8. නිගණ්ඨසුත්තවණ්ණනා
අට්ඨමෙ තෙනුපසඞ්කමීති සයං ආගතාගමො විඤ්ඤාතසාසනො අනාගාමී අරියසාවකො සමානො කස්මා නග්ගභොග්ගං නිස්සිරිකං නිගණ්ඨං උපසඞ්කමීති? උපවාදමොචනත්ථඤ්චෙව වාදාරොපනත්ථඤ්ච. නිගණ්ඨා කිර “සමණස්ස ගොතමස්ස සාවකා ථද්ධඛදිරඛාණුකසදිසා, කෙනචි සද්ධිං පටිසන්ථාරම්පි න කරොන්තී”ති උපවදන්ති, තස්ස උපවාදස්ස මොචනත්ථඤ්ච, “වාදඤ්චස්ස ආරොපෙස්සාමී”ති උපසඞ්කමි. න ඛ්වාහං එත්ථ භන්තෙ භගවතො සද්ධාය ගච්ඡාමීති යස්ස ඤාණෙන අසච්ඡිකතං හොති. සො “එවං කිරෙත”න්ති අඤ්ඤස්ස සද්ධාය ගච්ඡෙය්ය, මයා පන ඤාණෙනෙතං සච්ඡිකතං, තස්මා නාහං එත්ථ භගවතො සද්ධාය ගච්ඡාමීති දීපෙන්තො එවමාහ.
උල්ලොකෙත්වාති කායං උන්නාමෙත්වා කුච්ඡිං නීහරිත්වා ගීවං පග්ගය්හ සබ්බං දිසං පෙක්ඛමානො උල්ලොකෙත්වා. බාධෙතබ්බං මඤ්ඤෙය්යාති යථා විනිවිජ්ඣිත්වා න නික්ඛමති, එවං පටිබාහිතබ්බං මඤ්ඤෙය්ය බන්ධිතබ්බං වා. සහධම්මිකාති සකාරණා. අථ මං පටිහරෙය්යාසි සද්ධිං නිගණ්ඨපරිසායාති එතෙසං අත්ථෙ ඤාතෙ අථ මෙ නිගණ්ඨපරිසාය සද්ධිං අභිගච්ඡෙය්යාසි, පතීහාරස්ස මෙ සන්තිකං ආගන්ත්වා අත්තනො ආගතභාවං ජානාපෙය්යාසීති අත්ථො. එකො පඤ්හොති එකො පඤ්හමග්ගො, එකං පඤ්හගවෙසනන්ති අත්ථො. එකො උද්දෙසොති එකං නාම කින්ති? අයං එකො උද්දෙසො. එකං වෙය්යාකරණන්ති “සබ්බෙ සත්තා ආහාරට්ඨිතිකා”ති (ඛු· පා· 4.1; අ· නි· 10.27) ඉදං එකං වෙය්යාකරණං. එවං සබ්බත්ථ අත්ථො වෙදිතබ්බො.
9. අචෙලසුත්තවණ්ණනා
නවමෙ කීවචිරං පබ්බජිතස්සාති කීවචිරො කාලො පබ්බජිතස්සාති අත්ථො. උත්තරි මනුස්සධම්මාති මනුස්සධම්මො නාම දසකුසලකම්මපථා, තතො මනුස්සධම්මතො උත්තරි. අලමරියඤාණදස්සනවිසෙසොති අරියභාවං කාතුං සමත්ථතාය අලමරියොති සඞ්ඛාතො ඤාණදස්සනවිසෙසො. නග්ගෙය්යාති නග්ගභාවතො. මුණ්ඩෙය්යාති මුණ්ඩභාවතො. පවාළනිප්ඵොටනායාති පාවළනිප්ඵොටනතො, භූමියං නිසීදන්තස්ස ආනිසදට්ඨානෙ ලග්ගානං පංසුරජවාලිකානං ඵොටනත්ථං ගහිතමොරපිඤ්ඡමත්තතොති අත්ථො.