එවං මෙ සුතන්ති දක්ඛිණාවිභඞ්ගසුත්තං. තත්ථ මහාපජාපති ගොතමීති ගොතමීති ගොත්තං. නාමකරණදිවසෙ පනස්සා ලද්ධසක්කාරා බ්රාහ්මණා ලක්ඛණසම්පත්තිං දිස්වා – “සචෙ අයං ධීතරං ලභිස්සති, චක්කවත්තිරඤ්ඤො අග්ගමහෙසී භවිස්සති. සචෙ පුත්තං ලභිස්සති, චක්කවත්තිරාජා භවිස්සතීති උභයථාපි මහතීයෙවස්සා පජා භවිස්සතී”ති බ්යාකරිංසු. අථස්සා මහාපජාපතීති නාමං අකංසු. ඉධ පන ගොත්තෙන සද්ධිං සංසන්දිත්වා මහාපජාපතිගොතමීති වුත්තං. නවන්ති අහතං. සාමං වායිතන්ති න සහත්ථෙනෙව වායිතං, එකදිවසං පන ධාතිගණපරිවුතා සිප්පිකානං වායනට්ඨානං ආගන්ත්වා වෙමකොටිං ගහෙත්වා වායනාකාරං අකාසි. තං සන්ධායෙතං වුත්තං.

කදා පන ගොතමියා භගවතො දුස්සයුගං දාතුං චිත්තං උප්පන්නන්ති. අභිසම්බොධිං පත්වා පඨමගමනෙන කපිලපුරං ආගතකාලෙ. තදා හි පිණ්ඩාය පවිට්ඨං සත්ථාරං ගහෙත්වා සුද්ධොදනමහාරාජා සකං නිවෙසනං පවෙසෙසි, අථ භගවතො රූපසොභග්ගං දිස්වා මහාපජාපතිගොතමී චින්තෙසි – “සොභති වත මෙ පුත්තස්ස අත්තභාවො”ති. අථස්සා බලවසොමනස්සං උප්පජ්ජි. තතො චින්තෙසි – “මම පුත්තස්ස එකූනතිංස වස්සානි අගාරමජ්ඣෙ වසන්තස්ස අන්තමසො මොචඵලමත්තම්පි මයා දින්නකමෙව අහොසි, ඉදානිපිස්ස චීවරසාටකං දස්සාමී”ති. “ඉමස්මිං ඛො පන රාජගෙහෙ බහූනි මහග්ඝානි වත්ථානි අත්ථි, තානි මං න තොසෙන්ති, සහත්ථා කතමෙව මං තොසෙති, සහත්ථා කත්වා දස්සාමී”ති චිත්තං උප්පාදෙසි.

අථන්තරාපණා කප්පාසං ආහරාපෙත්වා සහත්ථෙනෙව පිසිත්වා පොථෙත්වා සුඛුමසුත්තං කන්තිත්වා අන්තොවත්ථුස්මිංයෙව සාලං කාරාපෙත්වා සිප්පිකෙ පක්කොසාපෙත්වා සිප්පිකානං අත්තනො පරිභොගඛාදනීයභොජනීයමෙව දත්වා වායාපෙසි, කාලානුකාලඤ්ච ධාතිගණපරිවුතා ගන්ත්වා වෙමකොටිං අග්ගහෙසි. නිට්ඨිතකාලෙ සිප්පිකානං මහාසක්කාරං කත්වා දුස්සයුගං ගන්ධසමුග්ගෙ පක්ඛිපිත්වා වාසං ගාහාපෙත්වා – “මය්හං පුත්තස්ස චීවරසාටකං ගහෙත්වා ගමිස්සාමී”ති රඤ්ඤො ආරොචෙසි. රාජා මග්ගං පටියාදාපෙසි, වීථියො සම්මජ්ජිත්වා පුණ්ණඝටෙ ඨපෙත්වා ධජපටාකා උස්සාපෙත්වා රාජඝරද්වාරතො පට්ඨාය යාව නිග්රොධාරාමා මග්ගං පටියාදාපෙත්වා පුප්ඵාභිකිණ්ණං අකංසු. මහාපජාපතිපි සබ්බාලඞ්කාරං අලඞ්කරිත්වා ධාතිගණපරිවුතා සමුග්ගං සීසෙ ඨපෙත්වා භගවතො සන්තිකං ගන්ත්වා ඉදං මෙ, භන්තෙ, නවං දුස්සයුගන්තිආදිමාහ.

දුතියම්පි ඛොති “සඞ්ඝෙ ගොතමි දෙහී”ති වුත්තෙ – “පහොමහං, භන්තෙ, දුස්සකොට්ඨාගාරතො භික්ඛුසතස්සාපි භික්ඛුසහස්සස්සාපි භික්ඛුසතසහස්සස්සාපි චීවරදුස්සානි දාතුං, ඉදං පන මෙ භගවන්තං උද්දිස්ස සාමං කන්තං සාමං වායිතං, තං මෙ, භන්තෙ, භගවා පටිග්ගණ්හාතූ”ති නිමන්තයමානා ආහ. එවං යාවතතියං යාචි, භගවාපි පටික්ඛිපියෙව.

