2. නන්දසුත්තවණ්ණනා
දුතියෙ නන්දොති තස්ස නාමං. සො හි චක්කවත්තිලක්ඛණූපෙතත්තා මාතාපිතරො සපරිජනං සකලඤ්ච ඤාතිපරිවට්ටං නන්දයන්තො ජාතොති “නන්දො”ති නාමං ලභි. භගවතො භාතාති භගවතො එකපිතුපුත්තතාය භාතා. න හි භගවතො සහොදරා උප්පජ්ජන්ති, තෙන වුත්තං “මාතුච්ඡාපුත්තො”ති, චූළමාතුපුත්තොති අත්ථො. මහාපජාපතිගොතමියා හි සො පුත්තො. අනභිරතොති න අභිරතො. බ්රහ්මචරියන්ති බ්රහ්මං සෙට්ඨං උත්තමං චරියං එකාසනං එකසෙය්යං මෙථුනවිරතිං. සන්ධාරෙතුන්ති පඨමචිත්තතො යාවචරිමකචිත්තං සම්මා පරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං ධාරෙතුං පවත්තෙතුං. දුතියෙන චෙත්ථ බ්රහ්මචරියපදෙන මග්ගබ්රහ්මචරියස්සාපි සඞ්ගහො වෙදිතබ්බො. සික්ඛං පච්චක්ඛායාති උපසම්පදකාලෙ භික්ඛුභාවෙන සද්ධිං සමාදින්නං නිබ්බත්තෙතබ්බභාවෙන අනුට්ඨිතං තිවිධම්පි සික්ඛං පටික්ඛිපිත්වා, විස්සජ්ජෙත්වාති අත්ථො. හීනායාති ගිහිභාවාය. ආවත්තිස්සාමීති නිවත්තිස්සාමි.
කස්මා පනායං එවමාරොචෙසීති? එත්ථායං අනුපුබ්බිකථා – භගවා පවත්තවරධම්මචක්කො රාජගහං ගන්ත්වා වෙළුවනෙ විහරන්තො “පුත්තං මෙ ආනෙත්වා දස්සෙථා”ති සුද්ධොදනමහාරාජෙන පෙසිතෙසු සහස්සසහස්සපරිවාරෙසු දසසු දූතෙසු සහ පරිවාරෙන අරහත්තං පත්තෙසු සබ්බපච්ඡා ගන්ත්වා අරහත්තප්පත්තෙන කාළුදායිත්ථෙරෙන ගමනකාලං ඤත්වා මග්ගවණ්ණනං වණ්ණෙත්වා ජාතිභූමිගමනාය යාචිතො වීසතිසහස්සඛීණාසවපරිවුත්තො කපිලවත්ථුනගරං ගන්ත්වා ඤාතිසමාගමෙ පොක්ඛරවස්සං අට්ඨුප්පත්තිං කත්වා වෙස්සන්තරජාතකං (ජා· 2.22.1655 ආදයො) කථෙත්වා පුනදිවසෙ පිණ්ඩාය පවිට්ඨො “උත්තිට්ඨෙ නප්පමජ්ජෙය්යා”ති (ධ· ප· 168) ගාථාය පිතරං සොතාපත්තිඵලෙ පතිට්ඨාපෙත්වා නිවෙසනං ගන්ත්වා “ධම්මඤ්චරෙ”ති (ධ· ප· 169) ගාථාය මහාපජාපතිං සොතාපත්තිඵලෙ, රාජානං සකදාගාමිඵලෙ පතිට්ඨාපෙසි.
