පබ්බජ්ජං කිත්තයිස්සාමීති පබ්බජ්ජාසුත්තං. කා උප්පත්ති? භගවති කිර සාවත්ථියං විහරන්තෙ ආයස්මතො ආනන්දස්ස පරිවිතක්කො උදපාදි – “සාරිපුත්තාදීනං මහාසාවකානං පබ්බජ්ජා කිත්තිතා, තං භික්ඛූ ච උපාසකා ච ජානන්ති. භගවතො පන අකිත්තිතා, යංනූනාහං කිත්තෙය්ය”න්ති. සො ජෙතවනවිහාරෙ ආසනෙ නිසීදිත්වා චිත්තබීජනිං ගහෙත්වා භික්ඛූනං භගවතො පබ්බජ්ජං කිත්තෙන්තො ඉමං සුත්තමභාසි.

තත්ථ යස්මා පබ්බජ්ජං කිත්තෙන්තෙන යථා පබ්බජි, තං කිත්තෙතබ්බං. යථා ච පබ්බජි, තං කිත්තෙන්තෙන යථා වීමංසමානො පබ්බජ්ජං රොචෙසි, තං කිත්තෙතබ්බං. තස්මා “පබ්බජ්ජං කිත්තයිස්සාමී”ති වත්වා “යථා පබ්බජී”තිආදිමාහ. චක්ඛුමාති පඤ්චහි චක්ඛූහි චක්ඛුමා චක්ඛුසම්පන්නොති අත්ථො. සෙසමාදිගාථාය උත්තානමෙව.

ඉදානි “යථා වීමංසමානො”ති තමත්ථං පකාසෙන්තො ආහ “සම්බාධොය”න්ති. තත්ථ සම්බාධොති පුත්තදාරාදිසම්පීළනෙන කිලෙසසම්පීළනෙන ච කුසලකිරියාය ඔකාසරහිතො. රජස්සායතනන්ති කම්බොජාදයො විය අස්සාදීනං, රාගාදිරජස්ස උප්පත්තිදෙසො. අබ්භොකාසොති වුත්තසම්බාධපටිපක්ඛභාවෙන ආකාසො විය විවටා. ඉති දිස්වාන පබ්බජීති ඉති ඝරාවාසපබ්බජ්ජාසු බ්යාධිජරාමරණෙහි සුට්ඨුතරං චොදියමානහදයො ආදීනවමානිසංසඤ්ච වීමංසිත්වා, මහාභිනික්ඛමනං නික්ඛමිත්වා , අනොමානදීතීරෙ ඛග්ගෙන කෙසෙ ඡින්දිත්වා, තාවදෙව ච ද්වඞ්ගුලමත්තසණ්ඨිතසමණසාරුප්පකෙසමස්සු හුත්වා ඝටිකාරෙන බ්රහ්මුනා උපනීතෙ අට්ඨ පරික්ඛාරෙ ගහෙත්වා “එවං නිවාසෙතබ්බං පාරුපිතබ්බ”න්ති කෙනචි අනනුසිට්ඨො අනෙකජාතිසහස්සපවත්තිතෙන අත්තනො පබ්බජ්ජාචිණ්ණෙනෙව සික්ඛාපියමානො පබ්බජි. එකං කාසාවං නිවාසෙත්වා එකං උත්තරාසඞ්ගං කරිත්වා එකං චීවරං ඛන්ධෙ කරිත්වා මත්තිකාපත්තං අංසෙ ආලග්ගෙත්වා පබ්බජිතවෙසං අධිට්ඨාසීති වුත්තං හොති. සෙසමෙත්ථ උත්තානමෙව.

එවං භගවතො පබ්බජ්ජං කිත්තෙත්වා තතො පරං පබ්බජිතපටිපත්තිං අනොමානදීතීරං හිත්වා පධානාය ගමනඤ්ච පකාසෙතුං “පබ්බජිත්වාන කායෙනා”තිආදිං සබ්බමභාසි. තත්ථ කායෙන පාපකම්මං විවජ්ජයීති තිවිධං කායදුච්චරිතං වජ්ජෙසි. වචීදුච්චරිතන්ති චතුබ්බිධං වචීදුච්චරිතං. ආජීවං පරිසොධයීති මිච්ඡාජීවං හිත්වා සම්මාජීවමෙව පවත්තයි.

