තං පනෙතං වත්ථුං භගවා රාජගහෙ විහරන්තො වෙළුවනෙ කලන්දකනිවාපෙ අඤ්ඤතරං සෙට්ඨිපුත්තපෙතං ආරබ්භ කථෙසි. රාජගහෙ කිර අඤ්ඤතරො අඩ්ඪො මහද්ධනො මහාභොගො පහූතවිත්තූපකරණො අනෙකකොටිධනසන්නිචයො සෙට්ඨි අහොසි. තස්ස මහාධනසම්පන්නතාය “මහාධනසෙට්ඨි”ත්වෙව සමඤ්ඤා අහොසි. එකොව පුත්තො අහොසි, පියො මනාපො. තස්මිං විඤ්ඤුතං පත්තෙ මාතාපිතරො එවං චින්තෙසුං – “අම්හාකං පුත්තස්ස දිවසෙ දිවසෙ සහස්සං සහස්සං පරිබ්බයං කරොන්තස්ස වස්සසතෙනාපි අයං ධනසන්නිචයො පරික්ඛයං න ගමිස්සති, කිං ඉමස්ස සිප්පුග්ගහණපරිස්සමෙන, අකිලන්තකායචිත්තො යථාසුඛං භොගෙ පරිභුඤ්ජතූ”ති සිප්පං න සික්ඛාපෙසුං. වයප්පත්තෙ පන කුලරූපයොබ්බනවිලාසසම්පන්නං කාමාභිමුඛං ධම්මසඤ්ඤාවිමුඛං කඤ්ඤං ආනෙසුං. සො තාය සද්ධිං අභිරමන්තො ධම්මෙ චිත්තමත්තම්පි අනුප්පාදෙත්වා, සමණබ්රාහ්මණගුරුජනෙසු අනාදරො හුත්වා, ධුත්තජනපරිවුතො රජ්ජමානො පඤ්චකාමගුණෙ රතො ගිද්ධො මොහෙන අන්ධො හුත්වා කාලං වීතිනාමෙත්වා, මාතාපිතූසු කාලකතෙසු නටනාටකගායකාදීනං යථිච්ඡිතං දෙන්තො ධනං විනාසෙත්වා නචිරස්සෙව පාරිජුඤ්ඤප්පත්තො හුත්වා, ඉණං ගහෙත්වා ජීවිකං කප්පෙන්තො පුන ඉණම්පි අලභිත්වා ඉණායිකෙහි චොදියමානො තෙසං අත්තනො ඛෙත්තවත්ථුඝරාදීනි දත්වා, කපාලහත්ථො භික්ඛං චරිත්වා භුඤ්ජන්තො තස්මිංයෙව නගරෙ අනාථසාලායං වසති.

අථ නං එකදිවසං චොරා සමාගතා එවමාහංසු – “අම්භො පුරිස, කිං තුය්හං ඉමිනා දුජ්ජීවිතෙන, තරුණො ත්වමසි ථාමජවබලසම්පන්නො, කස්මා හත්ථපාදවිකලො විය අච්ඡසි? එහි අම්හෙහි සහ චොරිකාය පරෙසං සන්තකං ගහෙත්වා සුඛෙන ජීවිකං කප්පෙහී”ති. සො “නාහං චොරිකං කාතුං ජානාමී”ති ආහ. චොරා “මයං තං සික්ඛාපෙම, කෙවලං ත්වං අම්හාකං වචනං කරොහී”ති ආහංසු. සො “සාධූ”ති සම්පටිච්ඡිත්වා තෙහි සද්ධිං අගමාසි. අථ තෙ චොරා තස්ස හත්ථෙ මහන්තං මුග්ගරං දත්වා සන්ධිං ඡින්දිත්වා ඝරං පවිසන්තො තං සන්ධිමුඛෙ ඨපෙත්වා ආහංසු – “සචෙ ඉධ අඤ්ඤො කොචි ආගච්ඡති, තං ඉමිනා මුග්ගරෙන පහරිත්වා එකප්පහාරෙනෙව මාරෙහී”ති. සො අන්ධබාලො හිතාහිතං අජානන්තො පරෙසං ආගමනමෙව ඔලොකෙන්තො තත්ථ අට්ඨාසි . චොරා පන ඝරං පවිසිත්වා ගය්හූපගං භණ්ඩං ගහෙත්වා ඝරමනුස්සෙහි ඤාතමත්තාව ඉතො චිතො ච පලායිංසු. ඝරමනුස්සා උට්ඨහිත්වා සීඝං සීඝං ධාවන්තා ඉතො චිතො ච ඔලොකෙන්තා තං පුරිසං සන්ධිද්වාරෙ ඨිතං දිස්වා “හරෙ දුට්ඨචොරා”ති ගහෙත්වා හත්ථපාදෙ මුග්ගරාදීහි පොථෙත්වා රඤ්ඤො දස්සෙසුං – “අයං, දෙව, චොරො සන්ධිසුඛෙ ගහිතො”ති. රාජා “ඉමස්ස සීසං ඡින්දාපෙහී”ති නගරගුත්තිකං ආණාපෙසි. “සාධු, දෙවා”ති නගරගුත්තිකො තං ගාහාපෙත්වා පච්ඡාබාහං ගාළ්හබන්ධනං බන්ධාපෙත්වා රත්තවණ්ණවිරළමාලාබන්ධකණ්ඨං ඉට්ඨකචුණ්ණමක්ඛිතසීසං වජ්ඣපහටභෙරිදෙසිතමග්ගං රථිකාය රථිකං සිඞ්ඝාටකෙන සිඞ්ඝාටකං විචරාපෙත්වා කසාහි තාළෙන්තො ආඝාතනාභිමුඛං නෙති. “අයං ඉමස්මිං නගරෙ විලුම්පමානකචොරො ගහිතො”ති කොලාහලං අහොසි.

