6. විහාරවිමානවණ්ණනා
අභික්කන්තෙන වණ්ණෙනාති විහාරවිමානං. තස්ස කා උප්පත්ති? භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ. තෙන සමයෙන විසාඛා මහාඋපාසිකා අඤ්ඤතරස්මිං උස්සවදිවසෙ උය්යානෙ විචරණත්ථං සහායිකාහි පරිජනෙන ච උස්සාහිතා සුන්හාතානුලිත්තා සුභොජනං භුඤ්ජිත්වා මහාලතාපසාධනං පිළන්ධිත්වා පඤ්චමත්තෙහි සහායිකාසතෙහි පරිවාරිතා මහන්තෙන ඉස්සරියෙන මහතා පරිච්ඡෙදෙන ගෙහතො නික්ඛම්ම උය්යානං උද්දිස්ස ගච්ඡන්තී චින්තෙසි “බාලදාරිකාය විය කිං මෙ මොඝකීළිතෙන, හන්දාහං විහාරං ගන්ත්වා භගවන්තං මනොභාවනීයෙ ච අය්යෙ වන්දිස්සාමි, ධම්මඤ්ච සොස්සාමී”ති විහාරං ගන්ත්වා එකමන්තෙ ඨත්වා මහාලතාපිළන්ධනං ඔමුඤ්චිත්වා තං දාසියා හත්ථෙ දත්වා භගවන්තං වන්දිත්වා එකමන්තං නිසීදි. තස්සා භගවා ධම්මං දෙසෙසි.
සා ධම්මං සුත්වා භගවන්තං වන්දිත්වා පදක්ඛිණං කත්වා මනොභාවනීයෙ ච භික්ඛූ වන්දිත්වා විහාරතො නික්ඛමිත්වා ථොකං ගන්ත්වා දාසිං ආහ “හන්ද ජෙ ආභරණං පිළන්ධිස්සාමී”ති. සා තං භණ්ඩිකං කත්වා බන්ධිත්වා විහාරෙ ඨපෙත්වා තහං තහං විචරිත්වා ගමනකාලෙ විස්සරිත්වා ගතත්තා “විස්සරිතං මයා, තිට්ඨ අය්යෙ ආහරිස්සාමී”ති නිවත්තිතුකාමා අහොසි. විසාඛා “සචෙ ජෙ විහාරෙ ඨපෙත්වා විස්සරිතං, තස්ස විහාරස්සෙව අත්ථාය තං පරිච්චජිස්සාමී”ති විහාරං ගන්ත්වා භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා වන්දිත්වා අත්තනො අධිප්පායං පවෙදෙන්තී “විහාරං, භන්තෙ, කාරෙස්සාමි, අධිවාසෙතු මෙ භගවා අනුකම්පං උපාදායා”ති ආහ. අධිවාසෙසි භගවා තුණ්හීභාවෙන.
සා තං පිළන්ධනං සතසහස්සාධිකනවකොටිඅග්ඝනකං විස්සජ්ජෙත්වා ආයස්මතා මහාමොග්ගල්ලානෙන නවකම්මාධිට්ඨායකෙන සුවිභත්තභිත්තිථම්භතුලාගොපානසිකණ්ණිකද්වාරබාහවාතපාන සොපානාදිගෙහාවයවං මනොහරං සුවිකප්පිතකට්ඨකම්මරමණීයං සුපරිකම්මකතසුධාකම්මං මනුඤ්ඤං සුවිරචිතමාලාකම්මලතාකම්මාදිචිත්තකම්මවිචිත්තං සුපරිනිට්ඨිතමණිකුට්ටිම සදිසභූමිතලං දෙවවිමානසදිසං හෙට්ඨාභූමියං පඤ්ච ගබ්භසතානි, උපරිභූමියං පඤ්ච ගබ්භසතානීති ගබ්භසහස්සපටිමණ්ඩිතං බුද්ධස්ස භගවතො භික්ඛුසඞ්ඝස්ස ච වසනානුච්ඡවිකං මහන්තං පාසාදං තස්ස පරිවාරපාසාදසහස්සඤ්ච තෙසං පරිවාරභාවෙන කුටිමණ්ඩපචඞ්කමනාදීනි ච කාරෙන්තී නවහි මාසෙහි විහාරං නිට්ඨාපෙසි. පරිනිට්ඨිතෙ ච විහාරෙ නවහෙව හිරඤ්ඤකොටීහි විහාරමහං කාරෙන්තී පඤ්චමත්තෙහි සහායිකාසතෙහි සද්ධිං පාසාදං අභිරුහිත්වා තස්ස සම්පත්තිං දිස්වා සොමනස්සජාතා සහායිකා ආහ “ඉමං එවරූපං පාසාදං කාරෙන්තියා යං මයා පුඤ්ඤං පසුතං, තං අනුමොදථ, පත්තිදානං වො දම්මී”ති. “අහො සාධු අහො සාධූ”ති පසන්නචිත්තා සබ්බාපි අනුමොදිංසු.
තත්ථ අඤ්ඤතරා උපාසිකා විසෙසතො තං පත්තිදානං මනසාකාසි. සා න චිරස්සෙව කාලං කත්වා තාවතිංසෙසු නිබ්බත්ති. තස්සා පුඤ්ඤානුභාවෙන අනෙකකූටාගාරපාකාරඋය්යානපොක්ඛරණිආදිපටිමණ්ඩිතං සොළසයොජනායාමවිත්ථාරබ්බෙධං අත්තනො පභාය යොජනසතං ඵරන්තං ආකාසචාරිං මහන්තං විමානං පාතුරහොසි. සා ගච්ඡන්තීපි අච්ඡරාසහස්සපරිවාරා සහ විමානෙන ගච්ඡති. විසාඛා පන මහාඋපාසිකා විපුලපරිච්චාගතාය සද්ධාසම්පත්තියා ච නිම්මානරතීසු නිබ්බත්තිත්වා සුනිම්මිතදෙවරාජස්ස අග්ගමහෙසිභාවං සම්පාපුණි. අථායස්මා අනුරුද්ධො දෙවචාරිකං චරන්තො තං විසාඛාය සහායිකං තාවතිංසභවනෙ උප්පන්නං දිස්වා –