චුද්දසමෙ අජ්ඣභාසීති තං භික්ඛුං නාළෙ ගහෙත්වා පදුමං සිඞ්ඝමානං දිස්වාව – “අයං භික්ඛු සත්ථු සන්තිකෙ කම්මට්ඨානං ගහෙත්වා සමණධම්මං කාතුං අරඤ්ඤං පවිට්ඨො ගන්ධාරම්මණං උපනිජ්ඣායති, ස්වායං අජ්ජ උපසිඞ්ඝං ස්වෙපි පුනදිවසෙපි උපසිඞ්ඝිස්සති, එවමස්ස සා ගන්ධතණ්හා වඩ්ඪිත්වා දිට්ඨධම්මිකසම්පරායිකං අත්ථං නාසෙස්සති, මා මයි පස්සන්තියා නස්සතු, චොදෙස්සාමි න”න්ති උපසඞ්කමිත්වා අභාසි.

එකඞ්ගමෙතං ථෙය්යානන්ති ථෙනිතබ්බානං රූපාරම්මණාදීනං පඤ්චකොට්ඨාසානං ඉදං එකඞ්ගං, එකකොට්ඨාසොති අත්ථො. න හරාමීති න ගහෙත්වා ගච්ඡාමි. ආරාති දූරෙ නාළෙ ගහෙත්වා නාමෙත්වා දූරෙ ඨිතො උපසිඞ්ඝාමීති වදති. වණ්ණෙනාති කාරණෙන.

ය්වායන්ති යො අයං. තස්මිං කිර දෙවතාය සද්ධිං කථෙන්තෙයෙව එකො තාපසො ඔතරිත්වා භිසඛනනාදීනි කාතුං ආරද්ධො, තං සන්ධායෙවමාහ. ආකිණ්ණකම්මන්තොති එවං අපරිසුද්ධකම්මන්තො. අඛීණකම්මන්තොතිපි පාඨො, කක්ඛළකම්මන්තොති අත්ථො. න වුච්චතීති ගන්ධචොරොති වා පුප්ඵචොරොති වා කස්මා න වුච්චති.

ආකිණ්ණලුද්දොති බහුපාපො ගාළ්හපාපො වා, තස්මා න වුච්චති. ධාතිචෙලංව මක්ඛිතොති යථා ධාතියා නිවත්ථකිලිට්ඨවත්ථං උච්චාරපස්සාවපංසුමසිකද්දමාදීහි මක්ඛිතං, එවමෙවං රාගදොසාදීහි මක්ඛිතො. අරහාමි වත්තවෙති අරහාමි වත්තුං. දෙවතාය චොදනා කිර සුගතානුසිට්ඨිසදිසා, න තං ලාමකා හීනාධිමුත්තිකා මිච්ඡාපටිපන්නකපුග්ගලා ලභන්ති. තස්මිං පන අත්තභාවෙ මග්ගඵලානං භබ්බරූපා පුග්ගලා තං ලභන්ති, තස්මා එවමාහ.

සුචිගවෙසිනොති සුචීනි සීලසමාධිඤාණානි ගවෙසන්තස්ස. අබ්භාමත්තං වාති වලාහකකූටමත්තං විය. ජානාසීති සුද්ධො අයන්ති ජානාසි. වජ්ජාසීති වදෙය්යාසි. නෙව තං උපජීවාමාති දෙවතා කිර චින්තෙසි – “අයං භික්ඛු අත්ථි මෙ හිතකාමා දෙවතා, සා මං චොදෙස්සති සාරෙස්සතීති පමාදම්පි අනුයුඤ්ජෙය්ය, නාස්ස වචනං සම්පටිච්ඡිස්සාමී”ති. තස්මා එවමාහ. ත්වමෙවාති ත්වංයෙව. ජානෙය්යාති ජානෙය්යාසි. යෙනාති යෙන කම්මෙන සුගතිං ගච්ඡෙය්යාසි, තං කම්මං ත්වංයෙව ජානෙය්යාසීති.

යක්ඛසංයුත්තස්ස පඨමෙ ඉන්දකස්සාති ඉන්දකූටනිවාසිනො යක්ඛස්ස. යක්ඛතො හි කූටෙන, කූටතො ච යක්ඛෙන නාමං ලද්ධං. රූපං න ජීවන්ති වදන්තීති යදි බුද්ධා රූපං ජීවන්ති න වදන්ති, යදි රූපං සත්තො පුග්ගලොති එවං න වදන්තීති අත්ථො. කථං න්වයන්ති කථං නු අයං? කුතස්ස අට්ඨීයකපිණ්ඩමෙතීති අස්ස සත්තස්ස අට්ඨියකපිණ්ඩඤ්ච කුතො ආගච්ඡති? එත්ථ ච අට්ඨිග්ගහණෙන තීණි අට්ඨිසතානි, යකපිණ්ඩග්ගහණෙන නව මංසපෙසිසතානි ගහිතානි. යදි රූපං න ජීවො, අථස්ස ඉමානි ච අට්ඨීනි ඉමා ච මංසපෙසියො කුතො ආගච්ඡන්තීති පුච්ඡති. කථං න්වයං සජ්ජති ගබ්භරස්මින්ති කෙන නු කාරණෙන අයං සත්තො මාතුකුච්ඡිස්මිං සජ්ජති ලග්ගති, තිට්ඨතීති? පුග්ගලවාදී කිරෙස යක්ඛො, “එකප්පහාරෙනෙව සත්තො මාතුකුච්ඡිස්මිං නිබ්බත්තතී”ති ගහෙත්වා ගබ්භසෙය්යකසත්තස්ස මාතා මච්ඡමංසාදීනි ඛාදති, සබ්බානි එකරත්තිවාසෙන පචිත්වා ඵෙණං විය විලීයන්ති. යදි රූපං සත්තො න භවෙය්ය, එවමෙව විලීයෙය්යාති ලද්ධියා එවමාහ. අථස්ස භගවා – “න මාතුකුච්ඡිස්මිං එකප්පහාරෙනෙව නිබ්බත්තති, අනුපුබ්බෙන පන වඩ්ඪතී”ති දස්සෙන්තො පඨමං කලලං හොතීතිආදිමාහ. තත්ථ පඨමන්ති පඨමෙන පටිසන්ධිවිඤ්ඤාණෙන සද්ධිං තිස්සොති වා ඵුස්සොති වා නාමං නත්ථි, අථ ඛො තීහි ජාතිඋණ්ණංසූහි කතසුත්තග්ගෙ සණ්ඨිතතෙලබින්දුප්පමාණං කලලං හොති, යං සන්ධාය වුත්තං –