විබ්භන්තචිත්තොති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො අත්තනො පඤ්ඤාපාරමිං ආරබ්භ කථෙසි. පච්චුප්පන්නවත්ථු උමඞ්ගජාතකෙ (ජා· 2.22.590 ආදයො) ආවි භවිස්සති.

අතීතෙ බාරාණසියං ජනකො නාම රාජා රජ්ජං කාරෙසි. තදා බොධිසත්තො බ්රාහ්මණකුලෙ නිබ්බත්ති , සෙනකකුමාරොතිස්ස නාමං කරිංසු. සො වයප්පත්තො තක්කසිලායං සබ්බසිප්පානි උග්ගණ්හිත්වා බාරාණසිං පච්චාගන්ත්වා රාජානං පස්සි, රාජා තං අමච්චට්ඨානෙ ඨපෙසි, මහන්තඤ්චස්ස යසං අනුප්පදාසි . සො රඤ්ඤො අත්ථඤ්ච ධම්මඤ්ච අනුසාසි, මධුරකථො ධම්මකථිකො හුත්වා රාජානං පඤ්චසු සීලෙසු පතිට්ඨාපෙත්වා දානෙ උපොසථකම්මෙ දසසු කුසලකම්මපථෙසූති ඉමාය කල්යාණපටිපදාය පතිට්ඨාපෙසි , සකලරට්ඨෙ බුද්ධානං උප්පන්නකාලො විය අහොසි. පක්ඛදිවසෙසු රාජා ච උපරාජාදයො ච සබ්බෙ සන්නිපතිත්වා ධම්මසභං සජ්ජෙන්ති. මහාසත්තො සජ්ජිතධම්මසභායං රතනපල්ලඞ්කවරගතො බුද්ධලීළාය ධම්මං දෙසෙති, බුද්ධානං ධම්මකථාසදිසාවස්ස කථා හොති.

අථ අඤ්ඤතරො මහල්ලකබ්රාහ්මණො ධනභික්ඛං චරිත්වා කහාපණසහස්සං ලභිත්වා එකස්මිං බ්රාහ්මණකුලෙ නික්ඛිපිත්වා පුන “භික්ඛං චරිස්සාමී”ති ගතො. තස්ස ගතකාලෙ තං කුලං කහාපණෙ වළඤ්ජෙසි. සො ආගන්ත්වා කහාපණෙ ආහරාපෙසි. බ්රාහ්මණො කහාපණෙ දාතුං අසක්කොන්තො අත්තනො ධීතරං තස්ස පාදපරිචාරිකං කත්වා අදාසි. බ්රාහ්මණො තං ගහෙත්වා බාරාණසිතො අවිදූරෙ එකස්මිං බ්රාහ්මණගාමෙ වාසං කප්පෙසි. අථස්ස භරියා දහරතාය කාමෙසු අතිත්තා අඤ්ඤෙන තරුණබ්රාහ්මණෙන සද්ධිං මිච්ඡාචාරං චරි. සොළස හි අතප්පනීයවත්ථූනි නාම. කතමානි සොළස? සාගරො සබ්බසවන්තීහි න තප්පති, අග්ගි උපාදානෙන න තප්පති, රාජා රට්ඨෙන න තප්පති, බාලො පාපෙහි න තප්පති, ඉත්ථී මෙථුනධම්මෙන අලඞ්කාරෙන විජායනෙනාති ඉමෙහි තීහි න තප්පති, බ්රාහ්මණො මන්තෙහි න තප්පති, ඣායී විහාරසමාපත්තියා න තප්පති, සෙක්ඛො අපචයෙන න තප්පති, අප්පිච්ඡො ධුතඞ්ගගුණෙන න තප්පති, ආරද්ධවීරියො වීරියාරම්භෙන න තප්පති, ධම්මකථිකො සාකච්ඡාය න තප්පති, විසාරදො පරිසාය න තප්පති, සද්ධො සඞ්ඝුපට්ඨානෙන න තප්පති, දායකො පරිච්චාගෙන න තප්පති, පණ්ඩිතො ධම්මස්සවනෙන න තප්පති, චතස්සො පරිසා තථාගතදස්සනෙන න තප්පන්තීති.