තෙන ච සමයෙන තස්මිං නගරෙ සුලසා නාම නගරසොභිනී පාසාදෙ ඨිතා වාතපානන්තරෙන ඔලොකෙන්තී තං තථා නීයමානං දිස්වා පුබ්බෙ තෙන කතපරිචයා “අයං පුරිසො ඉමස්මිංයෙව නගරෙ මහතිං සම්පත්තිං අනුභවිත්වා ඉදානි එවරූපං අනත්ථං අනයබ්යසනං පත්තො”ති තස්ස කාරුඤ්ඤං උප්පාදෙත්වා චත්තාරො මොදකෙ පානීයඤ්ච පෙසෙසි. නගරගුත්තිකස්ස ච ආරොචාපෙසි – “තාව අය්යො ආගමෙතු, යාවායං පුරිසො ඉමෙ මොදකෙ ඛාදිත්වා පානීයං පිවිස්සතී”ති.

අථෙතස්මිං අන්තරෙ ආයස්මා මහාමොග්ගල්ලානො දිබ්බෙන චක්ඛුනා ඔලොකෙන්තො තස්ස බ්යසනප්පත්තිං දිස්වා කරුණාය සඤ්චොදිතමානසො – “අයං පුරිසො අකතපුඤ්ඤො කතපාපො, තෙනායං නිරයෙ නිබ්බත්තිස්සති, මයි පන ගතෙ මොදකෙ ච පානීයඤ්ච දත්වා භුම්මදෙවෙසු උප්පජ්ජිස්සති, යංනූනාහං ඉමස්ස අවස්සයො භවෙය්ය”න්ති චින්තෙත්වා පානීයමොදකෙසු උපනීයමානෙසු තස්ස පුරිසස්ස පුරතො පාතුරහොසි. සො ථෙරං දිස්වා පසන්නමානසො “කිං මෙ ඉදානෙව ඉමෙහි මාරියමානස්ස මොදකෙහි ඛාදිතෙහි, ඉදං පන පරලොකං ගච්ඡන්තස්ස පාථෙය්යං භවිස්සතී”ති චින්තෙත්වා මොදකෙ ච පානීයඤ්ච ථෙරස්ස දාපෙසි. ථෙරො තස්ස පසාදසංවඩ්ඪනත්ථං තස්ස පස්සන්තස්සෙව තථාරූපෙ ඨානෙ නිසීදිත්වා මොදකෙ පරිභුඤ්ජිත්වා පානීයඤ්ච පිවිත්වා උට්ඨායාසනා පක්කාමි. සො පන පුරිසො චොරඝාතකෙහි ආඝාතනං නෙත්වා සීසච්ඡෙදං පාපිතො අනුත්තරෙ පුඤ්ඤක්ඛෙත්තෙ මහාමොග්ගල්ලානත්ථෙරෙ කතෙන පුඤ්ඤෙන උළාරෙ දෙවලොකෙ නිබ්බත්තනාරහොපි යස්මා “සුලසං ආගම්ම මයා අයං දෙය්යධම්මො ලද්ධො”ති සුලසාය ගතෙන සිනෙහෙන මරණකාලෙ චිත්තං උපක්කිලිට්ඨං අහොසි. තස්මා හීනකායං උපපජ්ජන්තො පබ්බතගහනසම්භූතෙ සන්දච්ඡායෙ මහානිග්රොධරුක්ඛෙ රුක්ඛදෙවතා හුත්වා නිබ්බත්ති.