අසක්ඛිං වත අත්තානන්ති ඉදං සත්ථා වෙළුවනෙ විහරන්තො දෙවදත්තස්ස වධාය පරිසක්කනං ආරබ්භ කථෙසි. වත්ථු (ජා· අට්ඨ· 2.2.සුසුමාරජාතකවණ්ණනා) හෙට්ඨා විත්ථාරිතමෙව.

අතීතෙ පන බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො හිමවන්තපදෙසෙ කපියොනියං නිබ්බත්තිත්වා වයප්පත්තො ගඞ්ගාතීරෙ වසි. අථෙකා අන්තොගඞ්ගායං සංසුමාරී බොධිසත්තස්ස හදයමංසෙ දොහළං උප්පාදෙත්වා සංසුමාරස්ස කථෙසි. සො “තං කපිං උදකෙ නිමුජ්ජාපෙත්වා මාරෙත්වා හදයමංසං ගහෙත්වා සංසුමාරියා දස්සාමී”ති චින්තෙත්වා මහාසත්තං ආහ – “එහි, සම්ම, අන්තරදීපකෙ ඵලාඵලෙ ඛාදිතුං ගච්ඡාමා”ති. “කථං, සම්ම, අහං ගමිස්සාමී”ති. “අහං තං මම පිට්ඨියං නිසීදාපෙත්වා නෙස්සාමී”ති. සො තස්ස චිත්තං අජානන්තො ලඞ්ඝිත්වා පිට්ඨියං නිසීදි. සංසුමාරො ථොකං ගන්ත්වා නිමුජ්ජිතුං ආරභි. අථ නං වානරො “කිංකාරණා, භො, මං උදකෙ නිමුජ්ජාපෙසී”ති ආහ. “අහං තං මාරෙත්වා තව හදයමංසං මම භරියාය දස්සාමී”ති. “දන්ධ ත්වං මම හදයමංසං උරෙ අත්ථීති මඤ්ඤසී”ති? “අථ කහං තෙ ඨපිත”න්ති? “එතං උදුම්බරෙ ඔලම්බන්තං න පස්සසී”ති? “පස්සාමි, දස්සසි පන මෙ”ති. “ආම, දස්සාමී”ති. සංසුමාරො දන්ධතාය තං ගහෙත්වා නදීතීරෙ උදුම්බරමූලං ගතො. බොධිසත්තො තස්ස පිට්ඨිතො ලඞ්ඝිත්වා උදුම්බරරුක්ඛෙ නිසින්නො ඉමා ගාථා අභාසි –

තත්ථ අසක්ඛිං වතාති සමත්ථො වත අහොසිං. උද්ධාතුන්ති උද්ධරිතුං. වාරිජාති සංසුමාරං ආලපති. යානි පාරං සමුද්දස්සාති ගඞ්ගං සමුද්දනාමෙනාලපන්තො “යානි සමුද්දස්ස පාරං ගන්ත්වා ඛාදිතබ්බානි, අලං තෙහී”ති වදති. පච්ඡා ච අනුතප්පතීති උප්පන්නං අත්ථං ඛිප්පං අජානන්තො අමිත්තවසං ගච්ඡති, පච්ඡා ච අනුතප්පති.

ඉති සො චතූහි ගාථාහි ලොකියකිච්චානං නිප්ඵත්තිකාරණං කථෙත්වා වනසණ්ඩමෙව පාවිසි.

සත්ථා ඉමං ධම්මදෙසනං ආහරිත්වා ජාතකං සමොධානෙසි – “තදා සංසුමාරො දෙවදත්තො අහොසි, වානරො පන අහමෙව අහොසි”න්ති.

අවසිම්හ තවාගාරෙති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො කොසලරඤ්ඤො ගෙහෙ නිවුත්ථං කුන්තිනීසකුණිකං ආරබ්භ කථෙසි. සා කිර රඤ්ඤො දූතෙය්යහාරිකා අහොසි. ද්වෙ පොතකාපිස්සා අත්ථි, රාජා තං සකුණිකං එකස්ස රඤ්ඤො පණ්ණං ගාහාපෙත්වා පෙසෙසි. තස්සා ගතකාලෙ රාජකුලෙ දාරකා තෙ සකුණපොතකෙ හත්ථෙහි පරිමද්දන්තා මාරෙසුං. සා ආගන්ත්වා තෙ පොතකෙ මතෙ පස්සන්තී “කෙන මෙ පුත්තකා මාරිතා”ති පුච්ඡි. “අසුකෙන ච අසුකෙන චා”ති. තස්මිඤ්ච කාලෙ රාජකුලෙ පොසාවනිකබ්යග්ඝො අත්ථි කක්ඛළො ඵරුසො, බන්ධනබලෙන තිට්ඨති. අථ තෙ දාරකා තං බ්යග්ඝං දස්සනාය අගමංසු. සාපි සකුණිකා තෙහි සද්ධිං ගන්ත්වා “යථා ඉමෙහි මම පුත්තකා මාරිතා, තථෙව නෙ කරිස්සාමී”ති තෙ දාරකෙ ගහෙත්වා බ්යග්ඝස්ස පාදමූලෙ ඛිපි, බ්යග්ඝො මුරාමුරාපෙත්වා ඛාදි. සා “ඉදානි මෙ මනොරථො පරිපුණ්ණො”ති උප්පතිත්වා හිමවන්තමෙව ගතා. තං කාරණං සුත්වා භික්ඛූ ධම්මසභායං කථං සමුට්ඨාපෙසුං “ආවුසො, රාජකුලෙ කිර අසුකා නාම කුන්තිනී සකුණිකා යෙ හිස්සා පොතකා මාරිතා, තෙ දාරකෙ බ්යග්ඝස්ස පාදමූලෙ ඛිපිත්වා හිමවන්තමෙව ගතා”ති. සත්ථා ආගන්ත්වා “කාය නුත්ථ, භික්ඛවෙ, එතරහි කථාය සන්නිසින්නා”ති පුච්ඡිත්වා “ඉමාය නාමා”ති වුත්තෙ “න, භික්ඛවෙ, ඉදානෙව, පුබ්බෙපෙසා අත්තනො පොතකඝාතකෙ දාරකෙ ගහෙත්වා බ්යග්ඝස්ස පාදමූලෙ ඛිපිත්වා හිමවන්තමෙව ගතා”ති වත්වා අතීතං ආහරි.

අතීතෙ බාරාණසියං බොධිසත්තො ධම්මෙන සමෙන රජ්ජං කාරෙසි. තස්ස නිවෙසනෙ එකා කුන්තිනී සකුණිකා දූතෙය්යහාරිකාති සබ්බං පුරිමසදිසමෙව. අයං පන විසෙසො. අයං කුන්තිනී බ්යග්ඝෙන දාරකෙ මාරාපෙත්වා චින්තෙසි “ඉදානි න සක්කා මයා ඉධ වසිතුං, ගමිස්සාමි, ගච්ඡන්තී ච පන රඤ්ඤො අනාරොචෙත්වා න ගමිස්සාමි, ආරොචෙත්වාව ගමිස්සාමී”ති. සා රාජානං උපසඞ්කමිත්වා වන්දිත්වා එකමන්තං ඨිතා “සාමි, තුම්හාකං පමාදෙන මම පුත්තකෙ දාරකා මාරෙසුං, අහං කොධවසිකා හුත්වා තෙ දාරකෙ පටිමාරෙසිං, ඉදානි මයා ඉධ වසිතුං න සක්කා”ති වත්වා පඨමං ගාථමාහ –