කස්මා පන භගවා අත්තනො දිය්යමානං භික්ඛුසඞ්ඝස්ස දාපෙතීති? මාතරි අනුකම්පාය. එවං කිරස්ස අහොසි – “ඉමිස්සා මං ආරබ්භ පුබ්බචෙතනා මුඤ්චචෙතනා පරචෙතනාති තිස්සො චෙතනා උප්පන්නා, භික්ඛුසඞ්ඝම්පිස්සා ආරබ්භ උප්පජ්ජන්තු, එවමස්සා ඡ චෙතනා එකතො හුත්වා දීඝරත්තං හිතාය සුඛාය පවත්තිස්සන්තී”ති. විතණ්ඩවාදී පනාහ – “සඞ්ඝෙ දින්නං මහප්ඵලන්ති තස්මා එවං වුත්ත”න්ති. සො වත්තබ්බො – “කිං ත්වං සත්ථු දින්නතො සඞ්ඝෙ දින්නං මහප්ඵලතරං වදසී”ති ආම වදාමීති. සුත්තං ආහරාති. සඞ්ඝෙ ගොතමි දෙහි, සඞ්ඝෙ තෙ දින්නෙ අහඤ්චෙව පූජිතො භවිස්සාමි සඞ්ඝො චාති. කිං පනස්ස සුත්තස්ස අයමෙව අත්ථොති ? ආම අයමෙවාති. යදි එවං “තෙන හානන්ද, විඝාසාදානං පූවං දෙහී”ති ච (පාචි· 269) “තෙන හි ත්ව, කච්චාන, විඝාසාදානං ගුළං දෙහී”ති (මහාව· 284) ච වචනතො විඝාසාදානං දින්නං මහප්ඵලතරඤ්ච භවෙය්ය. එවම්පි හි “සත්ථා අත්තනො දිය්යමානං දාපෙතී”ති. රාජරාජමහාමත්තාදයොපි අත්තනො ආගතං පණ්ණාකාරං හත්ථිගොපකාදීනං දාපෙන්ති, තෙ රාජාදීහි මහන්තතරා භවෙය්යුං. තස්මා මා එවං ගණ්හ –

වචනතො හි සත්ථාරා උත්තරිතරො දක්ඛිණෙය්යො නාම නත්ථි. එවමස්සා ඡ චෙතනා එකතො හුත්වා දීඝරත්තං හිතාය සුඛාය භවිස්සන්තීති සන්ධාය යාවතතියං පටිබාහිත්වා සඞ්ඝස්ස දාපෙසි.

පච්ඡිමාය ජනතාය සඞ්ඝෙ චිත්තීකාරජනනත්ථං චාපි එවමාහ. එවං කිරස්ස අහොසි – “අහං න චිරට්ඨිතිකො, මය්හං පන සාසනං භික්ඛුසඞ්ඝෙ පතිට්ඨහිස්සති, පච්ඡිමා ජනතා සඞ්ඝෙ චිත්තීකාරං ජනෙතූ”ති යාවතතියං පටිබාහිත්වා සඞ්ඝස්ස දාපෙසි. එවඤ්හි සති – “සත්ථා අත්තනො දිය්යමානම්පි සඞ්ඝස්ස දාපෙසි, සඞ්ඝො නාම දක්ඛිණෙය්යො”ති පච්ඡිමා ජනතා සඞ්ඝෙ චිත්තීකාරං උප්පාදෙත්වා චත්තාරො පච්චයෙ දාතබ්බෙ මඤ්ඤිස්සති, සඞ්ඝො චතූහි පච්චයෙහි අකිලමන්තො බුද්ධවචනං උග්ගහෙත්වා සමණධම්මං කරිස්සති. එවං මම සාසනං පඤ්ච වස්සසහස්සානි ඨස්සතීති. “පටිග්ගණ්හාතු, භන්තෙ, භගවා”ති වචනතොපි චෙතං වෙදිතබ්බං “සත්ථාරා උත්තරිතරො දක්ඛිණෙය්යො නාම නත්ථී”ති. න හි ආනන්දත්ථෙරස්ස මහාපජාපතියා ආඝාතො වා වෙරං වා අත්ථි. න ථෙරො – “තස්සා දක්ඛිණා මා මහප්ඵලා අහොසී”ති ඉච්ඡති. පණ්ඩිතො හි ථෙරො බහුස්සුතො සෙක්ඛපටිසම්භිදාපත්තො, සො සත්ථු දින්නස්ස මහප්ඵලභාවෙ සම්පස්සමානොව පටිග්ගණ්හාතු, භන්තෙ, භගවාති ගහණත්ථං යාචි.