නවමෙ අඤ්ඤාසිකොණ්ඩඤ්ඤොති පඨමං ධම්මස්ස අඤ්ඤාතත්තා එවං ගහිතනාමො ථෙරො. සුචිරස්සෙවාති කීවචිරස්ස? ද්වාදසන්නං සංවච්ඡරානං. එත්තකං කාලං කත්ථ විහාසීති. ඡද්දන්තභවනෙ මන්දාකිනිපොක්ඛරණියා තීරෙ පච්චෙකබුද්ධානං වසනට්ඨානෙ. කස්මා? විහාරගරුතාය. සො හි පඤ්ඤවා මහාසාවකො. යථෙව භගවතො, එවමස්ස දසසහස්සචක්කවාළෙ දෙවමනුස්සානං අබ්භන්තරෙ ගුණා පත්ථටාව. දෙවමනුස්සා තථාගතස්ස සන්තිකං ගන්ත්වා ගන්ධමාලාදීහි පූජං කත්වා “අග්ගධම්මං පටිවිද්ධසාවකො”ති අනන්තරං ථෙරං උපසඞ්කමිත්වා පූජෙන්ති. සන්තිකං ආගතානඤ්ච නාම තථාරූපා ධම්මකථා වා පටිසන්ථාරො වා කාතබ්බො හොති. ථෙරො ච විහාරගරුකො, තෙනස්ස සො පපඤ්චො විය උපට්ඨාති. ඉති විහාරගරුතාය තත්ථ ගන්ත්වා විහාසි.

අපරම්පි කාරණං – භික්ඛාචාරවෙලායං තාව සබ්බසාවකා වස්සග්ගෙන ගච්ඡන්ති. ධම්මදෙසනාකාලෙ පන මජ්ඣට්ඨානෙ අලඞ්කතබුද්ධාසනම්හි සත්ථරි නිසින්නෙ දක්ඛිණහත්ථපස්සෙ ධම්මසෙනාපති, වාමහත්ථපස්සෙ මහාමොග්ගල්ලානත්ථෙරො නිසීදති, තෙසං පිට්ඨිභාගෙ අඤ්ඤාසිකොණ්ඩඤ්ඤත්ථෙරස්ස ආසනං පඤ්ඤාපෙන්ති. සෙසා භික්ඛූ තං පරිවාරෙත්වා නිසීදන්ති. ද්වෙ අග්ගසාවකා අග්ගධම්මපටිවිද්ධත්තා ච මහල්ලකත්තා ච ථෙරෙ සගාරවා ථෙරං මහාබ්රහ්මං විය අග්ගික්ඛන්ධං විය ආසීවිසං විය ච මඤ්ඤමානා ධුරාසනෙ නිසීදන්තා ඔත්තප්පන්ති හරායන්ති. ථෙරො චින්තෙසි – “ඉමෙහි ධුරාසනත්ථාය කප්පසතසහස්සාධිකං අසඞ්ඛ්යෙය්යං පාරමියො පූරිතා, තෙ ඉදානි ධුරාසනෙ නිසීදන්තා මම ඔත්තප්පන්ති හරායන්ති, ඵාසුවිහාරං නෙසං කරිස්සාමී”ති. සො පතිරූපෙ කාලෙ තථාගතං උපසඞ්කමිත්වා “ඉච්ඡාමහං, භන්තෙ, ජනපදෙ වසිතු”න්ති ආහ, සත්ථා අනුජානි.

ථෙරො සෙනාසනං සංසාමෙත්වා පත්තචීවරමාදාය ඡද්දන්තභවනෙ මන්දාකිනිතීරං ගතො. පුබ්බෙ පච්චෙකබුද්ධානං පාරිචරියාය කතපරිචයා අට්ඨසහස්සා හත්ථිනාගා ථෙරං දිස්වාව “අම්හාකං පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං ආගත”න්ති නඛෙහි චඞ්කමනං නිත්තිණං කත්වා ආවරණසාඛා හරිත්වා ථෙරස්ස වසනට්ඨානං පටිජග්ගිත්වා වත්තං කත්වා සබ්බෙ සන්නිපතිත්වා මන්තයිංසු – “සචෙ හි මයං ‘අයං ථෙරස්ස කත්තබ්බං කරිස්සති, අයං කරිස්සතී’ති පටිපජ්ජිස්සාම, ථෙරො බහුඤාතිකගාමං ගතො විය යථාධොතෙනෙව පත්තෙන ගමිස්සති, වාරෙන නං පටිජග්ගිස්සාම, එකස්ස පන වාරෙ පත්තෙ සෙසෙහිපි නප්පමජ්ජිතබ්බ”න්ති වාරං ඨපයිංසු. වාරිකනාගො පාතොව ථෙරස්ස මුඛොදකඤ්ච දන්තකට්ඨඤ්ච ඨපෙති, වත්තං කරොති.

