අනිච්චවග්ගෙ අභිඤ්ඤෙය්යන්ති පදෙ ඤාතපරිඤ්ඤා ආගතා, ඉතරා පන ද්වෙ ගහිතායෙවාති වෙදිතබ්බා. පරිඤ්ඤෙය්යපහාතබ්බපදෙසුපි තීරණපහානපරිඤ්ඤාව ආගතා, ඉතරාපි පන ද්වෙ ගහිතායෙවාති වෙදිතබ්බා. සච්ඡිකාතබ්බන්ති පච්චක්ඛං කාතබ්බං. අභිඤ්ඤාපරිඤ්ඤෙය්යන්ති ඉධාපි පහානපරිඤ්ඤා අවුත්තාපි ගහිතායෙවාති වෙදිතබ්බා. උපද්දුතන්ති අනෙකග්ගට්ඨෙන. උපස්සට්ඨන්ති උපහතට්ඨෙන. සෙසං උත්තානමෙවාති.

අවිජ්ජාවග්ගෙ අවිජ්ජාති චතූසු සච්චෙසු අඤ්ඤාණං. විජ්ජාති අරහත්තමග්ගවිජ්ජා. අනිච්චතො ජානතො පස්සතොති දුක්ඛානත්තවසෙනාපි ජානතො පස්සතො පහීයතියෙව, ඉදං පන අනිච්චවසෙන කථිතෙ බුජ්ඣනකපුග්ගලස්ස අජ්ඣාසයෙන වුත්තං. එසෙව නයො සබ්බත්ථ. අපි චෙත්ථ සංයොජනාති දස සංයොජනානි. ආසවාති චත්තාරො ආසවා. අනුසයාති සත්ත අනුසයා. සබ්බුපාදානපරිඤ්ඤායාති සබ්බෙසං චතුන්නම්පි උපාදානානං තීහි පරිඤ්ඤාහි පරිජානනත්ථාය. පරියාදානායාති ඛෙපනත්ථාය. සෙසං සබ්බත්ථ උත්තානමෙවාති.

මිගජාලවග්ගස්ස පඨමෙ චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්යාති චක්ඛුවිඤ්ඤාණෙන පස්සිතබ්බා. සොතවිඤ්ඤෙය්යාදීසුපි එසෙව නයො. ඉට්ඨාති පරියිට්ඨා වා හොන්තු මා වා, ඉට්ඨාරම්මණභූතාති අත්ථො. කන්තාති කමනීයා. මනාපාති මනවඩ්ඪනකා. පියරූපාති පියජාතිකා. කාමූපසංහිතාති ආරම්මණං කත්වා උප්පජ්ජමානෙන කාමෙන උපසංහිතා රජනීයාති රඤ්ජනීයා, රාගුප්පත්තිකාරණභූතාති අත්ථො. නන්දීති තණ්හානන්දී. සංයොගොති සංයොජනං. නන්දිසංයොජනසංයුත්තොති නන්දීබන්ධනෙන බද්ධො. අරඤ්ඤවනපත්ථානීති අරඤ්ඤානි ච වනපත්ථානි ච. තත්ථ කිඤ්චාපි අභිධම්මෙ නිප්පරියායෙන “නික්ඛමිත්වා බහි ඉන්දඛීලා සබ්බමෙතං අරඤ්ඤ”න්ති (විභ· 529) වුත්තං, තථාපි යං තං “පඤ්චධනුසතිකං පච්ඡිම”න්ති (පාරා· 654) අරඤ්ඤකඞ්ගනිප්ඵාදකං සෙනාසනං වුත්තං, තදෙව අධිප්පෙතන්ති වෙදිතබ්බං. වනපත්ථන්ති ගාමන්තං අතික්කමිත්වා මනුස්සානං අනුපචාරට්ඨානං, යත්ථ න කසීයති න වපීයති. වුත්තම්පි චෙතං –

“වනපත්ථන්ති දූරානමෙතං සෙනාසනානං අධිවචනං. වනපත්ථන්ති වනසණ්ඩානමෙතං, වනපත්ථන්ති භිංසනකානමෙතං, වනපත්ථන්ති සලොමහංසානමෙතං, වනපත්ථන්ති පරියන්තානමෙතං, වනපත්ථන්ති අමනුස්සූපචාරානං සෙනාසනානමෙතං අධිවචන”න්ති (විභ· 531).

එත්ථ ච පරියන්තානන්ති ඉමං එකං පරියායං ඨපෙත්වා සෙසපරියායෙහි වනපත්ථානි වෙදිතබ්බානි. පන්තානීති පරියන්තානි අතිදූරානි. අප්පසද්දානීති උදුක්ඛලමුසලදාරකසද්දාදීනං අභාවෙන අප්පසද්දානි. අප්පනිග්ඝොසානීති තෙසං තෙසං නින්නාදමහානිග්ඝොසස්ස අභාවෙන අප්පනිග්ඝොසානි. විජනවාතානීති සඤ්චරණජනස්ස සරීරවාතවිරහිතානි. මනුස්සරාහස්සෙය්යකානීති මනුස්සානං රහොකම්මස්ස අනුච්ඡවිකානි. පටිසල්ලානසාරුප්පානීති නිලීයනසාරුප්පානි.

දුතියෙ නන්දිනිරොධා දුක්ඛනිරොධොති තණ්හානන්දියා නිරොධෙන වට්ටදුක්ඛස්ස නිරොධො.