එවං ආජීවට්ඨමකසීලං සොධෙත්වා අනොමානදීතීරතො තිංසයොජනප්පමාණං සත්තාහෙන අගමා රාජගහං බුද්ධො. තත්ථ කිඤ්චාපි යදා රාජගහං අගමාසි, තදා බුද්ධො න හොති, තථාපි බුද්ධස්ස පුබ්බචරියාති කත්වා එවං වත්තුං ලබ්භති – “ඉධ රාජා ජාතො, ඉධ රජ්ජං අග්ගහෙසී”තිආදි ලොකියවොහාරවචනං විය. මගධානන්ති මගධානං ජනපදස්ස නගරන්ති වුත්තං හොති. ගිරිබ්බජන්ති ඉදම්පි තස්ස නාමං. තඤ්හි පණ්ඩවගිජ්ඣකූටවෙභාරඉසිගිලිවෙපුල්ලනාමකානං පඤ්චන්නං ගිරීනං මජ්ඣෙ වජො විය ඨිතං, තස්මා “ගිරිබ්බජ”න්ති වුච්චති. පිණ්ඩාය අභිහාරෙසීති භික්ඛත්ථාය තස්මිං නගරෙ චරි.

සො කිර නගරද්වාරෙ ඨත්වා චින්තෙසි – “සචාහං රඤ්ඤො බිම්බිසාරස්ස අත්තනො ආගමනං නිවෙදෙය්යං, ‘සුද්ධොදනස්ස පුත්තො සිද්ධත්ථො නාම කුමාරො ආගතො’ති බහුම්පි මෙ පච්චයං අභිහරෙය්ය. න ඛො පන මෙ තං පතිරූපං පබ්බජිතස්ස ආරොචෙත්වා පච්චයගහණං, හන්දාහං පිණ්ඩාය චරාමී”ති දෙවදත්තියං පංසුකූලචීවරං පාරුපිත්වා මත්තිකාපත්තං ගහෙත්වා පාචීනද්වාරෙන නගරං පවිසිත්වා අනුඝරං පිණ්ඩාය අචරි. තෙනාහ ආයස්මා ආනන්දො – “පිණ්ඩාය අභිහාරෙසී”ති. ආකිණ්ණවරලක්ඛණොති සරීරෙ ආකිරිත්වා විය ඨපිතවරලක්ඛණො විපුලවරලක්ඛණො වා. විපුලම්පි හි “ආකිණ්ණ”න්ති වුච්චති. යථාහ – “ආකිණ්ණලුද්දො පුරිසො, ධාතිචෙලංව මක්ඛිතො”ති (ජා· 1.6.118; 1.9.106). විපුලලුද්දොති අත්ථො.

තමද්දසාති තතො කිර පුරිමානි සත්ත දිවසානි නගරෙ නක්ඛත්තං ඝොසිතං අහොසි. තං දිවසං පන “නක්ඛත්තං වීතිවත්තං, කම්මන්තා පයොජෙතබ්බා”ති භෙරි චරි. අථ මහාජනො රාජඞ්ගණෙ සන්නිපති. රාජාපි “කම්මන්තං සංවිදහිස්සාමී”ති සීහපඤ්ජරං විවරිත්වා බලකායං පස්සන්තො තං පිණ්ඩාය අභිහාරෙන්තං මහාසත්තං අද්දස. තෙනාහ ආයස්මා ආනන්දො – “තමද්දසා බිම්බිසාරො, පාසාදස්මිං පතිට්ඨිතො”ති. ඉමමත්ථං අභාසථාති ඉමං අත්ථං අමච්චානං අභාසි.

ඉදානි තං තෙසං අමච්චානං භාසිතමත්ථං දස්සෙන්තො ආහ – “ඉමං භොන්තො”ති. තත්ථ ඉමන්ති සො රාජා බොධිසත්තං දස්සෙති, භොන්තොති අමච්චෙ ආලපති. නිසාමෙථාති පස්සථ. අභිරූපොති දස්සනීයඞ්ගපච්චඞ්ගො. බ්රහ්මාති ආරොහපරිණාහසම්පන්නො. සුචීති පරිසුද්ධඡවිවණ්ණො. චරණෙනාති ගමනෙන.