7. සත්තපුත්තඛාදකපෙතිවත්ථුවණ්ණනා
නග්ගා දුබ්බණ්ණරූපාසීති ඉදං සත්ථරි සාවත්ථියං විහරන්තෙ සත්තපුත්තඛාදකපෙතිං ආරබ්භ වුත්තං.
සාවත්ථියා කිර අවිදූරෙ අඤ්ඤතරස්මිං ගාමකෙ අඤ්ඤතරස්ස උපාසකස්ස ද්වෙ පුත්තා අහෙසුං – පඨමවයෙ ඨිතා රූපසම්පන්නා සීලාචාරෙන සමන්නාගතා. තෙසං මාතා “පුත්තවතී අහ”න්ති පුත්තබලෙන භත්තාරං අතිමඤ්ඤති. සො භරියාය අවමානිතො නිබ්බින්නමානසො අඤ්ඤං කඤ්ඤං ආනෙසි. සා නචිරස්සෙව ගබ්භිනී අහොසි. අථස්ස ජෙට්ඨභරියා ඉස්සාපකතා අඤ්ඤතරං වෙජ්ජං ආමිසෙන උපලාපෙත්වා තෙන තස්සා තෙමාසිකං ගබ්භං පාතෙසි. අථ සා ඤාතීහි ච භත්තාරා ච “තයා ඉමිස්සා ගබ්භො පාතිතො”ති පුට්ඨා “නාහං පාතෙමී”ති මුසා වත්වා තෙහි අසද්දහන්තෙහි “සපථං කරොහී”ති වුත්තා “සායං පාතං සත්ත සත්ත පුත්තෙ විජායිත්වා පුත්තමංසානි ඛාදාමි, නිච්චං දුග්ගන්ධා ච මක්ඛිකාපරිකිණ්ණා ච භවෙය්ය”න්ති සපථං අකාසි.
සා අපරෙන සමයෙන කාලං කත්වා තස්ස ගබ්භපාතනස්ස මුසාවාදස්ස ච ඵලෙනෙව පෙතයොනියං නිබ්බත්තිත්වා පුත්තනයෙන පුත්තමංසානි ඛාදන්තී තස්සෙව ගාමස්ස අවිදූරෙ විචරති. තෙන ච සමයෙන සම්බහුලා ථෙරා ගාමකාවාසෙ වුත්ථවස්සා භගවන්තං දස්සනාය සාවත්ථිං ආගච්ඡන්තා තස්ස ගාමස්ස අවිදූරෙ එකස්මිං පදෙසෙ රත්තියං වාසං කප්පෙසුං. අථ සා පෙතී තෙසං ථෙරානං අත්තානං දස්සෙසි. තං මහාථෙරො ගාථාය පුච්ඡි –
“නග්ගා දුබ්බණ්ණරූපාසි, දුග්ගන්ධා පූති වායසි;
මක්ඛිකාහි පරිකිණ්ණා, කා නු ත්වං ඉධ තිට්ඨසී”ති.
මක්ඛිකාහි පරිකිණ්ණා, කා නු ත්වං ඉධ තිට්ඨසී”ති.
සා ථෙරෙන පුට්ඨා තීහි ගාථාහි පටිවචනං අදාසි –
“අහං භදන්තෙ පෙතීම්හි, දුග්ගතා යමලොකිකා;
පාපකම්මං කරිත්වාන, පෙතලොකං ඉතො ගතා.
පාපකම්මං කරිත්වාන, පෙතලොකං ඉතො ගතා.
“කාලෙන සත්ත පුත්තානි, සායං සත්ත පුනාපරෙ;
විජායිත්වාන ඛාදාමි, තෙපි නා හොන්ති මෙ අලං.
විජායිත්වාන ඛාදාමි, තෙපි නා හොන්ති මෙ අලං.
“පරිඩය්හති ධූමායති, ඛුදාය හදයං මම;
නිබ්බුතිං නාධිගච්ඡාමි, අග්ගිදඩ්ඪාව ආතපෙ”ති.
නිබ්බුතිං නාධිගච්ඡාමි, අග්ගිදඩ්ඪාව ආතපෙ”ති.
