ති. අථඤ්ඤෙහි “ආවුසො කෙනිදං පාතිත”න්ති වුත්තෙ අඤ්ඤෙ එවං වදන්ති – “භන්තෙ, රාහුලො ඉමස්මිං පදෙසෙ සඤ්චරි, තෙන නු ඛො පාතිත”න්ති. සො පනායස්මා “න මය්හං භන්තෙ ඉදං කම්ම”න්ති එකදිවසම්පි අවත්වා තං පටිසාමෙත්වා භික්ඛූ ඛමාපෙත්වා ගච්ඡති. වච්චකුටියා සෙය්යං කප්පෙසීති තංයෙව සික්ඛාකාමතං අනුබ්රූහන්තො ධම්මසෙනාපතිමහාමොග්ගල්ලානආනන්දත්ථෙරාදීනං සන්තිකං අගන්ත්වා භගවතො වළඤ්ජනකවච්චකුටියං සෙය්යං කප්පෙසි. සා කිර කුටි කවාටබද්ධා ගන්ධපරිභණ්ඩකතා සමොසරිතපුප්ඵදාමා චෙතියට්ඨානමිව තිට්ඨති, අපරිභොගා අඤ්ඤෙසං.

උත්තරිදිරත්තතිරත්තන්ති භගවා සාමණෙරානං සඞ්ගහකරණත්ථාය තිරත්තං පරිහාරං අදාසි. න හි යුත්තං කුලදාරකෙ පබ්බාජෙත්වා නානුග්ගහෙතුන්ති. සහසෙය්යන්ති එකතො සෙය්යං. සෙය්යාති කායප්පසාරණසඞ්ඛාතං සයනම්පි වුච්චති, යස්මිං සෙනාසනෙ සයන්ති, තම්පි. තත්ථ සෙනාසනං තාව දස්සෙතුං “සෙය්යා නාම සබ්බච්ඡන්නා”තිආදි වුත්තං. කායප්පසාරණං දස්සෙතුං අනුපසම්පන්නෙ නිපන්නෙ භික්ඛු නිපජ්ජතී”තිආදි වුත්තං. තස්මා අයමෙත්ථ අත්ථො – “සෙනාසනසඞ්ඛාතං සෙය්යං පවිසිත්වා කායප්පසාරණසඞ්ඛාතං සෙය්යං කප්පෙය්ය විදහෙය්ය සම්පාදෙය්යා”ති. සබ්බච්ඡන්නාතිආදිනා පන තස්සා සෙනාසනසඞ්ඛාතාය සෙය්යාය ලක්ඛණං වුත්තං. තස්මා යං සෙනාසනං උපරි පඤ්චහි ඡදනෙහි අඤ්ඤෙන වා කෙනචි සබ්බමෙව පටිච්ඡන්නං, අයං සබ්බච්ඡන්නා නාම සෙය්යා. අට්ඨකථාසු පන පාකටවොහාරං ගහෙත්වා වාචුග්ගතවසෙන “සබ්බච්ඡන්නා නාම පඤ්චහි ඡදනෙහි ඡන්නා”ති වුත්තං. කිඤ්චාපි වුත්තං? අථ ඛො දුස්සකුටියං වසන්තස්සාපි න සක්කා අනාපත්ති කාතුං, තස්මා යං කිඤ්චි පටිච්ඡාදනසමත්ථං ඉධ ඡදනඤ්ච පරිච්ඡන්නඤ්ච වෙදිතබ්බං. පඤ්චවිධච්ඡදනෙයෙව හි ගය්හමානෙ පදරච්ඡන්නෙපි සහසෙය්යා න භවෙය්ය. යං පන සෙනාසනං භූමිතො පට්ඨාය යාව ඡදනං ආහච්ච පාකාරෙන වා අඤ්ඤෙන වා කෙනචි අන්තමසො වත්ථෙනාපි පරික්ඛිත්තං, අයං සබ්බපරිච්ඡන්නා නාම සෙය්යා. ඡදනං අනාහච්ච සබ්බන්තිමෙන පරියායෙන දියඩ්ඪහත්ථුබ්බෙධෙන පාකාරාදිනා පරික්ඛිත්තාපි සබ්බපරිච්ඡන්නායෙවාති කුරුන්දට්ඨකථායං වුත්තං. යස්සා පන උපරි බහුතරං ඨානං ඡන්නං, අප්පං අච්ඡන්නං, සමන්තතො වා බහුතරං පරික්ඛිත්තං, අප්පං අපරික්ඛිත්තං, අයං යෙභුය්යෙන ඡන්නා යෙභුය්යෙන පරිච්ඡන්නා නාම. ඉමිනා හි ලක්ඛණෙන සමන්නාගතො සචෙපි සත්තභූමකො පාසාදො එකූපචාරො හොති, සතගබ්භං වා චතුස්සාලං වා, එකසෙය්යාඉච්චෙව සඞ්ඛ්යං ගච්ඡති. තං සන්ධාය වුත්තං “චතුත්ථෙ දිවසෙ අත්ථඞ්ගතෙ සූරියෙ අනුපසම්පන්නෙ නිපන්නෙ භික්ඛු නිපජ්ජති, ආපත්ති පාචිත්තියස්සා”තිආදි.

තත්ථ ච නිපජ්ජනමත්තෙනෙව පාචිත්තියං. සචෙ පන සම්බහුලා සාමණෙරා, එකො භික්ඛු, සාමණෙරගණනාය පාචිත්තියා. තෙ චෙ උට්ඨායුට්ඨාය නිපජ්ජන්ති, තෙසං පයොගෙ පයොගෙ භික්ඛුස්ස ආපත්ති. භික්ඛුස්ස උට්ඨායුට්ඨාය නිපජ්ජනෙ පන භික්ඛුස්සෙව පයොගෙන භික්ඛුස්ස ආපත්ති. සචෙ පන සම්බහුලා භික්ඛූ එකො සාමණෙරො සබ්බෙසං ආපත්තිං කරොති, තස්ස උට්ඨායුට්ඨාය නිපජ්ජනෙනපි භික්ඛූනං ආපත්තියෙව. උභයෙසං සම්බහුලභාවෙපි එසෙව නයො.