දසමෙ අනුපියායන්ති එවං නාමකෙ නගරෙ. අම්බවනෙති තස්ස නගරස්ස අවිදූරෙ මල්ලරාජූනං එකං අම්බවනං අහොසි, තත්ථ මල්ලරාජූහි භගවතො විහාරො කාරිතො, සො “අම්බවන”න්ත්වෙව වුච්චති. අනුපියං ගොචරගාමං කත්වා තත්ථ භගවා විහරති, තෙන වුත්තං “අනුපියායං විහරති අම්බවනෙ”ති. භද්දියොති තස්ස ථෙරස්ස නාමං. කාළීගොධාය පුත්තොති කාළීගොධා නාම සාකියානී සක්යරාජදෙවී අරියසාවිකා ආගතඵලා විඤ්ඤාතසාසනා, තස්සා අයං පුත්තො. තස්ස පබ්බජ්ජාවිධි ඛන්ධකෙ (චූළව· 330-331) ආගතොව. සො පබ්බජිත්වා විපස්සනං පට්ඨපෙත්වා න චිරස්සෙව ඡළභිඤ්ඤො අහොසි, තෙරසපි ධුතඞ්ගානි සමාදාය වත්තති. භගවතා ච “එතදග්ගං, භික්ඛවෙ, මම සාවකානං භික්ඛූනං උච්චකුලිකානං, යදිදං භද්දියො කාළීගොධාය පුත්තො”ති (අ· නි· 1.193) උච්චකුලිකභාවෙ එතදග්ගෙ ඨපිතො අසීතියා සාවකානං අබ්භන්තරො.

සුඤ්ඤාගාරගතොති “ඨපෙත්වා ගාමඤ්ච ගාමූපචාරඤ්ච අවසෙසං අරඤ්ඤ”න්ති වුත්තං අරඤ්ඤං රුක්ඛමූලඤ්ච ඨපෙත්වා අඤ්ඤං පබ්බතකන්දරාදි පබ්බජිතසාරුප්පං නිවාසට්ඨානං ජනසම්බාධාභාවතො ඉධ සුඤ්ඤාගාරන්ති අධිප්පෙතං. අථ වා ඣානකණ්ටකානං සද්දානං අභාවතො විවිත්තං යං කිඤ්චි අගාරම්පි සුඤ්ඤාගාරන්ති වෙදිතබ්බං. තං සුඤ්ඤාගාරං උපගතො. අභික්ඛණන්ති බහුලං. උදානං උදානෙසීති සො හි ආයස්මා අරඤ්ඤෙ දිවාවිහාරං උපගතොපි රත්තිවාසූපගතොපි යෙභුය්යෙන ඵලසමාපත්තිසුඛෙන නිරොධසුඛෙන ච වීතිනාමෙති, තස්මා තං සුඛං සන්ධාය පුබ්බෙ අත්තනා අනුභූතං සභයං සපරිළාහං රජ්ජසුඛං ජිගුච්ඡිත්වා “අහො සුඛං අහො සුඛ”න්ති සොමනස්සසහිතං ඤාණසමුට්ඨානං පීතිසමුට්ඨානං සමුග්ගිරති.

සුත්වාන නෙසං එතදහොසීති නෙසං සම්බහුලානං භික්ඛූනං තස්ස ආයස්මතො “අහො සුඛං, අහො සුඛ”න්ති උදානෙන්තස්ස උදානං සුත්වා “නිස්සංසයං එස අනභිරතො බ්රහ්මචරියං චරතී”ති එවං පරිවිතක්කිතං අහොසි. තෙ භික්ඛූ පුථුජ්ජනා තස්ස ආයස්මතො විවෙකසුඛං සන්ධාය උදානං අජානන්තා එවං අමඤ්ඤිංසු, තෙන වුත්තං “නිස්සංසය”න්තිආදි. තත්ථ නිස්සංසයන්ති අසන්දෙහෙන එකන්තෙනාති අත්ථො. “යං සො පුබ්බෙ අගාරියභූතො සමානො”ති පාළිං වත්වා “අනුභවී”ති වචනසෙසෙන කෙචි අත්ථං වණ්ණෙන්ති, අපරෙ “යං සා”ති පඨන්ති, “යංස පුබ්බෙ අගාරියභූතස්සා”ති පන පාළි. තත්ථ යංසාති යං අස්ස, සන්ධිවසෙන හි අකාරසකාරලොපො “එවංස තෙ (ම· නි· 1.23; අ· නි· 6.58), පුප්ඵංසා උප්පජ්ජී”තිආදීසු (පාරා· 36) විය. තස්සත්ථො – අස්ස ආයස්මතො භද්දියස්ස පබ්බජිතතො පුබ්බෙ අගාරියභූතස්ස ගහට්ඨස්ස සතො යං රජ්ජසුඛං අනුභූතං. සා තමනුස්සරමානොති සො තං සුඛං එතරහි උක්කණ්ඨනවසෙන අනුස්සරන්තො.

තෙ භික්ඛූ භගවන්තං එතදවොචුන්ති තෙ සම්බහුලා භික්ඛූ උල්ලපනසභාවසණ්ඨිතා තස්ස අනුග්ගහණාධිප්පායෙන භගවන්තං එතදවොචුං, න උජ්ඣානවසෙන. අඤ්ඤතරන්ති නාමගොත්තෙන අපාකටං එකං භික්ඛුං. ආමන්තෙසීති ආණාපෙසි තෙ භික්ඛූ සඤ්ඤාපෙතුකාමො. එවන්ති වචනසම්පටිග්ගහෙ, සාධූති අත්ථො. පුන එවන්ති පටිඤ්ඤාය. අභික්ඛණං “අහො සුඛං, අහො සුඛ”න්ති ඉමං උදානං උදානෙසීති යථා තෙ භික්ඛූ වදන්ති, තං එවං තථෙවාති අත්තනො උදානං පටිජානාති. කිං පන ත්වං භද්දියාති කස්මා භගවා පුච්ඡති, කිං තස්ස චිත්තං න ජානාතීති ? නො න ජානාති, තෙනෙව පන තමත්ථං වදාපෙත්වා තෙ භික්ඛූ සඤ්ඤාපෙතුං පුච්ඡති. වුත්තඤ්හෙතං – “ජානන්තාපි තථාගතා පුච්ඡන්ති, ජානන්තාපි න පුච්ඡන්තී”තිආදි. අත්ථවසන්ති කාරණං.