භත්තකිච්චාවසානෙ පන රාහුලමාතුගුණකථං නිස්සාය චන්දකින්නරීජාතකං (ජා· 1.14.18 ආදයො) කථෙත්වා තතියදිවසෙ නන්දකුමාරස්ස අභිසෙකගෙහප්පවෙසනවිවාහමඞ්ගලෙසු වත්තමානෙසු පිණ්ඩාය පවිසිත්වා නන්දකුමාරස්ස හත්ථෙ පත්තං දත්වා මඞ්ගලං වත්වා උට්ඨායාසනා පක්කමන්තො කුමාරස්ස හත්ථතො පත්තං න ගණ්හි. සොපි තථාගතෙ ගාරවෙන “පත්තං තෙ, භන්තෙ, ගණ්හථා”ති වත්තුං නාසක්ඛි. එවං පන චින්තෙසි, “සොපානසීසෙ පත්තං ගණ්හිස්සතී”ති, සත්ථා තස්මිං ඨානෙ න ගණ්හි. ඉතරො “සොපානමූලෙ ගණ්හිස්සතී”ති චින්තෙසි, සත්ථා තත්ථපි න ගණ්හි. ඉතරො “රාජඞ්ගණෙ ගණ්හිස්සතී”ති චින්තෙසි, සත්ථා තත්ථපි න ගණ්හි. කුමාරො නිවත්තිතුකාමො අනිච්ඡාය ගච්ඡන්තො ගාරවෙන “පත්තං ගණ්හථා”ති වත්තුං න සක්කොති, “ඉධ ගණ්හිස්සති, එත්ථ ගණ්හිස්සතී”ති චින්තෙන්තො ගච්ඡති.
තස්මිං ඛණෙ ජනපදකල්යාණියා ආචික්ඛිංසු, “අය්යෙ භගවා, නන්දරාජානං ගහෙත්වා ගච්ඡති, තුම්හෙහි විනා කරිස්සතී”ති. සා උදකබින්දූහි පග්ඝරන්තෙහි අඩ්ඪුල්ලිඛිතෙහි කෙසෙහි වෙගෙන පාසාදං ආරුය්හ සීහපඤ්ජරද්වාරෙ ඨත්වා “තුවටං ඛො, අය්යපුත්ත, ආගච්ඡෙය්යාසී”ති ආහ. තං තස්සා වචනං තස්ස හදයෙ තිරියං පතිත්වා විය ඨිතං. සත්ථාපිස්ස හත්ථතො පත්තං අග්ගහෙත්වාව තං විහාරං නෙත්වා “පබ්බජිස්සසි නන්දා”ති ආහ. සො බුද්ධගාරවෙන “න පබ්බජිස්සාමී”ති අවත්වා, “ආම, පබ්බජිස්සාමී”ති ආහ. සත්ථා තෙන හි නන්දං පබ්බාජෙථාති කපිලවත්ථුපුරං ගන්ත්වා තතියදිවසෙ තං පබ්බාජෙසි. සත්තමෙ දිවසෙ මාතරා අලඞ්කරිත්වා පෙසිතං “දායජ්ජං මෙ, සමණ, දෙහී”ති වත්වා අත්තනා සද්ධිං ආරාමාගතං රාහුලකුමාරං පබ්බාජෙසි. පුනෙකදිවසං මහාධම්මපාලජාතකං (ජා· 1.10.92 ආදයො) කථෙත්වා රාජානං අනාගාමිඵලෙ පතිට්ඨාපෙසි.
ඉති භගවා මහාපජාපතිං සොතාපත්තිඵලෙ, පිතරං තීසු ඵලෙසු පතිට්ඨාපෙත්වා භික්ඛුසඞ්ඝපරිවුතො පුනදෙව රාජගහං ගන්ත්වා තතො අනාථපිණ්ඩිකෙන සාවත්ථිං ආගමනත්ථාය ගහිතපටිඤ්ඤො නිට්ඨිතෙ ජෙතවනමහාවිහාරෙ තත්ථ ගන්ත්වා වාසං කප්පෙසි. එවං සත්ථරි ජෙතවනෙ විහරන්තෙ ආයස්මා නන්දො අත්තනො අනිච්ඡාය පබ්බජිතො කාමෙසු අනාදීනවදස්සාවී ජනපදකල්යාණියා වුත්තවචනමනුස්සරන්තො උක්කණ්ඨිතො හුත්වා භික්ඛූනං අත්තනො අනභිරතිං ආරොචෙසි. තෙන වුත්තං “තෙන ඛො පන සමයෙන ආයස්මා නන්දො…පෙ… හීනායාවත්තිස්සාමී”ති.