12. දුතිය පතිබ්බතාවිමානවණ්ණනා
වෙළුරියථම්භන්ති දුතියපතිබ්බතාවිමානං. තස්ස කා උප්පත්ති? සාවත්ථියං කිර අඤ්ඤතරා උපාසිකා පතිබ්බතා හුත්වා සද්ධා පසන්නා පඤ්ච සීලානි සුවිසුද්ධානි කත්වා රක්ඛි, යථාවිභවඤ්ච දානානි අදාසි, සා කාලං කත්වා තාවතිංසභවනෙ උප්පජ්ජි. සෙසං හෙට්ඨා වුත්තනයමෙව.
“වෙළුරියථම්භං රුචිරං පභස්සරං, විමානමාරුය්හ අනෙකචිත්තං;
තත්ථච්ඡසි දෙවි මහානුභාවෙ, උච්චාවචා ඉද්ධි විකුබ්බමානා;
ඉමා ච තෙ අච්ඡරායො සමන්තතො, නච්චන්ති ගායන්ති පමොදයන්ති ච.
තත්ථච්ඡසි දෙවි මහානුභාවෙ, උච්චාවචා ඉද්ධි විකුබ්බමානා;
ඉමා ච තෙ අච්ඡරායො සමන්තතො, නච්චන්ති ගායන්ති පමොදයන්ති ච.
“දෙවිද්ධිපත්තාසි මහානුභාවෙ,
මනුස්සභූතා කිමකාසි පුඤ්ඤං;
කෙනාසි එවං ජලිතානුභාවා,
වණ්ණො ච තෙ සබ්බදිසා පභාසතී”ති. – පුච්ඡි;
මනුස්සභූතා කිමකාසි පුඤ්ඤං;
කෙනාසි එවං ජලිතානුභාවා,
වණ්ණො ච තෙ සබ්බදිසා පභාසතී”ති. – පුච්ඡි;
“සා දෙවතා අත්තමනා, මොග්ගල්ලානෙන පුච්ඡිතා;
පඤ්හං පුට්ඨා වියාකාසි, යස්ස කම්මස්සිදං ඵලං”.
පඤ්හං පුට්ඨා වියාකාසි, යස්ස කම්මස්සිදං ඵලං”.
“අහං මනුස්සෙසු මනුස්සභූතා, උපාසිකා චක්ඛුමතො අහොසිං;
පාණාතිපාතා විරතා අහොසිං, ලොකෙ අදින්නං පරිවජ්ජයිස්සං.
පාණාතිපාතා විරතා අහොසිං, ලොකෙ අදින්නං පරිවජ්ජයිස්සං.
“අමජ්ජපා නො ච මුසා අභාණිං, සකෙන සාමිනා අහොසිං තුට්ඨා;
අන්නඤ්ච පානඤ්ච පසන්නචිත්තා, සක්කච්ච දානං විපුලං අදාසිං.
අන්නඤ්ච පානඤ්ච පසන්නචිත්තා, සක්කච්ච දානං විපුලං අදාසිං.
“තෙන මෙතාදිසො වණ්ණො, තෙන මෙ ඉධ මිජ්ඣති;
උප්පජ්ජන්ති ච මෙ භොගා, යෙ කෙචි මනසො පියා.
උප්පජ්ජන්ති ච මෙ භොගා, යෙ කෙචි මනසො පියා.
“අක්ඛාමි තෙ භික්ඛු මහානුභාව,
මනුස්සභූතා යමකාසි පුඤ්ඤං;
තෙනම්හි එවං ජලිතානුභාවා,
වණ්ණො ච මෙ සබ්බදිසා පභාසතී”ති. – විස්සජ්ජෙසි;
මනුස්සභූතා යමකාසි පුඤ්ඤං;
තෙනම්හි එවං ජලිතානුභාවා,
වණ්ණො ච මෙ සබ්බදිසා පභාසතී”ති. – විස්සජ්ජෙසි;
තත්ථ වෙළුරියථම්භන්ති වෙළුරියමණිමයථම්භං. රුචිරන්ති රමණීයං. පභස්සරන්ති අතිවිය භාසුරං. උච්චාවචාති උච්චා ච අවචා ච, විවිධාති අත්ථො.
උපාසිකාති සරණගමනෙන උපාසිකාලක්ඛණෙ ඨිතා. වුත්තඤ්හි –
“යතො ඛො, මහානාම, අරියසාවකො බුද්ධං සරණං ගතො හොති, ධම්මං සරණං ගතො හොති, සඞ්ඝං සරණං ගතො හොති, එත්තාවතා ඛො, මහානාම, අරියසාවකො උපාසකො හොතී”ති (සං· නි· 5.1033).
චක්ඛුමතොති පඤ්චහි චක්ඛූහි චක්ඛුමතො බුද්ධස්ස භගවතො. එවං උපාසිකාභාවකිත්තනෙන ආසයසුද්ධිං දස්සෙත්වා පයොගසුද්ධිං දස්සෙතුං “පාණාතිපාතා විරතා”තිආදි වුත්තං. තත්ථ සකෙන සාමිනා අහොසිං තුට්ඨාති මිච්ඡාචාරාවෙරමණිමාහ. සෙසං හෙට්ඨා වුත්තසදිසමෙව.
