අභයරාජකුමාර සුත්තවණ්ණනා
එවං මෙ සුතන්ති අභයසුත්තං. තත්ථ අභයොති තස්ස නාමං. රාජකුමාරොති බිම්බිසාරස්ස ඔරසපුත්තො. වාදං ආරොපෙහීති දොසං ආරොපෙහි. නෙරයිකොති නිරයෙ නිබ්බත්තකො. කප්පට්ඨොති කප්පට්ඨිතිකො. අතෙකිච්ඡොති බුද්ධසහස්සෙනාපි තිකිච්ඡිතුං න සක්කා. උග්ගිලිතුන්ති ද්වෙ අන්තෙ මොචෙත්වා කථෙතුං අසක්කොන්තො උග්ගිලිතුං බහි නීහරිතුං න සක්ඛිති. ඔගිලිතුන්ති පුච්ඡාය දොසං දත්වා හාරෙතුං අසක්කොන්තො ඔගිලිතුං අන්තො පවෙසෙතුං න සක්ඛිති.
එවං, භන්තෙති නිගණ්ඨො කිර චින්තෙසි – “සමණො ගොතමො මය්හං සාවකෙ භින්දිත්වා ගණ්හාති, හන්දාහං එකං පඤ්හං අභිසඞ්ඛරොමි, යං පුට්ඨො සමණො ගොතමො උක්කුටිකො හුත්වා නිසින්නො උට්ඨාතුං න සක්ඛිස්සතී”ති. සො අභයස්ස ගෙහා නීහටභත්තො සිනිද්ධභොජනං භුඤ්ජන්තො බහූ පඤ්හෙ අභිසඞ්ඛරිත්වා – “එත්ථ සමණො ගොතමො ඉමං නාම දොසං දස්සෙස්සති, එත්ථ ඉමං නාමා”ති සබ්බෙ පහාය චාතුමාසමත්ථකෙ ඉමං පඤ්හං අද්දස. අථස්ස එතදහොසි – “ඉමස්ස පඤ්හස්ස පුච්ඡාය වා විස්සජ්ජනෙ වා න සක්කා දොසො දාතුං, ඔවට්ටිකසාරො අයං, කො නු ඛො ඉමං ගහෙත්වා සමණස්ස ගොතමස්ස වාදං ආරොපෙස්සතී”ති. තතො “අභයො රාජකුමාරො පණ්ඩිතො, සො සක්ඛිස්සතීති තං උග්ගණ්හාපෙමී”ති නිට්ඨං ගන්ත්වා උග්ගණ්හාපෙසි. සො වාදජ්ඣාසයතාය තස්ස වචනං සම්පටිච්ඡන්තො “එවං, භන්තෙ,”ති ආහ.
අකාලො ඛො අජ්ජාති අයං පඤ්හො චතූහි මාසෙහි අභිසඞ්ඛතො, තත්ථ ඉදං ගහෙත්වා ඉදං විස්සජ්ජියමානෙ දිවසභාගො නප්පහොස්සතීති මඤ්ඤන්තො එවං චින්තෙසි. සො දානීති ස්වෙ දානි. අත්තචතුත්ථොති කස්මා බහූහි සද්ධිං න නිමන්තෙසි? එවං කිරස්ස අහොසි – “බහූසු නිසින්නෙසු ථොකං දත්වා වදන්තස්ස අඤ්ඤං සුත්තං අඤ්ඤං කාරණං අඤ්ඤං තථාරූපං වත්ථුං ආහරිත්වා දස්සෙස්සති, එවං සන්තෙ කලහො වා කොලාහලමෙව වා භවිස්සති. අථාපි එකකංයෙව නිමන්තෙස්සාමි, එවම්පි මෙ ගරහා උප්පජ්ජිස්සති ‘යාවමච්ඡරී වායං අභයො, භගවන්තං දිවසෙ දිවසෙ භික්ඛූනං සතෙනපි සහස්සෙනපි සද්ධිං චරන්තං දිස්වාපි එකකංයෙව නිමන්තෙසී’”ති. “එවං පන දොසො න භවිස්සතී”ති අපරෙහි තීහි සද්ධිං අත්තචතුත්ථං නිමන්තෙසි.
න ඛ්වෙත්ථ, රාජකුමාර, එකංසෙනාති න ඛො, රාජකුමාර, එත්ථ පඤ්හෙ එකංසෙන විස්සජ්ජනං හොති. එවරූපඤ්හි වාචං තථාගතො භාසෙය්යාපි න භාසෙය්යාපි. භාසිතපච්චයෙන අත්ථං පස්සන්තො භාසෙය්ය, අපස්සන්තො න භාසෙය්යාති අත්ථො. ඉති භගවා මහානිගණ්ඨෙන චතූහි මාසෙහි අභිසඞ්ඛතං පඤ්හං අසනිපාතෙන පබ්බතකූටං විය එකවචනෙනෙව සංචුණ්ණෙසි. අනස්සුං නිගණ්ඨාති නට්ඨා නිගණ්ඨා.
අඞ්කෙ නිසින්නො හොතීති ඌරූසු නිසින්නො හොති. ලෙසවාදිනො හි වාදං පට්ඨපෙන්තා කිඤ්චිදෙව ඵලං වා පුප්ඵං වා පොත්ථකං වා ගහෙත්වා නිසීදන්ති. තෙ අත්තනො ජයෙ සති පරං අජ්ඣොත්ථරන්ති, පරස්ස ජයෙ සති ඵලං ඛාදන්තා විය පුප්ඵං ඝායන්තා විය පොත්ථකං වාචෙන්තා විය වික්ඛෙපං දස්සෙන්ති. අයං පන චින්තෙසි – “සම්මාසම්බුද්ධො එස ඔසටසඞ්ගාමො පරවාදමද්දනො. සචෙ මෙ ජයො භවිස්සති, ඉච්චෙතං කුසලං. නො චෙ භවිස්සති, දාරකං විජ්ඣිත්වා රොදාපෙස්සාමි. තතො පස්සථ, භො, අයං දාරකො රොදති, උට්ඨහථ තාව, පච්ඡාපි ජානිස්සාමා”ති තස්මා දාරකං ගහෙත්වා නිසීදි. භගවා පන රාජකුමාරතො සහස්සගුණෙනපි සතසහස්සගුණෙනපි වාදීවරතරො, “ඉමමෙවස්ස දාරකං උපමං කත්වා වාදං භින්දිස්සාමී”ති චින්තෙත්වා “තං කිං මඤ්ඤසි රාජකුමාරා”තිආදිමාහ.