12. දද්දරජාතකවණ්ණනා (438)
යො තෙ පුත්තකෙති ඉදං සත්ථා ගිජ්ඣකූටෙ විහරන්තො දෙවදත්තස්ස වධාය පරිසක්කනං ආරබ්භ කථෙසි. තස්මිඤ්හි සමයෙ ධම්මසභායං කථං සමුට්ඨාපෙසුං “අහො ආවුසො දෙවදත්තො නිල්ලජ්ජො අනරියො එවං උත්තමගුණධරස්ස සම්මාසම්බුද්ධස්ස අජාතසත්තුනා සද්ධිං එකතො හුත්වා ධනුග්ගහපයොජනසිලාපවිජ්ඣනනාළාගිරිවිස්සජ්ජනෙහි වධාය උපායං කරොතී”ති. සත්ථා ආගන්ත්වා “කාය නුත්ථ, භික්ඛවෙ, එතරහි කථාය සන්නිසින්නා”ති පුච්ඡිත්වා “ඉමාය නාමා”ති වුත්තෙ “න, භික්ඛවෙ, ඉදානෙව, පුබ්බෙපි දෙවදත්තො මය්හං වධාය පරිසක්කි, ඉදානි පන මෙ තාසමත්තම්පි කාතුං නාසක්ඛී”ති වත්වා අතීතං ආහරි.
අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ එකො දිසාපාමොක්ඛො ආචරියො පඤ්චසතානං මාණවකානං සිප්පං වාචෙන්තො එකදිවසං චින්තෙසි “මය්හං ඉධ වසන්තස්ස පලිබොධො හොති, මාණවකානම්පි සිප්පං න නිට්ඨාති, හිමවන්තපදෙසෙ අරඤ්ඤායතනං පවිසිත්වා තත්ථ වසන්තො වාචෙස්සාමී”ති. සො මාණවකානං කථෙත්වා තිලතණ්ඩුලතෙලවත්ථාදීනි ගාහාපෙත්වා අරඤ්ඤං පවිසිත්වා මග්ගතො අවිදූරෙ ඨානෙ පණ්ණසාලං කාරෙත්වා නිවාසං කප්පෙසි, මාණවාපි අත්තනො පණ්ණසාලං කරිංසු. මාණවකානං ඤාතකා තෙලතණ්ඩුලාදීනි පෙසෙන්ති. රට්ඨවාසිනොපි “දිසාපාමොක්ඛො ආචරියො කිර අරඤ්ඤෙ අසුකට්ඨානෙ නාම වසන්තො සිප්පං උග්ගණ්හාපෙතී”ති තස්ස තණ්ඩුලාදීනි අභිහරන්ති, කන්තාරප්පටිපන්නාපි දෙන්ති, අඤ්ඤතරොපි පුරිසො ඛීරපානත්ථාය සවච්ඡං ධෙනුං අදාසි. ආචරියස්ස පණ්ණසාලාය සන්තිකෙ ද්වීහි පොතකෙහි සද්ධිං එකා ගොධා වසති, සීහබ්යග්ඝාපිස්ස උපට්ඨානං ආගච්ඡන්ති. එකො තිත්තිරොපි තත්ථ නිබද්ධවාසො අහොසි. සො ආචරියස්ස මාණවානං මන්තෙ වාචෙන්තස්ස සද්දං සුත්වා තයොපි වෙදෙ උග්ගණ්හි. මාණවා තෙන සද්ධිං අතිවිස්සාසිකා අහෙසුං.
අපරභාගෙ මාණවෙසු නිප්ඵත්තිං අප්පත්තෙසුයෙව ආචරියො කාලමකාසි. මාණවා තස්ස සරීරං ඣාපෙත්වා වාලුකාය ථූපං කත්වා නානාපුප්ඵෙහි පූජෙත්වා රොදන්ති පරිදෙවන්ති. අථ නෙ තිත්තිරො “කස්මා රොදථා”ති ආහ. “ආචරියො නො සිප්පෙ අනිට්ඨිතෙයෙව කාලකතො, තස්මා රොදාමා”ති. “එවං සන්තෙ මා සොචිත්ථ, අහං වො සිප්පං වාචෙස්සාමී”ති. “ත්වං කථං ජානාසී”ති? “අහං ආචරියෙ තුම්හාකං වාචෙන්තෙ සද්දං සුත්වා තයො වෙදෙ පගුණෙ අකාසින්ති. තෙන හි අත්තනො පගුණභාවං අම්හෙ ජානාපෙහී”ති. තිත්තිරො “තෙන හි සුණාථා”ති තෙසං ගණ්ඨිට්ඨානමෙව පබ්බතමත්ථකා නදිං ඔතරන්තො විය ඔසාරෙසි. මාණවා හට්ඨතුට්ඨා හුත්වා තිත්තිරපණ්ඩිතස්ස සන්තිකෙ සිප්පං පට්ඨපෙසුං. සොපි දිසාපාමොක්ඛාචරියස්ස ඨානෙ ඨත්වා තෙසං සිප්පං වාචෙසි. මාණවා තස්ස සුවණ්ණපඤ්ජරං කරිත්වා උපරි විතානං බන්ධිත්වා සුවණ්ණතට්ටකෙ මධුලාජාදීනි උපහරන්තා නානාවණ්ණෙහි පුප්ඵෙහි පූජෙන්තා මහන්තං සක්කාරං කරිංසු. “තිත්තිරො කිර අරඤ්ඤායතනෙ පඤ්චසතෙ මාණවකෙ මන්තං වාචෙතී”ති සකලජම්බුදීපෙ පාකටො අහොසි.