2. දුතියපීඨවිමානවණ්ණනා
පීඨං තෙ වෙළුරියමයන්ති දුතියපීඨවිමානං. තස්ස අට්ඨුප්පත්ති ච අත්ථවණ්ණනා ච පඨමෙ වුත්තනයෙනෙව වෙදිතබ්බා. අයං පන විසෙසො – සාවත්ථිවාසිනී කිර එකා ඉත්ථී අත්තනො ගෙහං පිණ්ඩාය පවිට්ඨං එකං ථෙරං පස්සිත්වා පසන්නචිත්තා තස්ස ආසනං දෙන්තී අත්තනො පීඨං උපරි නීලවත්ථෙන අත්ථරිත්වා අදාසි. තෙන තස්සා දෙවලොකෙ නිබ්බත්තාය වෙළුරියමයං පල්ලඞ්කවිමානං නිබ්බත්තං. තෙන වුත්තං –
“පීඨං තෙ වෙළුරියමයං උළාරං, මනොජවං ගච්ඡති යෙනකාමං;
අලඞ්කතෙ මල්යධරෙ සුවත්ථෙ, ඔභාසසි විජ්ජුරිවබ්භ කූටං.
අලඞ්කතෙ මල්යධරෙ සුවත්ථෙ, ඔභාසසි විජ්ජුරිවබ්භ කූටං.
“කෙන තෙතාදිසො වණ්ණො, කෙන තෙ ඉධ මිජ්ඣති;
උප්පජ්ජන්ති ච තෙ භොගා, යෙ කෙචි මනසො පියා.
උප්පජ්ජන්ති ච තෙ භොගා, යෙ කෙචි මනසො පියා.
“පුච්ඡාමි තං දෙවි මහානුභාවෙ, මනුස්සභූතා කිමකාසි පුඤ්ඤං;
කෙනාසි එවං ජලිතානුභාවා, වණ්ණො ච තෙ සබ්බදිසා පභාසතී”ති.
කෙනාසි එවං ජලිතානුභාවා, වණ්ණො ච තෙ සබ්බදිසා පභාසතී”ති.
“සා දෙවතා අත්තමනා, මොග්ගල්ලානෙන පුච්ඡිතා;
පඤ්හං පුට්ඨා වියාකාසි, යස්ස කම්මස්සිදං ඵලං”.
පඤ්හං පුට්ඨා වියාකාසි, යස්ස කම්මස්සිදං ඵලං”.
“අහං මනුස්සෙසු මනුස්සභූතා, අබ්භාගතානාසනකං අදාසිං;
අභිවාදයිං අඤ්ජලිකං අකාසිං, යථානුභාවඤ්ච අදාසි දානං.
අභිවාදයිං අඤ්ජලිකං අකාසිං, යථානුභාවඤ්ච අදාසි දානං.
“තෙන මෙතාදිසො වණ්ණො, තෙන මෙ ඉධ මිජ්ඣති;
උප්පජ්ජන්ති ච මෙ භොගා, යෙ කෙචි මනසො පියා.
උප්පජ්ජන්ති ච මෙ භොගා, යෙ කෙචි මනසො පියා.
“අක්ඛාමි තෙ භික්ඛු මහානුභාව, මනුස්සභූතා යමකාසි පුඤ්ඤං;
තෙනම්හි එවං ජලිතානුභාවා, වණ්ණො ච මෙ සබ්බදිසා පභාසතී”ති.
තෙනම්හි එවං ජලිතානුභාවා, වණ්ණො ච මෙ සබ්බදිසා පභාසතී”ති.
තත්ථ වෙළුරියමයන්ති වෙළුරියමණිමයං. වෙළුරියමණි නාම විළූරපබ්බතස්ස විළූරගාමස්ස ච අවිදූරෙ උප්පජ්ජනකමණි. තස්ස කිර විළූරගාමට්ඨානෙ ආකරො, විළූරස්ස පන අවිදූරෙ භවත්තා වෙළුරියන්තෙව පඤ්ඤායිත්ථ. තංසදිසවණ්ණනිභතාය දෙවලොකෙපිස්ස තථෙව නාමං ජාතං යථා තං මනුස්සලොකෙ ලද්ධනාමවසෙනෙව දෙවලොකෙ දෙවපුත්තානං. තං පන මයූරගීවවණ්ණං වා හොති, වායසපත්තවණ්ණං වා, සිනිද්ධවෙණුපත්තවණ්ණං වා. ඉධ පන මයූරගීවවණ්ණං වෙදිතබ්බං. සෙසං සබ්බං පඨමපීඨවිමානෙ වුත්තසදිසමෙවාති.
දුතියපීඨවිමානවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
3. තතියපීඨවිමානවණ්ණනා
පීඨං තෙ සොවණ්ණමයන්ති තතියපීඨවිමානං. තස්ස වත්ථු රාජගහෙ සමුට්ඨිතං. අඤ්ඤතරො කිර ඛීණාසවත්ථෙරො රාජගහෙ පිණ්ඩාය චරිත්වා භත්තං ගහෙත්වා උපකට්ඨෙ කාලෙ භත්තකිච්චං කාතුකාමො එකං විවටද්වාරගෙහං උපසඞ්කමි. තස්මිං පන ගෙහෙ ගෙහසාමිනී ඉත්ථී සද්ධා පසන්නා ථෙරස්ස ආකාරං සල්ලක්ඛෙත්වා “එථ, භන්තෙ, ඉධ නිසීදිත්වා භත්තකිච්චං කරොථා”ති අත්තනො භද්දපීඨං පඤ්ඤාපෙත්වා උපරි පීතවත්ථං අත්ථරිත්වා නිරපෙක්ඛපරිච්චාගවසෙන අදාසි, “ඉදං මෙ පුඤ්ඤං ආයතිං සොවණ්ණපීඨපටිලාභාය හොතූ”ති පත්ථනඤ්ච පට්ඨපෙසි. අථ ථෙරෙ තත්ථ නිසීදිත්වා භත්තකිච්චං කත්වා පත්තං ධොවිත්වා උට්ඨාය ගච්ඡන්තෙ “භන්තෙ, ඉදමාසනං තුම්හාකංයෙව පරිච්චත්තං, මය්හං අනුග්ගහත්ථං පරිභුඤ්ජථා”ති ආහ. ථෙරො තස්සා අනුකම්පාය තං පීඨං සම්පටිච්ඡිත්වා සඞ්ඝස්ස දාපෙසි. සා අපරෙන සමයෙන අඤ්ඤතරෙන රොගෙන ඵුට්ඨා කාලං කත්වා තාවතිංසභවනෙ නිබ්බත්තීතිආදි සබ්බං පඨමවිමානවණ්ණනායං වුත්තනයෙනෙව වෙදිතබ්බං. තෙන වුත්තං –