ඡට්ඨෙ පොරියාති අක්ඛරාදිපරිපුණ්ණාය. විස්සට්ඨායාති අවිබද්ධාය අපලිබුද්ධාය. ධම්මසෙනාපතිස්ස හි කථෙන්තස්ස පිත්තාදීනං වසෙන අපලිබුද්ධවචනං හොති, අයදණ්ඩෙන පහතකංසතාලතො සද්දො විය නිච්ඡරති. අනෙලගලායාති අනෙලාය අගලාය නිද්දොසාය චෙව අක්ඛලිතපදබ්යඤ්ජනාය ච. ථෙරස්ස හි කථයතො පදං වා බ්යඤ්ජනං වා න පරිහායති. අත්ථස්ස විඤ්ඤාපනියාති අත්ථස්ස විඤ්ඤාපනසමත්ථාය. භික්ඛුනන්ති භික්ඛූනං.

සංඛිත්තෙනපීති “චත්තාරිමානි, ආවුසො, අරියසච්චානි. කතමානි චත්තාරි? දුක්ඛං අරියසච්චං…පෙ… ඉමානි ඛො, ආවුසො, චත්තාරි අරියසච්චානි, තස්මාතිහ, ආවුසො, ඉදං දුක්ඛං අරියසච්චන්ති යොගො කරණීයො”ති (සං· නි· 5.1096-1098) එවං සංඛිත්තෙනපි දෙසෙති. විත්ථාරෙනපීති “කතමං, ආවුසො, දුක්ඛං අරියසච්ච”න්තිආදිනා (ම· නි· 3.373) නයෙන තානෙව විභජන්තො විත්ථාරෙනපි භාසති. ඛන්ධාදිදෙසනාසුපි එසෙව නයො. සාළිකායිව නිග්ඝොසොති යථා මධුරං අම්බපක්කං සායිත්වා පක්ඛෙහි වාතං දත්වා මධුරස්සරං නිච්ඡාරෙන්තියා සාළිකසකුණියා නිග්ඝොසො, එවං ථෙරස්ස ධම්මං කථෙන්තස්ස මධුරො නිග්ඝොසො හොති. පටිභානං උදීරයීති සමුද්දතො ඌමියො විය අනන්තං පටිභානං උට්ඨහති. ඔධෙන්තීති ඔදහන්ති.

සත්තමෙ තදහූති තස්මිං අහු, තස්මිං දිවසෙති අත්ථො. උපවසන්ති එත්ථාති උපොසථො. උපවසන්තීති ච සීලෙන වා අනසනෙන වා උපෙතා හුත්වා වසන්තීති අත්ථො. සො පනෙස උපොසථදිවසො අට්ඨමීචාතුද්දසීපන්නරසීභෙදෙන තිවිධො, තස්මා සෙසද්වයනිවාරණත්ථං පන්නරසෙති වුත්තං. පවාරණායාති වස්සං-වුට්ඨ-පවාරණාය. විසුද්ධිපවාරණාතිපි එතිස්සාව නාමං. නිසින්නො හොතීති සායන්හසමයෙ සම්පත්තපරිසාය කාලයුත්තං ධම්මං දෙසෙත්වා උදකකොට්ඨකෙ ගත්තානි පරිසිඤ්චිත්වා නිවත්ථනිවාසනො එකංසං සුගතමහාචීවරං කත්වා මජ්ඣිමත්ථම්භං නිස්සාය පඤ්ඤත්තෙ වරබුද්ධාසනෙ පුරත්ථිමදිසාය උට්ඨහතො චන්දමණ්ඩලස්ස සිරිං සිරියා අභිභවමානො නිසින්නො හොති. තුණ්හීභූතං තුණ්හීභූතන්ති යතො යතො අනුවිලොකෙති, තතො තතො තුණ්හීභූතමෙව. තත්ථ හි එකභික්ඛුස්සාපි හත්ථකුක්කුච්චං වා පාදකුක්කුච්චං වා නත්ථි, සබ්බෙ නිරවා සන්තෙන ඉරියාපථෙන නිසීදිංසු. අනුවිලොකෙත්වාති දිස්සමානපඤ්චපසාදෙහි නෙත්තෙහි අනුවිලොකෙත්වා. හන්දාති වොස්සග්ගත්ථෙ නිපාතො. න ච මෙ කිඤ්චි ගරහථාති එත්ථ න ච කිඤ්චීති පුච්ඡනත්ථෙ න-කාරො. කිං මෙ කිඤ්චි ගරහථ? යදි ගරහථ, වදථ, ඉච්ඡාපෙමි වො වත්තුන්ති අත්ථො. කායිකං වා වාචසිකං වාති ඉමිනා කායවචීද්වාරානෙව පවාරෙති, න මනොද්වාරං. කස්මා? අපාකටත්තා. කායවචීද්වාරෙසු හි දොසො පාකටො හොති, න මනොද්වාරෙ. “එකමඤ්චෙ සයතොපි හි කිං චින්තෙසී”ති? පුච්ඡිත්වා චිත්තාචාරං ජානාති. ඉති මනොද්වාරං අපාකටත්තා න පවාරෙති, නො අපරිසුද්ධත්තා. බොධිසත්තභූතස්සාපි හි තස්ස භූරිදත්තඡද්දන්තසඞ්ඛපාලධම්මපාලාදිකාලෙ මනොද්වාරං පරිසුද්ධං, ඉදානෙත්ථ වත්තබ්බමෙව නත්ථි.