තත්ථ නිබ්බුතින්ති ඛුප්පිපාසාදුක්ඛස්ස වූපසමං. නාධිගච්ඡාමීති න ලභාමි. අග්ගිදඩ්ඪාව ආතපෙති අතිඋණ්හආතපෙ අග්ගිනා ඩය්හමානා විය නිබ්බුතිං නාධිගච්ඡාමීති යොජනා.
තං සුත්වා මහාථෙරො තාය කතකම්මං පුච්ඡන්තො –
“කිං නු කායෙන වාචාය, මනසා දුක්කටං කතං;
කිස්සකම්මවිපාකෙන, පුත්තමංසානි ඛාදසී”ති. – ගාථමාහ;
කිස්සකම්මවිපාකෙන, පුත්තමංසානි ඛාදසී”ති. – ගාථමාහ;
අථ සා පෙතී අත්තනො පෙතලොකූපපත්තිඤ්ච පුත්තමංසඛාදනකාරණඤ්ච කථෙන්තී –
“අහූ මය්හං දුවෙ පුත්තා, උභො සම්පත්තයොබ්බනා;
සාහං පුත්තබලූපෙතා, සාමිකං අතිමඤ්ඤිසං.
සාහං පුත්තබලූපෙතා, සාමිකං අතිමඤ්ඤිසං.
“තතො මෙ සාමිකො කුද්ධො, සපතිං මය්හමානයි;
සා ච ගබ්භං අලභිත්ථ, තස්සා පාපං අචෙතයිං.
සා ච ගබ්භං අලභිත්ථ, තස්සා පාපං අචෙතයිං.
“සාහං පදුට්ඨමනසා, අකරිං ගබ්භපාතනං;
තස්ස තෙමාසිකො ගබ්භො, පූතිලොහිතකො පති.
තස්ස තෙමාසිකො ගබ්භො, පූතිලොහිතකො පති.
“තදස්සා මාතා කුපිතා, මය්හං ඤාතී සමානයි;
සපථඤ්ච මං කාරෙසි, පරිභාසාපයී ච මං.
සපථඤ්ච මං කාරෙසි, පරිභාසාපයී ච මං.
“සාහං ඝොරඤ්ච සපථං, මුසාවාදං අභාසිසං;
‘පුත්තමංසානි ඛාදාමි, සචෙ තං පකතං මයා’.
‘පුත්තමංසානි ඛාදාමි, සචෙ තං පකතං මයා’.
“තස්ස කම්මස්ස විපාකෙන, මුසාවාදස්ස චූභයං;
පුත්තමංසානි ඛාදාමි, පුබ්බලොහිතමක්ඛිතා”ති. – ඉමා ගාථා අභාසි;
පුත්තමංසානි ඛාදාමි, පුබ්බලොහිතමක්ඛිතා”ති. – ඉමා ගාථා අභාසි;
තත්ථ පුත්තබලූපෙතාති පුත්තබලෙන උපෙතා, පුත්තානං වසෙන ලද්ධබලා. අතිමඤ්ඤිසන්ති අතික්කමිත්වා මඤ්ඤිං අවමඤ්ඤිං. පූතිලොහිතකො පතීති කුණපලොහිතං හුත්වා ගබ්භො පරිපති. සෙසං සබ්බං අනන්තරසදිසමෙව. තත්ථ අට්ඨ ථෙරා, ඉධ සම්බහුලා. තත්ථ පඤ්ච පුත්තා, ඉධ සත්තාති අයමෙව විසෙසොති.
සත්තපුත්තඛාදකපෙතිවත්ථුවණ්ණානා නිට්ඨිතා.
8. ගොණපෙතවත්ථුවණ්ණනා
කිං නු උම්මත්තරූපො වාති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො අඤ්ඤතරං මතපිතිකං කුටුම්බිකං ආරබ්භ කථෙසි. සාවත්ථියං කිර අඤ්ඤතරස්ස කුටුම්බිකස්ස පිතා කාලමකාසි. සො පිතු මරණෙන සොකසන්තත්තහදයො රොදමානො උම්මත්තකො පිය විචරන්තො යං යං පස්සති, තං තං පුච්ඡති – “අපි මෙ පිතරං පස්සිත්ථා”ති? න කොචි තස්ස සොකං විනොදෙතුං අසක්ඛි. තස්ස පන හදයෙ ඝටෙ පදීපො විය සොතාපත්තිඵලස්ස උපනිස්සයො පජ්ජලති.