2. සීලවීමංසජාතකවණ්ණනා (362)
සීලං සෙය්යොති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො එකං සීලවීමංසකබ්රාහ්මණං ආරබ්භ කථෙසි. තං කිර රාජා “එස සීලසම්පන්නො”ති අඤ්ඤෙහි බ්රාහ්මණෙහි අතිරෙකං කත්වා පස්සති. සො චින්තෙසි “කිං නු ඛො මං රාජා ‘සීලසම්පන්නො’ති අඤ්ඤෙහි අතිරෙකං කත්වා පස්සති, උදාහු ‘සුතධරයුත්තො’ති, වීමංසිස්සාමි තාව සීලස්ස වා සුතස්ස වා මහන්තභාව”න්ති. සො එකදිවසං හෙරඤ්ඤිකඵලකතො කහාපණං ගණ්හි. හෙරඤ්ඤිකො ගරුභාවෙන න කිඤ්චි ආහ, දුතියවාරෙපි න කිඤ්චි ආහ. තතියවාරෙ පන තං “විලොපඛාදකො”ති ගාහාපෙත්වා රඤ්ඤො දස්සෙත්වා “කිං ඉමිනා කත”න්ති වුත්තෙ “කුටුම්බං විලුම්පතී”ති ආහ. “සච්චං කිර , බ්රාහ්මණා”ති? “න, මහාරාජ, කුටුම්බං විලුම්පාමි, මය්හං පන ‘සීලං නු ඛො මහන්තං, සුතං නු ඛො’ති කුක්කුච්චං අහොසි, ස්වාහං ‘එතෙසු කතරං නු ඛො මහන්ත’න්ති වීමංසන්තො තයො වාරෙ කහාපණං ගණ්හිං, තං මං එස බන්ධාපෙත්වා තුම්හාකං දස්සෙති. ඉදානි මෙ සුතතො සීලස්ස මහන්තභාවො ඤාතො, න මෙ ඝරාවාසෙනත්ථො, පබ්බජිස්සාමහ”න්ති පබ්බජ්ජං අනුජානාපෙත්වා ඝරද්වාරං අනොලොකෙත්වාව ජෙතවනං ගන්ත්වා සත්ථාරං පබ්බජ්ජං යාචි. තස්ස සත්ථා පබ්බජ්ජඤ්ච උපසම්පදඤ්ච දාපෙසි. සො අචිරූපසම්පන්නො විපස්සනං විපස්සිත්වා අග්ගඵලෙ පතිට්ඨහි. භික්ඛූ ධම්මසභායං කථං සමුට්ඨාපෙසුං “ආවුසො, අසුකබ්රාහ්මණො අත්තනො සීලං වීමංසිත්වා පබ්බජිතො විපස්සිත්වා අරහත්තං පත්තො”ති. සත්ථා ආගන්ත්වා “කාය නුත්ථ, භික්ඛවෙ, එතරහි කථාය සන්නිසින්නා”ති පුච්ඡිත්වා “ඉමාය නාමා”ති වුත්තෙ “න, භික්ඛවෙ, ඉදානි අයමෙව, පුබ්බෙ පණ්ඩිතාපි සීලං වීමංසිත්වා පබ්බජිත්වා අත්තනො පතිට්ඨං කරිංසුයෙවා”ති වත්වා අතීතං ආහරි.
අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො බ්රාහ්මණකුලෙ නිබ්බත්තිත්වා වයප්පත්තො තක්කසිලායං සබ්බසිප්පානි උග්ගණ්හිත්වා බාරාණසිං ආගන්ත්වා රාජානං පස්සි. රාජා තස්ස පුරොහිතට්ඨානං අදාසි. සො පඤ්ච සීලානි රක්ඛති. රාජාපි නං “සීලවා”ති ගරුං කත්වා පස්සි. සො චින්තෙසි “කිං නු ඛො රාජා ‘සීලවා’ති මං ගරුං කත්වා පස්සති, උදාහු ‘සුතධරයුත්තො’”ති. සබ්බං පච්චුප්පන්නවත්ථුසදිසමෙව. ඉධ පන සො බ්රාහ්මණො “ඉදානි මෙ සුතතො සීලස්ස මහන්තභාවො ඤාතො”ති වත්වා ඉමා පඤ්ච ගාථා අභාසි –
“සීලං සෙය්යො සුතං සෙය්යො, ඉති මෙ සංසයො අහු;
සීලමෙව සුතා සෙය්යො, ඉති මෙ නත්ථි සංසයො.
