උපසම්පාදෙතබ්බඡක්කකථා
ෂට්කයන්හි - “ඌනදසවස්ස” පදය විශෙෂ වේ. ඒ ඌනදශවර්‍ෂපදය හැමතන්හි ඇවැත් කරන්නේය. සෙස්ස කියූ නයින්ම දතයුතුය. එහි “උභයානි ඛො පනස්ස පාතිමොක්‍ඛානි විත්‍ථාරෙන න සමාගතානි හොන්ති” උභතො විභඞ්ග වසයෙන් මනාසේ අවබෝධ නොවූවාහුවෙත්ද, “න සුවිභත්තානි” මාතිකාවිභඞ්ග වසයෙන් මනාසේ බෙදුනාහු නොවෙත්ද, “න සුප්පවත්තිනි” වාචොද්ගත කිරීම් වසයෙන් මනාසේ නොපවත්නාහු වෙත්ද, “න සුවිනිච්ඡිතානි සුත්තසො අනුව්‍යඤ්ජනසො” මාතිකාවසයෙන් හා විභඞ්ගවසයෙන් මනාකොට විනිශ්චය නොකරණලද්දාහු වෙත්ද.
අඤ්ඤතිත්ථියපුබ්බවත්ථුකථා
අන්‍යතීර්ථක පූර්‍වවස්තුවෙහි - යම්මේ පසුර නම් පරිව්‍රාජකයෙක්වේද, හෙතෙමේ තීර්ථායතනයට ගිය බැවින් උපසපන් නොකටයුතුය. යම් අන්‍යයෙක් තෙමේද මේ සසුනෙහි පෙරපැවිදි නොවූයේ ඒද, ඔහු කෙරෙහි යමක් කටයුතුනම් එය දක්වන්නට “යො සො භික්‍ඛවෙ අඤ්ඤොපි” යනාදිය වදාළ සේක. එහි “තස්ස චත්තාරො මාසෙ පරිවාසො දාතබ්බො” මේ තීර්ථකපරිවාස නම. අපටිච්ඡන්නපරිවාසැයිද කියනු ලැබේ. මේ පරිවාසය වනාහි නග්න පරිව්‍රාජක වූම ආජීවකයකුහට හෝ අචෙලකයකු හට හෝ දියයුතුය. හෙතෙමේද, වස්ත්‍රයක් හෝ ව්‍යාල කම්බලාදීන්ගෙන් එක්තරා තීර්ථක ධ්වජයක් හෝ හැඳ ඒ නම් මොහුට පරිවාසය නොදිය යුතුය. අන්‍යවූද, තාපස පණ්ඩරඞ්ගාදියකුහට නොදිය යුත්තේමය.
“පඨමං කෙසමස්සුං” යනාදියෙන් මේ නග්නපරිව්‍රාජකයාගේ මුලපටන් හෙරණ පැවිද්ද දක්වයි. මෙසේ පැවිදි කරන්නවුන් විසින් ඔහු සඟමැද හුන් කල්හිම ‘ඔබ පැවිදිකරවු, ඔබ ඇදුරුවවු, ඔබ උපාද්ධ්‍යාය වවු’යි ස්ථවිර භික්‍ෂූන්ට නොකිය යුතුය. මෙසේ කියනලද ඒ ස්ථවිර භික්‍ෂූහු ඔහුගේ ආචාර්‍ය්‍ය-උපාද්ධ්‍යාය භාවයෙහි පිළිකුල් කරන්නාහු නොපිළිගනිත්. එකල්හි ‘මේ භික්‍ෂූහු මාගේ වචන නොඅදහත්යි කිපීද යන්නේය. එහෙයින් ඔහු එකත් පසකට පමුණුවා ආචාර්‍ය්‍ය-උපාද්ධ්‍යායයෝ සෙවිය යුත්තාහ.
“එවං ඛො භික්‍ඛවෙ අඤ්ඤතිත්‍ථියපුබ්බො ආරාධකො හොති එවං අනුරාධකො” මේ මොහු පිළිබඳ පිරිවෙස්වත දක්වනු පිණිස මාතෘකාය. “කථං ච භික්‍ඛවෙ” යනාදිය එහිම විභඞ්ගය වේ. එහි “අතිකාලෙන ගාමං පවිසති” භික්‍ෂූන් වත් සපයන වේලාවෙහිම පෙර අන්තොටු වූ හෙතෙමේ ගමට පිඬු පිණිස පිවිසේද, “අතිදිවා පටික්කමති” කුලගෙවල ස්ත්‍රී පුරුෂ දාරකදාරිකාදීන් සමග ගෘහනිශ්‍රිතකථා කරමින් එහිම අනුභවකොට භික්‍ෂූන් පාසිවුරු තැත්පත් කොට උද්දෙසපරිපුච්ඡාදිය කරනකල්හි හෝ විවෙකයෙන් හුන්කල්හි හෝ ඒද, උපාද්ධ්‍යායවත් ආචාර්‍ය්‍යවත් නොකෙරේද, එකතින් වසන තැනට වැද නිදාද, “එවම්පි භික්‍ඛවෙ අඤ්ඤත්තියපුබ්බො අනාරාධකො හොති” මෙසේද කරනුයේ පිරිවෙස් වත සම්පාදනය කරන්නෙක් පුරන්නෙක් නොවේ.
“වෙසියගොචරො” යනාදිතන්හි කිසියම් මඳ ආමිසයක් සැපයීම් ආදියෙන් සුලභවූ මෙවුන්දම් සෙවීම් ඇති රූපය නිසා දිවියවන ස්ත්‍රීහුය. “විධවා” මළහිමියන් ඇත්තාවූ හෝ වෙන්ව වසන හිමියන් ඇත්තා වූ හෝ ස්ත්‍රීහුය. ඒ ස්ත්‍රීහු යම් කිසිවකු සමග මිත්‍රභාවය පතත්. “ථුල්ලකුමාරිකා” යොවුන්බවට පැමිණි ඉක්මුනු යොවුන්බව ඇත්තාවූ හෝ කුමාරිහුය. ඒ ස්ත්‍රීහු පුරුෂයන් ලබන අදහස් ඇතිව හැසිරෙත්. “පණ්ඩකා” උත්සන්න ක්ලෙශ ඇත්තාහු. නොසන්සිඳුනු පරිලාහය ඇත්තාහුය. නපුංසකයෝය. ඔවුහු පරිලාහ වේගයෙන් මඩනා ලද්දාහු, යම් කිසිවකු සමග මිත්‍රභාවය පතත්. [missing trans] යම් කිසිවකු සමග මිත්‍රභාවය පතත්. ඒ භික්‍ෂූන් සමග වහාම විශ්වාස වෙති. එයින් ශීලය බිඳේ.