එවං මෙ සුතන්ති රාහුලොවාදසුත්තං. තත්ථ විමුත්තිපරිපාචනීයාති විමුත්තිං පරිපාචෙන්තීති විමුත්තිපරිපාචනීයා. ධම්මාති පන්නරස ධම්මා. තෙ සද්ධින්ද්රියාදීනං විසුද්ධිකාරණවසෙන වෙදිතබ්බා. වුත්තඤ්හෙතං –

“අස්සද්ධෙ පුග්ගලෙ පරිවජ්ජයතො, සද්ධෙ පුග්ගලෙ සෙවතො භජතො පයිරුපාසතො පසාදනීයෙ සුත්තන්තෙ පච්චවෙක්ඛතො ඉමෙහි තීහාකාරෙහි සද්ධින්ද්රියං විසුජ්ඣති.

කුසීතෙ පුග්ගලෙ පරිවජ්ජයතො ආරද්ධවීරියෙ පුග්ගලෙ සෙවතො භජතො පයිරුපාසතො සම්මප්පධානෙ පච්චවෙක්ඛතො ඉමෙහි තීහාකාරෙහි වීරියින්ද්රියං විසුජ්ඣති.

මුට්ඨස්සතී පුග්ගලෙ පරිවජ්ජයතො උපට්ඨිතස්සතී පුග්ගලෙ සෙවතො භජතො පයිරුපාසතො සතිපට්ඨානෙ පච්චවෙක්ඛතො ඉමෙහි තීහාකාරෙහි සතින්ද්රියං විසුජ්ඣති.

අසමාහිතෙ පුග්ගලෙ පරිවජ්ජයතො සමාහිතෙ පුග්ගලෙ සෙවතො භජතො පයිරුපාසතො ඣානවිමොක්ඛෙ පච්චවෙක්ඛතො ඉමෙහි තීහාකාරෙහි සමාධින්ද්රියං විසුජ්ඣති.

දුප්පඤ්ඤෙ පුග්ගලෙ පරිවජ්ජයතො පඤ්ඤවන්තෙ පුග්ගලෙ සෙවතො භජතො පයිරුපාසතො ගම්භීරඤාණචරියං පච්චවෙක්ඛතො ඉමෙහි තීහාකාරෙහි පඤ්ඤින්ද්රියං විසුජ්ඣති.

ඉති ඉමෙ පඤ්ච පුග්ගලෙ පරිවජ්ජයතො පඤ්ච පුග්ගලෙ සෙවතො භජතො පයිරුපාසතො පඤ්ච සුත්තන්තක්ඛන්ධෙ පච්චවෙක්ඛතො ඉමෙහි පන්නරසහි ආකාරෙහි ඉමානි පඤ්චින්ද්රියානි විසුජ්ඣන්තී”ති (පටි· ම· 1.185).

අපරෙපි පන්නරස ධම්මා විමුත්තිපරිපාචනීයා – සද්ධාදීනි පඤ්චිමානි ඉන්ද්රියානි, අනිච්චසඤ්ඤා, අනිච්චෙ දුක්ඛසඤ්ඤා, දුක්ඛෙ අනත්තසඤ්ඤා, පහානසඤ්ඤා, විරාගසඤ්ඤාති, ඉමා පඤ්ච නිබ්බෙධභාගියා සඤ්ඤා, මෙඝියත්ථෙරස්ස කථිතා කල්යාණමිත්තතාදයො පඤ්චධම්මාති. කාය පන වෙලාය භගවතො එතදහොසීති. පච්චූසසමයෙ ලොකං වොලොකෙන්තස්ස.

අනෙකානං දෙවතාසහස්සානන්ති ආයස්මතා රාහුලෙන පදුමුත්තරස්ස භගවතො පාදමූලෙ පාලිතනාගරාජකාලෙ පත්ථනං පට්ඨපෙන්තෙන සද්ධිං පත්ථනං පට්ඨපිතදෙවතායෙව. තාසු පන කාචි භූමට්ඨකා දෙවතා, කාචි අන්තලික්ඛකා, කාචි චාතුමහාරාජිකා, කාචි දෙවලොකෙ, කාචි බ්රහ්මලොකෙ නිබ්බත්තා. ඉමස්මිං පන දිවසෙ සබ්බා එකට්ඨානෙ අන්ධවනස්මිංයෙව සන්නිපතිතා. ධම්මචක්ඛුන්ති උපාලිඔවාද- (ම· නි· 2.69) දීඝනඛසුත්තෙසු (ම· නි· 2.206) පඨමමග්ගො ධම්මචක්ඛුන්ති වුත්තො, බ්රහ්මායුසුත්තෙ (ම· නි· 2.395) තීණි ඵලානි, ඉමස්මිං සුත්තෙ චත්තාරො මග්ගා, චත්තාරි ච ඵලානි ධම්මචක්ඛුන්ති වෙදිතබ්බානි. තත්ථ හි කාචි දෙවතා සොතාපන්නා අහෙසුං, කාචි සකදාගාමී, අනාගාමී, ඛීණාසවා. තාසඤ්ච පන දෙවතානං එත්තකාති ගණනවසෙන පරිච්ඡෙදො නත්ථි. සෙසං සබ්බත්ථ උත්තානමෙවාති.