සාපි බ්රාහ්මණී මෙථුනධම්මෙන, අතිත්තා තං බ්රාහ්මණං නීහරිත්වා විස්සත්ථා පාපකම්මං කාතුකාමා හුත්වා එකදිවසං දුම්මනා නිපජ්ජිත්වා “කිං භොතී”ති වුත්තා “බ්රාහ්මණ, අහං තව ගෙහෙ කම්මං කාතුං න සක්කොමි, දාසිදාසං ආනෙහී”ති ආහ. “භොති ධනං මෙ නත්ථි, කිං දත්වා ආනෙමී”ති. “භික්ඛං චරිත්වා ධනං පරියෙසිත්වා ආනෙහී”ති. “තෙන හි භොති පාථෙය්යං මෙ සජ්ජෙහී”ති. “සා තස්ස බද්ධසත්තූනඤ්ච අබද්ධසත්තූනඤ්ච චම්මපසිබ්බකං පූරෙත්වා අදාසි”. බ්රාහ්මණො ගාමනිගමරාජධානීසු චරන්තො සත්ත කහාපණසතානි ලභිත්වා “අලං මෙ එත්තකං ධනං දාසිදාසමූලායා”ති නිවත්තිත්වා අත්තනො ගාමං ආගච්ඡන්තො එකස්මිං උදකඵාසුකට්ඨානෙ පසිබ්බකං මුඤ්චිත්වා සත්තුං ඛාදිත්වා පසිබ්බකමුඛං අබන්ධිත්වාව පානීයං පිවිතුං ඔතිණ්ණො. අථෙකස්මිං රුක්ඛසුසිරෙ එකො කණ්හසප්පො සත්තුගන්ධං ඝායිත්වා පසිබ්බකං පවිසිත්වා භොගං ආභුජිත්වා සත්තුං ඛාදන්තො නිපජ්ජි. බ්රාහ්මණො ආගන්ත්වා පසිබ්බකස්ස අබ්භන්තරං අනොලොකෙත්වා පසිබ්බකං බන්ධිත්වා අංසෙ කත්වා පායාසි. අන්තරාමග්ගෙ එකස්මිං රුක්ඛෙ නිබ්බත්තදෙවතා ඛන්ධවිටපෙ ඨත්වා “බ්රාහ්මණ, සචෙ අන්තරාමග්ගෙ වසිස්සසි, සයං මරිස්සසි, සචෙ අජ්ජ ඝරං ගමිස්සසි, භරියා තෙ මරිස්සතී”ති වත්වා අන්තරධායි. සො ඔලොකෙන්තො දෙවතං අදිස්වා භීතො මරණභයතජ්ජිතො රොදන්තො පරිදෙවන්තො බාරාණසිනගරද්වාරං සම්පාපුණි.

තදා ච පන්නරසුපොසථො හොති අලඞ්කතධම්මාසනෙ නිසීදිත්වා බොධිසත්තස්ස ධම්මකථනදිවසො. මහාජනො නානාගන්ධපුප්ඵාදිහත්ථො වග්ගවග්ගො හුත්වා ධම්මිං කථං සොතුං ගච්ඡති. බ්රාහ්මණො තං දිස්වා “කහං ගච්ඡථා”ති පුච්ඡිත්වා “බ්රාහ්මණ, අජ්ජ සෙනකපණ්ඩිතො මධුරස්සරෙන බුද්ධලීළාය ධම්මං දෙසෙති, කිං ත්වම්පි න ජානාසී”ති වුත්තෙ චින්තෙසි “පණ්ඩිතො කිර ධම්මකථිකො, අහඤ්චම්හි මරණභයතජ්ජිතො, පණ්ඩිතා ඛො පන මහන්තම්පි සොකං හරිතුං සක්කොන්ති, මයාපි තත්ථ ගන්ත්වා ධම්මං සොතුං වට්ටතී”ති. සො තෙහි සද්ධිං තත්ථ ගන්ත්වා මහාසත්තං පරිවාරෙත්වා නිසින්නාය සරාජිකාය පරිසාය පරියන්තෙ සත්තුපසිබ්බකෙන ඛන්ධගතෙන ධම්මාසනතො අවිදූරෙ මරණභයතජ්ජිතො රොදමානො අට්ඨාසි. මහාසත්තො ආකාසගඞ්ගං ඔතරන්තො විය අමතවස්සං වස්සෙන්තො විය ච ධම්මං දෙසෙසි. මහාජනො සඤ්ජාතසොමනස්සො සාධුකාරං දත්වා ධම්මං අස්සොසි.