නානාකුලමලසම්පුණ්ණොතිආදිකා ආයස්මතො කප්පත්ථෙරස්ස ගාථා. කා උප්පත්ති? අයම්පි පුරිමබුද්ධෙසු කතාධිකාරො තත්ථ තත්ථ භවෙ පුඤ්ඤානි උපචිනන්තො සිද්ධත්ථස්ස භගවතො කාලෙ විභවසම්පන්නෙ කුලෙ නිබ්බත්තිත්වා පිතු අච්චයෙන විඤ්ඤුතං පත්තො නානාවිරාගවණ්ණවිචිත්තෙහි වත්ථෙහි අනෙකවිධෙහි ආභරණෙහි නානාවිධෙහි මණිරතනෙහි බහුවිධෙහි පුප්ඵදාමමාලාදීහි ච කප්පරුක්ඛං නාම අලඞ්කරිත්වා තෙන සත්ථු ථූපං පූජෙසි. සො තෙන පුඤ්ඤකම්මෙන දෙවමනුස්සෙසු සංසරන්තො ඉමස්මිං බුද්ධුප්පාදෙ මගධරට්ඨෙ මණ්ඩලිකරාජකුලෙ නිබ්බත්තිත්වා පිතු අච්චයෙන රජ්ජෙ පතිට්ඨිතො කාමෙසු අතිවිය රත්තො ගිද්ධො හුත්වා විහරති. තං සත්ථා මහාකරුණාසමාපත්තිතො වුට්ඨාය ලොකං වොලොකෙන්තො ඤාණජාලෙ පඤ්ඤායමානං දිස්වා, “කිං නු ඛො භවිස්සතී”ති ආවජ්ජෙන්තො, “එස මම සන්තිකෙ අසුභකථං සුත්වා කාමෙසු විරත්තචිත්තො හුත්වා පබ්බජිත්වා අරහත්තං පාපුණිස්සතී”ති ඤත්වා ආකාසෙන තත්ථ ගන්ත්වා –

අරහත්තං පන පත්වා ලද්ධූපසම්පදො සත්ථාරං උපසඞ්කමිත්වා වන්දිත්වා එකමන්තං නිසින්නො අඤ්ඤං බ්යාකරොන්තො තා එව ගාථා අභාසි. තෙනෙව තා ථෙරගාථා නාම ජාතා.

තත්ථ නානාකුලමලසම්පුණ්ණොති, නානාකුලෙහි නානාභාගෙහි මලෙහි සම්පුණ්ණො, කෙසලොමාදිනානාවිධඅසුචිකොට්ඨාසභරිතොති අත්ථො. මහාඋක්කාරසම්භවොති, උක්කාරො වුච්චති වච්චකූපං. යත්තකවයා මාතා, තත්තකං කාලං කාරපරිසෙදිතවච්චකූපසදිසතාය මාතු කුච්ඡි ඉධ “මහාඋක්කාරො”ති අධිප්පෙතො. සො කුච්ඡි සම්භවො උප්පත්තිට්ඨානං එතස්සාති මහාඋක්කාරසම්භවො. චන්දනිකංවාති චන්දනිකං නාම උච්ඡිට්ඨොදකගබ්භමලාදීනං ඡඩ්ඩනට්ඨානං, යං ජණ්ණුමත්තං අසුචිභරිතම්පි හොති, තාදිසන්ති අත්ථො. පරිපක්කන්ති, පරිණතං පුරාණං. තෙන යථා චණ්ඩාලගාමද්වාරෙ නිදාඝසමයෙ ථුල්ලඵුසිතකෙ දෙවෙ වස්සන්තෙ උදකෙන සමුපබ්යූළ්හමුත්තකරීසඅට්ඨිචම්මන්හාරුඛණ්ඩඛෙළසිඞ්ඝාණිකාදිනානාකුණපභරිතං කද්දමොදකාලුළිතං කතිපයදිවසාතික්කමෙන සංජාත කිමිකුලාකුලං සූරියාතපසන්තාපකුථිතං උපරි ඵෙණපුබ්බුළකානි මුඤ්චන්තං අභිනීලවණ්ණං පරමදුග්ගන්ධං ජෙගුච්ඡං චන්දනිකාවාටං නෙව උපගන්තුං, න දට්ඨුං අරහරූපං හුත්වා තිට්ඨති, තථාරූපොයං කායොති දස්සෙති. සදා දුක්ඛතාමූලයොගතො අසුචිපග්ඝරණතො උප්පාදජරාමරණෙහි උද්ධුමායනපරිපච්චනභිජ්ජනසභාවත්තා ච මහන්තො ගණ්ඩො වියාති මහාගණ්ඩො. සබ්බත්ථකමෙව දුක්ඛවෙදනානුබද්ධත්තා ගණ්ඩානං සහනතො අසුචිවිස්සන්දනතො ච මහන්තො වණො වියාති මහාවණො ගූථකූපෙන ගාළිතොති, වච්චකූපෙන වච්චෙනෙව වා භරිතො. “ගූථකූපනිගාළ්හිතො”තිපි පාළි, වච්චකූපතො නික්ඛන්තොති අත්ථො. ආපොපග්ඝරණො කායො, සදා සන්දති පූතිකන්ති, අයං කායො ආපොධාතුයා සදා පග්ඝරණසීලො, තඤ්ච ඛො පිත්තසෙම්හසෙදමුත්තාදිකං පූතිකං අසුචිංයෙව සන්දති, න කදාචි සුචින්ති අත්ථො.