එවං මෙ සුතන්ති මාඝසුත්තං. කා උප්පත්ති? අයමෙව යාස්ස නිදානෙ වුත්තා. අයඤ්හි මාඝො මාණවො දායකො අහොසි දානපති. තස්සෙතදහොසි – “සම්පත්තකපණද්ධිකාදීනං දානං දින්නං මහප්ඵලං හොති, උදාහු නොති සමණං ගොතමං එතමත්ථං පුච්ඡිස්සාමි, සමණො කිර ගොතමො අතීතානාගතපච්චුප්පන්නං ජානාතී”ති. සො භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා පුච්ඡි. භගවා චස්ස පුච්ඡානුරූපං බ්යාකාසි. තයිදං සඞ්ගීතිකාරානං බ්රාහ්මණස්ස භගවතොති තිණ්ණම්පි වචනං සමොධානෙත්වා “මාඝසුත්ත”න්ති වුච්චති.

තත්ථ රාජගහෙති එවංනාමකෙ නගරෙ. තඤ්හි මන්ධාතුමහාගොවින්දාදීහි පරිග්ගහිතත්තා “රාජගහ”න්ති වුච්චති. අඤ්ඤෙපෙත්ථ පකාරෙ වණ්ණයන්ති. කිං තෙහි, නාමමෙතං තස්ස නගරස්ස? තං පනෙතං බුද්ධකාලෙ ච චක්කවත්තිකාලෙ ච නගරං හොති, සෙසකාලෙ සුඤ්ඤං හොති යක්ඛපරිග්ගහිතං, තෙසං වසන්තවනං හුත්වා තිට්ඨති. එවං ගොචරගාමං දස්සෙත්වා නිවාසට්ඨානමාහ – “ගිජ්ඣකූටෙ පබ්බතෙ”ති. සො ච ගිජ්ඣා තස්ස කූටෙසු වසිංසු, ගිජ්ඣසදිසානි වාස්ස කූටානි, තස්මා “ගිජ්ඣකූටො”ති වුච්චතීති වෙදිතබ්බො.

අථ ඛො…පෙ… අවොචාති එත්ථ මාඝොති තස්ස බ්රාහ්මණස්ස නාමං. මාණවොති අන්තෙවාසිවාසං අනතීතභාවෙන වුච්චති, ජාතියා පන මහල්ලකො. “පුබ්බාචිණ්ණවසෙනා”ති එකෙ පිඞ්ගියො මාණවො විය. සො හි වීසවස්සසතිකොපි පුබ්බාචිණ්ණවසෙන “පිඞ්ගියො මාණවො” ත්වෙව සඞ්ඛං අගමාසි. සෙසං වුත්තනයමෙව.

අහඤ්හි , භො ගොතම…පෙ… පසවාමීති එත්ථ දායකො දානපතීති දායකො චෙව දානපති ච. යො හි අඤ්ඤස්ස සන්තකං තෙනාණත්තො දෙති, සොපි දායකො හොති, තස්මිං පන දානෙ ඉස්සරියාභාවතො න දානපති. අයං පන අත්තනො සන්තකංයෙව දෙති. තෙනාහ – “අහඤ්හි, භො ගොතම , දායකො දානපතී”ති. අයමෙව හි එත්ථ අත්ථො, අඤ්ඤත්ර පන අන්තරන්තරා මච්ඡෙරෙන අභිභුය්යමානො දායකො අනභිභූතො දානපතීතිආදිනාපි නයෙන වත්තුං වට්ටති. වදඤ්ඤූති යාචකානං වචනං ජානාමි වුත්තමත්තෙයෙව “අයමිදමරහති අයමිද”න්ති පුරිසවිසෙසාවධාරණෙන බහූපකාරභාවගහණෙන වා. යාචයොගොති යාචිතුං යුත්තො. යො හි යාචකෙ දිස්වාව භකුටිං කත්වා ඵරුසවචනාදීනි භණති, සො න යාචයොගො හොති. අහං පන න තාදිසොති දීපෙති. ධම්මෙනාති අදින්නාදානනිකතිවඤ්චනාදීනි වජ්ජෙත්වා භික්ඛාචරියාය, යාචනායාති අත්ථො. යාචනා හි බ්රාහ්මණානං භොගපරියෙසනෙ ධම්මො, යාචමානානඤ්ච නෙසං පරෙහි අනුග්ගහකාමෙහි දින්නා භොගා ධම්මලද්ධා නාම ධම්මාධිගතා ච හොන්ති, සො ච තථා පරියෙසිත්වා ලභි. තෙනාහ – “ධම්මෙන භොගෙ පරියෙසාමි…පෙ… ධම්මාධිගතෙහී”ති. භිය්යොපි දදාමීති තතො උත්තරිපි දදාමි, පමාණං නත්ථි, එත්ථ ලද්ධභොගප්පමාණෙන දදාමීති දස්සෙති.

තග්ඝාති එකංසවචනෙ නිපාතො. එකංසෙනෙව හි සබ්බබුද්ධපච්චෙකබුද්ධසාවකෙහි පසත්ථං දානං අන්තමසො තිරච්ඡානගතානම්පි දීයමානං. වුත්තඤ්චෙතං “සබ්බත්ථ වණ්ණිතං දානං, න දානං ගරහිතං ක්වචී”ති. තස්මා භගවාපි එකංසෙනෙව තං පසංසන්තො ආහ – “තග්ඝ ත්වං මාණව…පෙ… පසවසී”ති. සෙසං උත්තානත්ථමෙව. එවං භගවතා “බහුං සො පුඤ්ඤං පසවතී”ති වුත්තෙපි දක්ඛිණෙය්යතො දක්ඛිණාවිසුද්ධිං සොතුකාමො බ්රාහ්මණො උත්තරි භගවන්තං පුච්ඡි. තෙනාහු සඞ්ගීතිකාරා – “අථ ඛො මාඝො මාණවො භගවන්තං ගාථාය අජ්ඣභාසී”ති. තං අත්ථතො වුත්තනයමෙව.