මන්දාකිනිපොක්ඛරණී නාම චෙසා පණ්ණාසයොජනා හොති. තස්සා පඤ්චවීසතියොජනමත්තෙ ඨානෙ සෙවාලො වා පණකං වා නත්ථි, ඵලිකවණ්ණං උදකමෙව හොති. තතො පරං පන කටිප්පමාණෙ උදකෙ අඩ්ඪයොජනවිත්ථතං සෙසපදුමවනං පණ්ණාසයොජනං සරං පරික්ඛිපිත්වා ඨිතං. තදනන්තරං තාව මහන්තමෙව රත්තපදුමවනං, තදනන්තරං රත්තකුමුදවනං, තදනන්තරං සෙතකුමුදවනං, තදනන්තරං නීලුප්පලවනං, තදනන්තරං රත්තුප්පලවනං, තදනන්තරං සුගන්ධරත්තසාලිවනං, තදනන්තරං එළාලුකලාබුකුම්භණ්ඩාදීනි මධුරරසානි වල්ලිඵලානි, තදනන්තරං අඩ්ඪයොජනවිත්ථාරමෙව උච්ඡුවනං, තත්ථ පූගරුක්ඛක්ඛන්ධප්පමාණා උච්ඡූ, තදනන්තරං කදලිවනං, යතො දුවෙ පක්කානි ඛාදන්තා කිලමන්ති, තදනන්තරං චාටිප්පමාණඵලං පනසවනං, තදනන්තරං ජම්බුවනං, තදනන්තරං අම්බවනං, තදනන්තරං කපිත්ථවනන්ති. සඞ්ඛෙපතො තස්මිං දහෙ ඛාදිතබ්බයුත්තකං ඵලං නාම නත්ථීති න වත්තබ්බං.

කුසුමානං පුප්ඵනසමයෙ වාතො රෙණුවට්ටිං උට්ඨාපෙත්වා පදුමිනිපත්තෙසු ඨපෙති, තත්ථ උදකඵුසිතානි පතන්ති. තතො ආදිච්චපාකෙන පච්චිත්වා පක්කපයොඝනිකා විය තිට්ඨති, එතං පොක්ඛරමධු නාම, තං ථෙරස්ස ආහරිත්වා දෙන්ති. මුළාලං නඞ්ගලසීසමත්තං හොති, තම්පි ආහරිත්වා දෙන්ති. භිසං මහාභෙරිපොක්ඛරප්පමාණං හොති, තස්ස එකස්මිං පබ්බෙ පාදඝටකප්පමාණං ඛීරං හොති, තං ආහරිත්වා දෙන්ති. පොක්ඛරට්ඨීනි මධුසක්ඛරාය යොජෙත්වා දෙන්ති. උච්ඡුං පාසාණපිට්ඨෙ ඨපෙත්වා පාදෙන අක්කමන්ති. තතො රසො පග්ඝරිත්වා සොණ්ඩිආවාටෙ පූරෙත්වා, ආදිච්චපාකෙන පච්චිත්වා ඛීරපාසාණපිණ්ඩො විය තිට්ඨති, තං ආහරිත්වා දෙන්ති. පනසකදලිඅම්බපක්කාදීසු කථාව නත්ථි.

කෙලාසපබ්බතෙ නාගදත්තො නාම දෙවපුත්තො වසති. ථෙරො කාලෙන කාලං තස්ස විමානද්වාරං ගච්ඡති. සො නවසප්පිපොක්ඛරමධුචුණ්ණයුත්තස්ස නිරුදකපායාසස්ස පත්තං පූරෙත්වා දෙති. සො කිර කස්සපබුද්ධකාලෙ වීසතිවස්සසහස්සානි සුගන්ධසප්පිනා ඛීරසලාකං අදාසි. තෙනස්සෙතං භොජනං උප්පජ්ජති.

එවං ථෙරො ද්වාදස වස්සානි වසිත්වා අත්තනො ආයුසඞ්ඛාරං ඔලොකෙන්තො පරික්ඛීණභාවං ඤත්වා “කත්ථ පරිනිබ්බායිස්සාමී”ති චින්තෙත්වා – “හත්ථිනාගෙහි මං ද්වාදස වස්සානි උපට්ඨහන්තෙහි දුක්කරං කතං, සත්ථාරං අනුජානාපෙත්වා එතෙසංයෙව සන්තිකෙ පරිනිබ්බායිස්සාමී”ති ආකාසෙන භගවතො සන්තිකං අගමාසි. තෙන වුත්තං “සුචිරස්සෙව යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමී”ති.