4. චූළධනුග්ගහජාතකවණ්ණනා (374)
සබ්බං භණ්ඩන්ති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො පුරාණදුතියිකාපලොභනං ආරබ්භ කථෙසි. තෙන භික්ඛුනා “පුරාණදුතියිකා මං, භන්තෙ, උක්කණ්ඨාපෙතී”ති වුත්තෙ සත්ථා “එසා භික්ඛු, ඉත්ථී න ඉදානෙව තුය්හං අනත්ථකාරිකා, පුබ්බෙපි තෙ එතං නිස්සාය අසිනා සීසං ඡින්න”න්ති වත්වා භික්ඛූහි යාචිතො අතීතං ආහරි.
අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො සක්කත්තං කාරෙසි. තදා එකො බාරාණසිවාසී බ්රාහ්මණමාණවො තක්කසිලායං සබ්බසිප්පානි උග්ගණ්හිත්වා ධනුකම්මෙ නිප්ඵත්තිං පත්තො චූළධනුග්ගහපණ්ඩිතො නාම අහොසි. අථස්ස ආචරියො “අයං මයා සදිසං සිප්පං උග්ගණ්හී”ති අත්තනො ධීතරං අදාසි. සො තං ගහෙත්වා “බාරාණසිං ගමිස්සාමී”ති මග්ගං පටිපජ්ජි. අන්තරාමග්ගෙ එකො වාරණො එකං පදෙසං සුඤ්ඤමකාසි, තං ඨානං අභිරුහිතුං න කොචි උස්සහි. චූළධනුග්ගහපණ්ඩිතො මනුස්සානං වාරෙන්තානඤ්ඤෙව භරියං ගහෙත්වා අටවිමුඛං අභිරුහි. අථස්ස අටවිමජ්ඣෙ වාරණො උට්ඨහි, සො තං කුම්භෙ සරෙන විජ්ඣි. සරො විනිවිජ්ඣිත්වා පච්ඡාභාගෙන නික්ඛමි. වාරණො තත්ථෙව පති, ධනුග්ගහපණ්ඩිතො තං ඨානං ඛෙමං කත්වා පුරතො අඤ්ඤං අටවිං පාපුණි. තත්ථාපි පඤ්ඤාස චොරා මග්ගං හනන්ති. තම්පි සො මනුස්සෙහි වාරියමානො අභිරුය්හ තෙසං චොරානං මිගෙ වධිත්වා මග්ගසමීපෙ මංසං පචිත්වා ඛාදන්තානං ඨිතට්ඨානං පාපුණි.
තදා තං චොරා අලඞ්කතපටියත්තාය භරියාය සද්ධිං ආගච්ඡන්තං දිස්වා “ගණ්හිස්සාම න”න්ති උස්සාහං කරිංසු. චොරජෙට්ඨකො පුරිසලක්ඛණකුසලො, සො තං ඔලොකෙත්වාව “උත්තමපුරිසො අය”න්ති ඤත්වා එකස්සපි උට්ඨහිතුං නාදාසි. ධනුග්ගහපණ්ඩිතො “ගච්ඡ ‘අම්හාකම්පි එකං මංසසූලං දෙථා’ති වත්වා මංසං ආහරා”ති තෙසං සන්තිකං භරියං පෙසෙසි. සා ගන්ත්වා “එකං කිර මංසසූලං දෙථා”ති ආහ. චොරජෙට්ඨකො “අනග්ඝො පුරිසො”ති මංසසූලං දාපෙසි. චොරා “අම්හෙහි කිර පක්කං ඛාදිත”න්ති අපක්කමංසසූලං අදංසු. ධනුග්ගහො අත්තානං සම්භාවෙත්වා “මය්හං අපක්කමංසසූලං දදන්තී”ති චොරානං කුජ්ඣි. චොරා “කිං අයමෙවෙකො පුරිසො, මයං ඉත්ථියො”ති කුජ්ඣිත්වා උට්ඨහිංසු. ධනුග්ගහො එකූනපඤ්ඤාස ජනෙ එකූනපඤ්ඤාසකණ්ඩෙහි විජ්ඣිත්වා පාතෙසි. චොරජෙට්ඨකං විජ්ඣිතුං කණ්ඩං නාහොසි. තස්ස කිර කණ්ඩනාළියං සමපණ්ණාසයෙව කණ්ඩානි. තෙසු එකෙන වාරණං විජ්ඣි, එකූනපඤ්ඤාසකණ්ඩෙහි චොරෙ විජ්ඣිත්වා චොරජෙට්ඨකං පාතෙත්වා තස්ස උරෙ නිසින්නො “සීසමස්ස ඡින්දිස්සාමී”ති භරියාය හත්ථතො අසිං ආහරාපෙසි. සා තඞ්ඛණඤ්ඤෙව චොරජෙට්ඨකෙ ලොභං කත්වා චොරස්ස හත්ථෙ ථරුං, සාමිකස්ස හත්ථෙ ධාරං ඨපෙසි. චොරො ථරුදණ්ඩං පරාමසිත්වා අසිං නීහරිත්වා ධනුග්ගහස්ස සීසං ඡින්දි.