වණ්ණාරොහෙනාති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො ද්වෙ අග්ගසාවකෙ ආරබ්භ කථෙසි. එකස්මිඤ්හි සමයෙ උභොපි මහාථෙරා “ඉමං අන්තොවස්සං සුඤ්ඤාගාරං අනුබ්රූහෙස්සාමා”ති සත්ථාරං ආපුච්ඡිත්වා ගණං පහාය සයමෙව පත්තචීවරං ආදාය ජෙතවනා නික්ඛමිත්වා එකං පච්චන්තගාමං නිස්සාය අරඤ්ඤෙ විහරිංසු. අඤ්ඤතරොපි විඝාසාදපුරිසො ථෙරානං උපට්ඨානං කරොන්තො තත්ථෙව එකමන්තෙ වසි. සො ථෙරානං සමග්ගවාසං දිස්වා “ඉමෙ අතිවිය සමග්ගා වසන්ති, සක්කා නු ඛො එතෙ අඤ්ඤමඤ්ඤං භින්දිතු”න්ති චින්තෙත්වා සාරිපුත්තත්ථෙරං උපසඞ්කමිත්වා “කිං නු ඛො, භන්තෙ, අය්යෙන මහාමොග්ගල්ලානත්ථෙරෙන සද්ධිං තුම්හාකං කිඤ්චි වෙරං අත්ථී”ති පුච්ඡි. “කිං පනාවුසො”ති. එස, භන්තෙ, මම ආගතකාලෙ “සාරිපුත්තො නාම ජාතිගොත්තකුලපදෙසෙහි වා සුතගන්ථපටිවෙධඉද්ධීහි වා මයා සද්ධිං කිං පහොතී”ති තුම්හාකං අගුණමෙව කථෙසීති. ථෙරො සිතං කත්වා “ගච්ඡ ත්වං ආවුසො”ති ආහ.

සො අපරස්මිම්පි දිවසෙ මහාමොග්ගල්ලානත්ථෙරම්පි උපසඞ්කමිත්වා තථෙව කථෙසි. සොපි නං සිතං කත්වා “ගච්ඡ, ත්වං, ආවුසො”ති වත්වා සාරිපුත්තත්ථෙරං උපසඞ්කමිත්වා “ආවුසො, එසො විඝාසාදො තුම්හාකං සන්තිකෙ කිඤ්චි කථෙසී”ති පුච්ඡි. “ආමාවුසො, මය්හම්පි සන්තිකෙ කථෙසි, ඉමං නීහරිතුං වට්ටතී”ති. “සාධු, ආවුසො, නීහරා”ති වුත්තෙ ථෙරො “මා ඉධ වසී”ති අච්ඡරං පහරිත්වා තං නීහරි. තෙ උභොපි සමග්ගවාසං වසිත්වා සත්ථු සන්තිකං ගන්ත්වා වන්දිත්වා නිසීදිංසු. සත්ථා පටිසන්ථාරං කත්වා “සුඛෙන වස්සං වසිත්ථා”ති පුච්ඡිත්වා “භන්තෙ, එකො විඝාසාදො අම්හෙ භින්දිතුකාමො හුත්වා භින්දිතුං අසක්කොන්තො පලායී”ති වුත්තෙ “න ඛො සො, සාරිපුත්ත, ඉදානෙව, පුබ්බෙපෙස තුම්හෙ ‘භින්දිස්සාමී’ති භින්දිතුං අසක්කොන්තො පලායී”ති වත්වා තෙහි යාචිතො අතීතං ආහරි.

අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො අරඤ්ඤෙ රුක්ඛදෙවතා අහොසි. තදා සීහො ච බ්යග්ඝො ච අරඤ්ඤෙ පබ්බතගුහායං වසන්ති. එකො සිඞ්ගාලො තෙ උපට්ඨහන්තො තෙසං විඝාසං ඛාදිත්වා මහාකායො හුත්වා එකදිවසං චින්තෙසි “මයා සීහබ්යග්ඝානං මංසං න ඛාදිතපුබ්බං, මයා ඉමෙ ද්වෙ ජනෙ භින්දිතුං වට්ටති, තතො නෙසං කලහං කත්වා මතානං මංසං ඛාදිස්සාමී”ති. සො සීහං උපසඞ්කමිත්වා “කිං, සාමි, තුම්හාකං බ්යග්ඝෙන සද්ධිං කිඤ්චි වෙරං අත්ථී”ති පුච්ඡි. “කිං පන, සම්මා”ති? එස, භන්තෙ, මමාගතකාලෙ “සීහො නාම සරීරවණ්ණෙන වා ආරොහපරිණාහෙන වා ජාතිබලවීරියෙහි වා මම කලභාගම්පි න පාපුණාතී”ති තුම්හාකං අගුණමෙව කථෙසීති. අථ නං සීහො “ගච්ඡ ත්වං, න සො එවං කථෙස්සතී”ති ආහ. බ්යග්ඝම්පි උපසඞ්කමිත්වා එතෙනෙව උපායෙන කථෙසි. තං සුත්වා බ්යග්ඝොපි සීහං උපසඞ්කමිත්වා “සම්ම, ත්වං කිර ඉදඤ්චිදඤ්ච වදෙසී”ති පුච්ඡන්තො පඨමං ගාථමාහ –

තත්ථ බලනික්කමනෙන චාති කායබලෙන චෙව වීරියබලෙන ච. සුබාහු න මයා සෙය්යොති අයං සුබාහු නාම බ්යග්ඝො එතෙහි කාරණෙහි මයා නෙව සදිසො න උත්තරිතරොති සච්චං කිර ත්වං සොභනාහි දාඨාහි සමන්නාගත සුදාඨ මිගරාජ, එවං වදෙසීති.

