එවං හාරාදයො සුඛග්ගහණත්ථං ගාථාබන්ධවසෙන සරූපතො නිද්දිසිත්වා ඉදානි තෙසු හාරෙ තාව පටිනිද්දෙසවසෙන විභජිතුං “තත්ථ කතමො දෙසනාහාරො”තිආදි ආරද්ධං. තත්ථ කතමොති කථෙතුකම්යතාපුච්ඡා. දෙසනාහාරොති පුච්ඡිතබ්බධම්මනිදස්සනං. කිඤ්චාපි දෙසනාහාරො නිද්දෙසවාරෙ සරූපතො දස්සිතො, පටිනිද්දෙසස්ස පන විසයං දස්සෙන්තො “අස්සාදාදීනවතා”ති ගාථං එකදෙසෙන පච්චාමසති. අයං දෙසනාහාරො පුබ්බාපරාපෙක්ඛො. තත්ථ පුබ්බාපෙක්ඛත්තෙ “කතමො දෙසනාහාරො”ති පුච්ඡිත්වා “අස්සාදාදීනවතා”ති සරූපතො දස්සිතස්ස නිගමනං හොති. පරාපෙක්ඛත්තෙ පන “අයං දෙසනාහාරො කිං දෙසයතී”ති දෙසනාකිරියාය කත්තුනිද්දෙසො හොති. තෙන දෙසනාහාරස්ස අන්වත්ථසඤ්ඤතං දස්සෙති. දෙසයතීති සංවණ්ණෙති, විත්ථාරෙතීති අත්ථො.

ඉදානි අනෙන දෙසෙතබ්බධම්මෙ සරූපතො දස්සෙන්තො “අස්සාද”න්තිආදිමාහ, තං පුබ්බෙ වුත්තනයත්තා උත්තානමෙව. තස්මා ඉතො පරම්පි අවුත්තමෙව වණ්ණයිස්සාම. “කත්ථ පන ආගතෙ අස්සාදාදිකෙ අයං හාරො සංවණ්ණෙතී”ති අනුයොගං මනසිකත්වා දෙසනාහාරෙන සංවණ්ණෙතබ්බධම්මං දස්සෙන්තො “ධම්මං වො, භික්ඛවෙ, දෙසෙස්සාමී”තිආදිකං සබ්බපරියත්තිධම්මසඞ්ගාහකං භගවතො ඡඡක්කදෙසනං එකදෙසෙන දස්සෙති.

තත්ථ ධම්මන්ති අයං ධම්ම-සද්දො පරියත්තිසච්චසමාධිපඤ්ඤාපකතිපුඤ්ඤාපත්තිඤෙය්යාදීසු බහූසු අත්ථෙසු දිට්ඨප්පයොගො. තථා හි “ඉධ, භික්ඛු, ධම්මං පරියාපුණාතී”තිආදීසු (අ· නි· 5.73) පරියත්තිධම්මෙ දිස්සති. “දිට්ඨධම්මො පත්තධම්මො”තිආදීසු (දී· නි· 1.299; මහාව· 18) සච්චෙ. “එවංධම්මා තෙ භගවන්තො අහෙසු”න්තිආදීසු (දී· නි· 2.13, 145) සමාධිම්හි. “සච්චං ධම්මො ධිති චාගො”ති එවමාදීසු (ජා· 1.1.57; 1.2.147-148) පඤ්ඤායං. “ජාතිධම්මානං, භික්ඛවෙ, සත්තාන”න්ති එවමාදීසු (දී· නි· 2.398; ම· නි· 1.131) පකතියං. “ධම්මො හවෙ රක්ඛති ධම්මචාරි”න්තිආදීසු (ජා· 1.10.102; 1.15.385) පුඤ්ඤෙ. “චත්තාරො පාරාජිකා ධම්මා”ති එවමාදීසු (පාරා· 233) ආපත්තියං. “කුසලා ධම්මා අකුසලාධම්මා”තිආදීසු (ධ· ස· තිකමාතිකා 1) ඤෙය්යෙ. ඉධ පන පරියත්තියං දට්ඨබ්බොති (ම· නි· අට්ඨ· 1.මූලපරියායසුත්තවණ්ණනා; ධ· ස· අට්ඨ· චිත්තුප්පාදකණ්ඩ 1; බු· වං· අට්ඨ· 1.1).

වොති පන අයං වො-සද්දො “හන්ද දානි, භික්ඛවෙ, පවාරෙමි වො”ති (සං· නි· 1.215) එත්ථ උපයොගත්ථෙ ආගතො. “සන්නිපතිතානං වො, භික්ඛවෙ, ද්වයං කරණීය”න්තිආදීසු (ම· නි· 1.273) කරණත්ථෙ. “යෙ හි වො අරියා පරිසුද්ධකායකම්මන්තා”තිආදීසු පදපූරණෙ. “ආරොචයාමි වො, භික්ඛවෙ”තිආදීසු (අ· නි· 7.72) සම්පදානත්ථෙ. ඉධාපි සම්පදානත්ථෙ එවාති දට්ඨබ්බො.

භික්ඛනසීලතාදිගුණයොගෙන භික්ඛූ, භින්නකිලෙසතාදිගුණයොගෙන වා. අථ වා සංසාරෙ භයං ඉක්ඛන්තීති භික්ඛූ. භික්ඛවෙති තෙසං ආලපනං. තෙන තෙ ධම්මස්සවනෙ නියොජෙන්තො අත්තනො මුඛාභිමුඛං කරොති. දෙසෙස්සාමීති කථෙස්සාමි. තෙන නාහං ධම්මිස්සරතාය තුම්හෙ අඤ්ඤං කිඤ්චි කාරෙය්යාමි, අනාවරණඤාණෙන සබ්බං ඤෙය්යධම්මං පච්චක්ඛකාරිතාය පන ධම්මං දෙසෙස්සාමීති ඉදානි පවත්තියමානං ධම්මදෙසනං පටිජානාති. ආදිකල්යාණන්තිආදීසු ආදිම්හි කල්යාණං ආදිකල්යාණං, ආදිකල්යාණමෙතස්සාති වා ආදිකල්යාණං. සෙසපදද්වයෙපි එසෙව නයො. තත්ථ සීලෙන ආදිකල්යාණං. සමාධිනා මජ්ඣෙකල්යාණං. පඤ්ඤාය පරියොසානකල්යාණං. බුද්ධසුබුද්ධතාය වා ආදිකල්යාණං. ධම්මසුධම්මතාය මජ්ඣෙකල්යාණං. සඞ්ඝසුප්පටිපත්තියා පරියොසානකල්යාණං. අථ වා උග්ඝටිතඤ්ඤුවිනයනෙන ආදිකල්යාණං. විපඤ්චිතඤ්ඤුවිනයනෙන මජ්ඣෙකල්යාණං නෙය්යපුග්ගලවිනයනෙන පරියොසානකල්යාණං. අයමෙවත්ථො ඉධාධිප්පෙතො.