5. කුඤ්ජරවිමානවණ්ණනා
කුඤ්ජරො තෙ වරාරොහොති කුඤ්ජරවිමානං. තස්ස කා උප්පත්ති? භගවා රාජගහෙ විහරති වෙළුවනෙ කලන්දකනිවාපෙ. අථෙකදිවසං රාජගහනගරෙ නක්ඛත්තං ඝොසිතං. නාගරා වීථියො සොධෙත්වා වාලුකං ඔකිරිත්වා ලාජපඤ්චමකානි පුප්ඵානි විප්පකිරිංසු, ගෙහද්වාරෙ ගෙහද්වාරෙ කදලියො ච පුණ්ණඝටෙ ච ඨපෙසුං, යථාවිභවං නානාවිරාගවණ්ණවිචිත්තා ධජපටාකාදයො උස්සාපෙසුං, සබ්බො ජනො අත්තනො අත්තනො විභවානුරූපං සුමණ්ඩිතපසාධිතො නක්ඛත්තකීළං කීළි, සකලනගරං දෙවනගරං විය අලඞ්කතපටියත්තං අහොසි. අථ බිම්බිසාරමහාරාජා පුබ්බචාරිත්තවසෙන මහාජනස්ස චිත්තානුරක්ඛණත්ථඤ්ච අත්තනො රාජභවනතො නික්ඛමිත්වා මහන්තෙන පරිවාරෙන මහතා රාජානුභාවෙන උළාරෙන සිරිසොභග්ගෙන නගරං පදක්ඛිණං කරොති.
තෙන ච සමයෙන රාජගහවාසිනී එකා කුලධීතා රඤ්ඤො තං විභවසම්පත්තිං සිරිසොභග්ගං රාජානුභාවඤ්ච පස්සිත්වා අච්ඡරියබ්භුතචිත්තජාතා “අයං දෙවිද්ධිසදිසා විභවසම්පත්ති කීදිසෙන නු ඛො කම්මුනා ලබ්භතී”ති පණ්ඩිතසම්මතෙ පුච්ඡි. තෙ තස්සා කථෙසුං “භද්දෙ, පුඤ්ඤකම්මං නාම චින්තාමණිසදිසං කප්පරුක්ඛසදිසං, ඛෙත්තසම්පත්තියා චිත්තසම්පත්තියා ච සති යං යං පත්ථෙත්වා කරොති, තං තං නිප්ඵාදෙතියෙව. අපිච ආසනදානෙන උච්චාකුලීනතා හොති, අන්නදානෙන බලසම්පත්තිපටිලාභො, වත්ථදානෙන වණ්ණසම්පත්තිපටිලාභො, යානදානෙන සුඛවිසෙසපටිලාභො, දීපදානෙන චක්ඛුසම්පත්තිපටිලාභො, ආවාසදානෙන සබ්බසම්පත්තිපටිලාභො හොතී”ති. සා තං සුත්වා “දෙවසම්පත්ති ඉතො උළාරා හොති මඤ්ඤෙ”ති තත්ථ චිත්තං ඨපෙත්වා පුඤ්ඤකිරියාය අතිවිය උස්සාහජාතා අහොසි.