දුතියපතිබ්බතාවිමානවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
13. සුණිසාවිමානවණ්ණනා
අභික්කන්තෙන වණ්ණෙනාති සුණිසාවිමානං. තස්ස කා උප්පත්ති? සාවත්ථියං අඤ්ඤතරස්මිං ගෙහෙ එකා කුලසුණ්හා ගෙහං පිණ්ඩාය පවිට්ඨං ඛීණාසවත්ථෙරං දිස්වා සඤ්ජාතපීතිසොමනස්සා “ඉදං මය්හං උත්තමං පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං උපට්ඨිත”න්ති අත්තනා ලද්ධං පූවභාගං ආදාය ආදරෙන ථෙරස්ස උපනෙසි, ථෙරො තං පටිග්ගහෙත්වා අනුමොදනං කත්වා ගතො. සා අපරභාගෙ කාලං කත්වා තාවතිංසභවනෙ උප්පජ්ජි. සෙසං සබ්බං හෙට්ඨා වුත්තසදිසමෙව. තෙන වුත්තං –
“අභික්කන්තෙන වණ්ණෙන, යා ත්වං තිට්ඨසි දෙවතෙ;
ඔභාසෙන්තී දිසා සබ්බා, ඔසධී විය තාරකා.
ඔභාසෙන්තී දිසා සබ්බා, ඔසධී විය තාරකා.
“කෙන තෙතාදිසො වණ්ණො, කෙන තෙ ඉධ මිජ්ඣති;
උප්පජ්ජන්ති ච තෙ භොගා, යෙ කෙචි මනසො පියා.
උප්පජ්ජන්ති ච තෙ භොගා, යෙ කෙචි මනසො පියා.
“පුච්ඡාමි තං දෙවි මහානුභාවෙ, මනුස්සභූතා කිමකාසි පුඤ්ඤං;
කෙනාසි එවං ජලිතානුභාවා, වණ්ණො ච තෙ සබ්බදිසා පභාසතී”ති.
කෙනාසි එවං ජලිතානුභාවා, වණ්ණො ච තෙ සබ්බදිසා පභාසතී”ති.
“සා දෙවතා අත්තමනා, මොග්ගල්ලානෙන පුච්ඡිතා;
පඤ්හං පුට්ඨා වියාකාසි, යස්ස කම්මස්සිදං ඵලං”.
පඤ්හං පුට්ඨා වියාකාසි, යස්ස කම්මස්සිදං ඵලං”.
“අහං මනුස්සෙසු මනුස්සභූතා, සුණිසා අහොසිං සසුරස්ස ගෙහෙ.
“අද්දසං විරජං භික්ඛුං, විප්පසන්නමනාවිලං;
තස්ස අදාසහං පූවං, පසන්නා සෙහි පාණිභි;
භාගඩ්ඪභාගං දත්වාන, මොදාමි නන්දනෙ වනෙ.
තස්ස අදාසහං පූවං, පසන්නා සෙහි පාණිභි;
භාගඩ්ඪභාගං දත්වාන, මොදාමි නන්දනෙ වනෙ.
“තෙන මෙතාදිසො වණ්ණො, තෙන මෙ ඉධ මිජ්ඣති;
උප්පජ්ජන්ති ච මෙ භොගා, යෙ කෙචි මනසො පියා.
උප්පජ්ජන්ති ච මෙ භොගා, යෙ කෙචි මනසො පියා.
“අක්ඛාමි තෙ භික්ඛු මහානුභාව, මනුස්සභූතා යමකාසි පුඤ්ඤං;
තෙනම්හි එවං ජලිතානුභාවා, වණ්ණො ච මෙ සබ්බදිසා පභාසතී”ති.
තෙනම්හි එවං ජලිතානුභාවා, වණ්ණො ච මෙ සබ්බදිසා පභාසතී”ති.
තත්ථ සුණිසාති පුත්තස්ස භරියා. ඉත්ථියා හි සාමිකස්ස පිතා “සසුරො”ති වුච්චති, තස්ස ච සා “සුණිසා”ති. තං සන්ධාය “සුණිසා අහොසිං සසුරස්ස ගෙහෙ”ති.
භාගඩ්ඪභාගන්ති අත්තනා ලද්ධපටිවීසතො උපඩ්ඪභාගං. මොදාමි නන්දනෙ වනෙති ථෙරෙන නන්දනවනෙ දිට්ඨතාය ආහ. සෙසං වුත්තනයමෙව.
සුණිසාවිමානවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
14. දුතිය සුණිසාවිමානවණ්ණනා
අභික්කන්තෙන වණ්ණෙනාති දුතියසුණිසාවිමානං. එත්ථ පන අපුබ්බං නත්ථි, අට්ඨුප්පත්තියං කුම්මාසදානමෙව විසෙසො. තෙන වුත්තං –