3. මාතුගාමසංයුත්තං
1. මාතුගාමවග්ගො
1-2. මාතුගාමසුත්තාදිවණ්ණනා
මාතුගාමසංයුත්තස්ස පඨමෙ අඞ්ගෙහීති අගුණඞ්ගෙහි. න ච රූපවාති න රූපසම්පන්නො විරූපො දුද්දසිකො. න ච භොගවාති න භොගසම්පන්නො නිද්ධනො. න ච සීලවාති න සීලසම්පන්නො දුස්සීලො. අලසො චාති කන්තනපචනාදීනි කම්මානි කාතුං න සක්කොති, කුසීතො ආලසියො නිසින්නට්ඨානෙ නිසින්නොව, ඨිතඨානෙ ඨිතොව නිද්දායති එව. පජඤ්චස්ස න ලභතීති අස්ස පුරිසස්ස කුලවංසපතිට්ඨාපකං පුත්තං න ලභති, වඤ්ඣිත්ථී නාම හොති. සුක්කපක්ඛො වුත්තවිපරියායෙන වෙදිතබ්බො. දුතියං පඨමෙ වුත්තනයෙනෙව පරිවත්තෙතබ්බං.
3. ආවෙණිකදුක්ඛසුත්තවණ්ණනා
තතියෙ ආවෙණිකානීති පාටිපුග්ගලිකානි පුරිසෙහි අසාධාරණානි. පාරිචරියන්ති පරිචාරිකභාවං.
4-9. තීහිධම්මෙහිසුත්තාදිවණ්ණනා
චතුත්ථෙ මච්ඡෙරමලපරියුට්ඨිතෙනාති පුබ්බණ්හසමයස්මිඤ්හි මාතුගාමො ඛීරදධිසඞ්ගොපනරන්ධනපචනාදීනි කාතුං ආරද්ධො, පුත්තකෙහිපි යාචියමානො කිඤ්චි දාතුං න ඉච්ඡති. තෙනෙතං වුත්තං “පුබ්බණ්හසමයං මච්ඡෙරමලපරියුට්ඨිතෙන චෙතසා”ති. මජ්ඣන්හිකසමයෙ පන මාතුගාමො කොධාභිභූතොව හොති, අන්තොඝරෙ කලහං අලභන්තො පටිවිස්සකඝරම්පි ගන්ත්වා කලහං කරොති, සාමිකස්ස ච ඨිතනිසින්නට්ඨානානි විලොකෙන්තො විචරති. තෙන වුත්තං “මජ්ඣන්හිකසමයං ඉස්සාපරියුට්ඨිතෙන චෙතසා”ති. සායන්හෙ පනස්සා අසද්ධම්මපටිසෙවනාය චිත්තං නමති. තෙන වුත්තං “සායන්හසමයං කාමරාගපරියුට්ඨිතෙන චෙතසා”ති. පඤ්චමාදීනි උත්තානත්ථානෙව.
3. බලවග්ගො
1-2. සුද්ධසුත්තාදිවණ්ණනා
දසමෙ රූපබලන්තිආදීසු රූපසම්පත්ති රූපබලං, භොගසම්පත්ති භොගබලං, ඤාතිසම්පත්ති ඤාතිබලං, පුත්තසම්පත්ති පුත්තබලං, සීලසම්පත්ති සීලබලං. පඤ්චසීලදසසීලානි අඛණ්ඩානි කත්වා රක්ඛන්තස්ස හි සීලසම්පත්තියෙව සීලබලං නාම හොති. ඉමානි ඛො භික්ඛවෙ පඤ්ච බලානීති ඉමානි පඤ්ච උපත්ථම්භනට්ඨෙන බලානි නාම වුච්චන්ති.
3-10. පසය්හසුත්තාදිවණ්ණනා
පසය්හාති අභිභවිත්වා. අභිභුය්ය වත්තතීති අභිභවති අජ්ඣොත්ථරති. නෙව රූපබලං තායතීති නෙව රූපබලං තායිතුං රක්ඛිතුං සක්කොති. නාසෙන්තෙව නං, කුලෙ න වාසෙන්තීති “දුස්සීලා සංභින්නාචාරා අතික්කන්තමරියාදා”ති ගීවායං ගහෙත්වා නීහරන්ති, න තස්මිං කුලෙ වාසෙන්ති. වාසෙන්තෙව නං කුලෙ, න නාසෙන්තීති “කිං රූපෙන භොගාදීහි වා, පරිසුද්ධසීලා එසා ආචාරසම්පන්නා”ති ඤත්වා ඤාතකා තස්මිං කුලෙ වාසෙන්තියෙව, න නාසෙන්ති. සෙසං සබ්බත්ථ උත්තානත්ථමෙවාති.
මාතුගාමසංයුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
4. ජම්බුඛාදකසංයුත්තං
1. නිබ්බානසුත්තවණ්ණනා