තං සුත්වා සුදාඨො සෙසා චතස්සො ගාථා අභාසි –

තත්ථ සම්මාති වයස්ස. දුබ්භසීති යදි එවං තයා සද්ධිං සමග්ගවාසං වසන්තං මං සිඞ්ගාලස්ස කථං ගහෙත්වා ත්වං දුබ්භසි හනිතුං ඉච්ඡසි, ඉතො දානි පට්ඨාය අහං තයා සද්ධිං සංවාසං න අභිරොචයෙ. යථාතථන්ති තථතො යථාතථං යථාතච්ඡං අවිසංවාදකෙන අරියෙන වුත්තවචනං සද්ධාතබ්බං. එවං යො යෙසං කෙසඤ්චි පරෙසං වචනානි සද්දහෙථාති අත්ථො. යො සදා අප්පමත්තොති යො නිච්චං අප්පමත්තො හුත්වා මිත්තස්ස විස්සාසං න දෙති, සො මිත්තො නාම න හොතීති අත්ථො. භෙදාසඞ්කීති “අජ්ජ භිජ්ජිස්සති, ස්වෙ භිජ්ජිස්සතී”ති එවං මිත්තස්ස භෙදමෙව ආසඞ්කති. රන්ධමෙවානුපස්සීති ඡිද්දං විවරමෙව පස්සන්තො. උරසීව පුත්තොති යස්මිං මිත්තෙ මාතු හදයෙ පුත්තො විය නිරාසඞ්කො නිබ්භයො සෙති.

ඉති ඉමාහි චතූහි ගාථාහි සීහෙන මිත්තගුණෙ කථිතෙ බ්යග්ඝො “මය්හං දොසො”ති සීහං ඛමාපෙසි. තෙ තත්ථෙව සමග්ගවාසං වසිංසු. සිඞ්ගාලො පන පලායිත්වා අඤ්ඤත්ථ ගතො.

සත්ථා ඉමං ධම්මදෙසනං ආහරිත්වා ජාතකං සමොධානෙසි – “තදා සිඞ්ගාලො විඝාසාදො අහොසි, සීහො සාරිපුත්තො, බ්යග්ඝො මොග්ගල්ලානො, තං කාරණං පච්චක්ඛතො දිට්ඨා තස්මිං වනෙ නිවුත්ථරුක්ඛදෙවතා පන අහමෙව අහොසි”න්ති.

සීලං සෙය්යොති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො එකං සීලවීමංසකබ්රාහ්මණං ආරබ්භ කථෙසි. තං කිර රාජා “එස සීලසම්පන්නො”ති අඤ්ඤෙහි බ්රාහ්මණෙහි අතිරෙකං කත්වා පස්සති. සො චින්තෙසි “කිං නු ඛො මං රාජා ‘සීලසම්පන්නො’ති අඤ්ඤෙහි අතිරෙකං කත්වා පස්සති, උදාහු ‘සුතධරයුත්තො’ති, වීමංසිස්සාමි තාව සීලස්ස වා සුතස්ස වා මහන්තභාව”න්ති. සො එකදිවසං හෙරඤ්ඤිකඵලකතො කහාපණං ගණ්හි. හෙරඤ්ඤිකො ගරුභාවෙන න කිඤ්චි ආහ, දුතියවාරෙපි න කිඤ්චි ආහ. තතියවාරෙ පන තං “විලොපඛාදකො”ති ගාහාපෙත්වා රඤ්ඤො දස්සෙත්වා “කිං ඉමිනා කත”න්ති වුත්තෙ “කුටුම්බං විලුම්පතී”ති ආහ. “සච්චං කිර , බ්රාහ්මණා”ති? “න, මහාරාජ, කුටුම්බං විලුම්පාමි, මය්හං පන ‘සීලං නු ඛො මහන්තං, සුතං නු ඛො’ති කුක්කුච්චං අහොසි, ස්වාහං ‘එතෙසු කතරං නු ඛො මහන්ත’න්ති වීමංසන්තො තයො වාරෙ කහාපණං ගණ්හිං, තං මං එස බන්ධාපෙත්වා තුම්හාකං දස්සෙති. ඉදානි මෙ සුතතො සීලස්ස මහන්තභාවො ඤාතො, න මෙ ඝරාවාසෙනත්ථො, පබ්බජිස්සාමහ”න්ති පබ්බජ්ජං අනුජානාපෙත්වා ඝරද්වාරං අනොලොකෙත්වාව ජෙතවනං ගන්ත්වා සත්ථාරං පබ්බජ්ජං යාචි. තස්ස සත්ථා පබ්බජ්ජඤ්ච උපසම්පදඤ්ච දාපෙසි. සො අචිරූපසම්පන්නො විපස්සනං විපස්සිත්වා අග්ගඵලෙ පතිට්ඨහි. භික්ඛූ ධම්මසභායං කථං සමුට්ඨාපෙසුං “ආවුසො, අසුකබ්රාහ්මණො අත්තනො සීලං වීමංසිත්වා පබ්බජිතො විපස්සිත්වා අරහත්තං පත්තො”ති. සත්ථා ආගන්ත්වා “කාය නුත්ථ, භික්ඛවෙ, එතරහි කථාය සන්නිසින්නා”ති පුච්ඡිත්වා “ඉමාය නාමා”ති වුත්තෙ “න, භික්ඛවෙ, ඉදානි අයමෙව, පුබ්බෙ පණ්ඩිතාපි සීලං වීමංසිත්වා පබ්බජිත්වා අත්තනො පතිට්ඨං කරිංසුයෙවා”ති වත්වා අතීතං ආහරි.