යත්ථ වෙරී නිවසතීති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො දෙවදත්තස්ස පථවිපවෙසනං ආරබ්භ කථෙසි. තස්මිඤ්හි පථවිං පවිට්ඨෙ ධම්මසභායං කථං සමුට්ඨාපෙසුං “ආවුසො, දෙවදත්තො සහ පරිසාය නට්ඨො”ති. සත්ථා ආගන්ත්වා “කාය නුත්ථ, භික්ඛවෙ, එතරහි කථාය සන්නිසින්නා”ති පුච්ඡිත්වා “ඉමාය නාමා”ති වුත්තෙ “න, භික්ඛවෙ, ඉදානෙව දෙවදත්තො සහ පරිසාය නට්ඨො, පුබ්බෙපි නස්සියෙවා”ති වත්වා අතීතං ආහරි.

අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො කපියොනියං නිබ්බත්තිත්වා පඤ්චසතකපිපරිවාරො රාජුය්යානෙ වසි. දෙවදත්තොපි කපියොනියං නිබ්බත්තිත්වා පඤ්චසතකපිපරිවාරො තත්ථෙව වසි. අථෙකදිවසං පුරොහිතෙ උය්යානං ගන්ත්වා න්හත්වා අලඞ්කරිත්වා නික්ඛමන්තෙ එකො ලොලකපි පුරෙතරං ගන්ත්වා රාජුය්යානද්වාරෙ තොරණමත්ථකෙ නිසීදිත්වා තස්ස මත්ථකෙ වච්චපිණ්ඩං පාතෙත්වා පුන උද්ධං ඔලොකෙන්තස්ස මුඛෙ පාතෙසි. සො නිවත්තිත්වා “හොතු, ජානිස්සාමි තුම්හාකං කත්තබ්බ”න්ති මක්කටෙ සන්තජ්ජෙත්වා පුන න්හත්වා පක්කාමි. තෙන වෙරං ගහෙත්වා මක්කටානං සන්තජ්ජිතභාවං බොධිසත්තස්ස ආරොචෙසුං. සො “වෙරීනං නිවසනට්ඨානෙ නාම වසිතුං න වට්ටති, සබ්බොපි කපිගණො පලායිත්වා අඤ්ඤත්ථ ගච්ඡතූ”ති කපිසහස්සස්සපි ආරොචාපෙසි. දුබ්බචකපි අත්තනො පරිවාරමක්කටෙ ගහෙත්වා “පච්ඡා ජානිස්සාමී”ති තත්ථෙව නිසීදි. බොධිසත්තො අත්තනො පරිවාරං ගහෙත්වා අරඤ්ඤං පාවිසි. අථෙකදිවසං එකිස්සා වීහිකොට්ටිකාය දාසියා ආතපෙ පසාරිතවීහිං ඛාදන්තො එකො එළකො උම්මුක්කෙන පහාරං ලභිත්වා ආදිත්තසරීරො පලායන්තො එකිස්සා හත්ථිසාලං නිස්සාය තිණකුටියා කුට්ටෙ සරීරං ඝංසි . සො අග්ගි තිණකුටිකං ගණ්හි, තතො උට්ඨාය හත්ථිසාලං ගණ්හි, හත්ථිසාලාය හත්ථීනං පිට්ඨි ඣායි, හත්ථිවෙජ්ජා හත්ථීනං පටිජග්ගන්ති.

පුරොහිතොපි මක්කටානං ගහණූපායං උපධාරෙන්තො විචරති. අථ නං රාජුපට්ඨානං ආගන්ත්වා නිසින්නං රාජා ආහ “ආචරිය, බහූ නො හත්ථී වණිතා ජාතා, හත්ථිවෙජ්ජා පටිජග්ගිතුං න ජානන්ති, ජානාසි නු ඛො කිඤ්චි භෙසජ්ජ”න්ති? “ජානාමි, මහාරාජා”ති. “කිං නාමා”ති? “මක්කටවසා, මහාරාජා”ති. “කහං ලභිස්සාමා”ති? “නනු උය්යානෙ බහූ මක්කටා”ති? රාජා “උය්යානෙ මක්කටෙ මාරෙත්වා වසං ආනෙථා”ති ආහ. ධනුග්ගහා ගන්ත්වා පඤ්චසතෙපි මක්කටෙ විජ්ඣිත්වා මාරෙසුං. එකො පන ජෙට්ඨකමක්කටො පලායන්තො සරපහාරං ලභිත්වාපි තත්ථෙව අපතිත්වා බොධිසත්තස්ස වසනට්ඨානං පත්වා පති. වානරා “අම්හාකං වසනට්ඨානං පත්වා මතො”ති තස්ස පහාරං ලද්ධා මතභාවං බොධිසත්තස්ස ආරොචෙසුං. සො ගන්ත්වා කපිගණමජ්ඣෙ නිසින්නො “පණ්ඩිතානං ඔවාදං අකත්වා වෙරිට්ඨානෙ වසන්තා නාම එවං විනස්සන්තී”ති කපිගණස්ස ඔවාදවසෙන ඉමා ගාථා අභාසි –

තත්ථ ලහුචිත්තස්සාති ලහුචිත්තො අස්ස. ඉදං වුත්තං හොති – යො පොසො ලහුචිත්තස්ස මිත්තස්ස වා ඤාතිනො වා අනුවිධීයති අනුවත්තති, තස්ස පොසස්ස අනුවිධීයතො සො ලහුචිත්තො දිසො හොති, වෙරිකිච්චං කරොති. එකස්ස කපිනොති පස්සථ එකස්ස ලහුචිත්තස්ස අන්ධබාලස්ස කපිනො හෙතු අයං සකලස්ස යූථස්ස අනයො අවුඩ්ඪි මහාවිනාසො කතොති. පණ්ඩිතමානීති යො සයං බාලො හුත්වා “අහං පණ්ඩිතො”ති අත්තානං මඤ්ඤමානො පණ්ඩිතානං ඔවාදං අකත්වා සකස්ස චිත්තස්ස වසං ගච්ඡති, සො සචිත්තස්ස වසං ගන්ත්වා යථායං දුබ්බචකපි මතසයනං සයිතො, එවං සයෙථාති අත්ථො.