එවං මෙ සුතන්ති ඡඡක්කසුත්තං. තත්ථ ආදිකල්යාණන්තිආදිම්හි කල්යාණං භද්දකං නිද්දොසං කත්වා දෙසෙස්සාමි. මජ්ඣපරියොසානෙසුපි එසෙව නයො. ඉති භගවා අරියවංසං නවහි, මහාසතිපට්ඨානං සත්තහි, මහාඅස්සපුරං සත්තහියෙව පදෙහි ථොමෙසි. ඉදං පන සුත්තං නවහි පදෙහි ථොමෙසි.

වෙදිතබ්බානීති සහවිපස්සනෙන මග්ගෙන ජානිතබ්බානි. මනායතනෙන තෙභූමකචිත්තමෙව කථිතං, ධම්මායතනෙන බහිද්ධා තෙභූමකධම්මා ච, මනොවිඤ්ඤාණෙන ඨපෙත්වා ද්වෙ පඤ්චවිඤ්ඤාණානි සෙසං බාවීසතිවිධං ලොකියවිපාකචිත්තං. ඵස්සවෙදනා යථාවුත්තවිපාකවිඤ්ඤාණසම්පයුත්තාව. තණ්හාති විපාකවෙදනාපච්චයා ජවනක්ඛණෙ උප්පන්නතණ්හා.

චක්ඛු අත්තාති පාටියෙක්කො අනුසන්ධි. හෙට්ඨා කථිතානඤ්හි ද්වින්නං සච්චානං අනත්තභාවදස්සනත්ථං අයං දෙසනා ආරද්ධා. තත්ථ න උපපජ්ජතීති න යුජ්ජති. වෙතීති විගච්ඡති නිරුජ්ඣති.

අයං ඛො පන, භික්ඛවෙති අයම්පි පාටියෙක්කො අනුසන්ධි. අයඤ්හි දෙසනා තිණ්ණං ගාහානං වසෙන වට්ටං දස්සෙතුං ආරද්ධා. දුක්ඛං සමුදයොති ද්වින්නං සච්චානං වසෙන වට්ටං දස්සෙතුන්තිපි වදන්තියෙව. එතං මමාතිආදීසු තණ්හාමානදිට්ඨිගාහාව වෙදිතබ්බා. සමනුපස්සතීති ගාහත්තයවසෙන පස්සති.

එවං වට්ටං දස්සෙත්වා ඉදානි තිණ්ණං ගාහානං පටිපක්ඛවසෙන, නිරොධො මග්ගොති ඉමෙසං වා ද්වින්නං සච්චානං වසෙන විවට්ටං දස්සෙතුං අයං ඛො පනාතිආදිමාහ.

නෙතං මමාතිආදීනි තණ්හාදීනං පටිසෙධවචනානි. සමනුපස්සතීති අනිච්චං දුක්ඛමනත්තාති පස්සති.

එවං විවට්ටං දස්සෙත්වා ඉදානි තිණ්ණං අනුසයානං වසෙන පුන වට්ටං දස්සෙතුං චක්ඛුඤ්ච, භික්ඛවෙතිආදිමාහ. තත්ථ අභිනන්දතීතිආදීනි තණ්හාදිට්ඨිවසෙනෙව වුත්තානි. අනුසෙතීති අප්පහීනො හොති. දුක්ඛස්සාති වට්ටදුක්ඛකිලෙසදුක්ඛස්ස.

එවං තිණ්ණං අනුසයානං වසෙන වට්ටං කථෙත්වා ඉදානි තෙසං පටික්ඛෙපවසෙන විවට්ටං දස්සෙන්තො පුන චක්ඛුඤ්චාතිආදිමාහ. අවිජ්ජං පහායාති වට්ටමූලිකං අවිජ්ජං පජහිත්වා. විජ්ජන්ති අරහත්තමග්ගවිජ්ජං උප්පාදෙත්වා.

ඨානමෙතං විජ්ජතීති එත්තකෙනෙව කථාමග්ගෙන වට්ටවිවට්ටවසෙන දෙසනං මත්ථකං පාපෙත්වා පුන තදෙව සම්පිණ්ඩෙත්වා දස්සෙන්තො එවං පස්සං, භික්ඛවෙතිආදිමාහ. සට්ඨිමත්තානං භික්ඛූනන්ති එත්ථ අනච්ඡරියමෙතං, යං සයමෙව තථාගතෙ දෙසෙන්තෙ සට්ඨි භික්ඛූ අරහත්තං පත්තා. ඉමඤ්හි සුත්තං ධම්මසෙනාපතිම්හි කථෙන්තෙපි සට්ඨි භික්ඛූ අරහත්තං පත්තා, මහාමොග්ගල්ලානෙ කථෙන්තෙපි, අසීතිමහාථෙරෙසු කථෙන්තෙසුපි පත්තා එව. එතම්පි අනච්ඡරියං. මහාභිඤ්ඤප්පත්තා හි තෙ සාවකා.