“මොඝා ජාති ච වණ්ණො ච, සීලමෙව කිරුත්තමං;
සීලෙන අනුපෙතස්ස, සුතෙනත්ථො න විජ්ජති.
“ඛත්තියො ච අධම්මට්ඨො, වෙස්සො චාධම්මනිස්සිතො;
තෙ පරිච්චජ්ජුභො ලොකෙ, උපපජ්ජන්ති දුග්ගතිං.
“ඛත්තියා බ්රාහ්මණා වෙස්සා, සුද්දා චණ්ඩාලපුක්කුසා;
ඉධ ධම්මං චරිත්වාන, භවන්ති තිදිවෙ සමා.
“න වෙදා සම්පරායාය, න ජාති නාපි බන්ධවා;
සකඤ්ච සීලං සංසුද්ධං, සම්පරායාය සුඛාය චා”ති.
තත්ථ සීලමෙව සුතා සෙය්යොති සුතපරියත්තිතො සතගුණෙන සහස්සගුණෙන සීලමෙව උත්තරිතරන්ති. එවඤ්ච පන වත්වා සීලං නාමෙතං එකවිධං සංවරවසෙන, දුවිධං චාරිත්තවාරිත්තවසෙන, තිවිධං කායිකවාචසිකමානසිකවසෙන, චතුබ්බිධං පාතිමොක්ඛසංවරඉන්ද්රියසංවරආජීවපාරිසුද්ධිපච්චයසන්නිස්සිතවසෙනාති මාතිකං ඨපෙත්වා විත්ථාරෙන්තො සීලස්ස වණ්ණං අභාසි.
මොඝාති අඵලා තුච්ඡා. ජාතීති ඛත්තියකුලාදීසු නිබ්බත්ති. වණ්ණොති සරීරවණ්ණො අභිරූපභාවො. යා හි යස්මා සීලරහිතස්ස ජාතිසම්පදා වා වණ්ණසම්පදා වා සග්ගසුඛං දාතුං න සක්කොති, තස්මා උභයම්පි තං “මොඝ”න්ති ආහ. සීලමෙව කිරාති අනුස්සවවසෙන වදති, න පන සයං ජානාති. අනුපෙතස්සාති අනුපගතස්ස. සුතෙනත්ථො න විජ්ජතීති සීලරහිතස්ස සුතපරියත්තිමත්තෙන ඉධලොකෙ වා පරලොකෙ වා කාචි වඩ්ඪි නාම නත්ථි.
තතො පරා ද්වෙ ගාථා ජාතියා මොඝභාවදස්සනත්ථං වුත්තා. තත්ථ තෙ පරිච්චජ්ජුභො ලොකෙති තෙ දුස්සීලා දෙවලොකඤ්ච මනුස්සලොකඤ්චාති උභොපි ලොකෙ පරිච්චජිත්වා දුග්ගතිං උපපජ්ජන්ති. චණ්ඩාලපුක්කුසාති ඡවඡඩ්ඩකචණ්ඩාලා ච පුප්ඵඡඩ්ඩකපුක්කුසා ච. භවන්ති තිදිවෙ සමාති එතෙ සබ්බෙපි සීලානුභාවෙන දෙවලොකෙ නිබ්බත්තා සමා හොන්ති නිබ්බිසෙසා, දෙවාත්වෙව සඞ්ඛ්යං ගච්ඡන්ති.