මාතාපිතරො චස්සා අහතං වත්ථයුගං නවපීඨං එකං පදුමකලාපං සප්පිමධුසක්ඛරා තණ්ඩුලඛීරානි ච පරිභොගත්ථාය පෙසෙසුං. සා තානි දිස්වා “අහඤ්ච දානං දාතුකාමා, අයඤ්ච මෙ දෙය්යධම්මො ලද්ධො”ති තුට්ඨමානසා දුතියදිවසෙ දානං සජ්ජෙන්තී අප්පොදකමධුපායාසං සම්පාදෙත්වා, තස්ස පරිවාරභාවෙන අඤ්ඤම්පි බහුං ඛාදනීයභොජනීයං පටියාදෙත්වා දානග්ගෙ ගන්ධපරිභණ්ඩං කත්වා විකසිතපදුමපත්තකිඤ්ජක්ඛකෙසරොපසොභිතෙසු පදුමෙසු ආසනං පඤ්ඤාපෙත්වා, අහතෙන සෙතවත්ථෙන අත්ථරිත්වා ආසනස්ස චතුන්නං පාදානං උපරි චත්තාරි පදුමානි මාලාගුළඤ්ච ඨපෙත්වා, ආසනස්ස උපරි විතානං බන්ධිත්වා මාලාදාමඔලම්බකදාමානි ඔලම්බිත්වා, ආසනස්ස සමන්තතො භූමිං සකෙසරෙහි පදුමපත්තෙහි සබ්බසන්ථරං සන්ථරිත්වා “දක්ඛිණෙය්යෙ ආගතෙ පූජෙස්සාමී”ති පුප්ඵපූරිතං චඞ්කොටකං එකමන්තෙ ඨපෙසි.
අථෙවං කතදානූපකරණසංවිධානා සීසංන්හාතා සුද්ධවත්ථනිවත්ථා සුද්ධුත්තරාසඞ්ගා වෙලං සල්ලක්ඛෙත්වා එකං දාසිං ආණාපෙසි “ගච්ඡ ජෙ, අම්හාකං තාදිසං දක්ඛිණෙය්යං පරියෙසාහී”ති. තෙන ච සමයෙන ආයස්මා සාරිපුත්තො සහස්සථවිකං නික්ඛිපන්තො විය රාජගහෙ පිණ්ඩාය චරන්තො අන්තරවීථිං පටිපන්නො හොති. අථ සා දාසී ථෙරං වන්දිත්වා ආහ “භන්තෙ, තුම්හාකං පත්තං මෙ දෙථා”ති. “එකිස්සා උපාසිකාය අනුග්ගහත්ථං ඉතො එථා”ති ච ආහ. ථෙරො තස්සා පත්තං අදාසි. සා ථෙරං ගෙහං පවෙසෙසි. අථ සා ඉත්ථී ථෙරස්ස පච්චුග්ගමනං කත්වා ආසනං දස්සෙත්වා “නිසීදථ, භන්තෙ, ඉදමාසනං පඤ්ඤත්ත”න්ති වත්වා ථෙරෙ තත්ථ නිසින්නෙ සකෙසරෙහි පදුමපත්තෙහි ථෙරං පූජයමානා ආසනස්ස සමන්තතො ඔකිරිත්වා පඤ්චපතිට්ඨිතෙන වන්දිත්වා සප්පිමධුසක්ඛරාසම්මිස්සෙන අප්පොදකමධුපායාසෙන පරිවිසි. පරිවිසන්තී ච “ඉමස්ස මෙ පුඤ්ඤස්සානුභාවෙන දිබ්බගජකූටාගාරපල්ලඞ්කසොභිතා දිබ්බසම්පත්තියො හොන්තු, සබ්බාසු පවත්තීසු පදුමා නාම මා විගතා හොන්තූ”ති පත්ථනං අකාසි. පුන ථෙරෙ කතභත්තකිච්චෙ පත්තං ධොවිත්වා සප්පිමධුසක්ඛරාහි පූරෙත්වා පල්ලඞ්කෙ අත්ථතං සාටකං චුම්බටකං කත්වා ථෙරස්ස හත්ථෙ ඨපෙත්වා ථෙරෙ ච අනුමොදනං කත්වා පක්කමන්තෙ ද්වෙ පුරිසෙ ආණාපෙසි “ථෙරස්ස හත්ථෙ පත්තං ඉමඤ්ච පල්ලඞ්කං විහාරං නෙත්වා ථෙරස්ස නිය්යාතෙත්වා ආගච්ඡථා”ති. තෙ තථා අකංසු.