න තෙ පීඨමදායිම්හාති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො අඤ්ඤතරං භික්ඛුං ආරබ්භ කථෙසි. සො කිර ජනපදතො ජෙතවනං ගන්ත්වා පත්තචීවරං පටිසාමෙත්වා සත්ථාරං වන්දිත්වා සාමණෙරදහරෙ පුච්ඡි “ආවුසො, සාවත්ථියං ආගන්තුකභික්ඛූනං කෙ උපකාරකා”ති . “ආවුසො, අනාථපිණ්ඩිකො නාම මහාසෙට්ඨි, විසාඛා නාම මහාඋපාසිකා එතෙ භික්ඛුසඞ්ඝස්ස උපකාරකා මාතාපිතුට්ඨානියා”ති. සො “සාධූ”ති පුනදිවසෙ පාතොව එකභික්ඛුස්සපි අපවිට්ඨකාලෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ඝරද්වාරං අගමාසි. තං අවෙලාය ගතත්තා කොචි න ඔලොකෙසි . සො තතො කිඤ්චි අලභිත්වා විසාඛාය ඝරද්වාරං ගතො. තත්රාපි අතිපාතොව ගතත්තා කිඤ්චි න ලභි. සො තත්ථ තත්ථ විචරිත්වා පුනාගච්ඡන්තො යාගුයා නිට්ඨිතාය ගතො, පුනපි තත්ථ තත්ථ විචරිත්වා භත්තෙ නිට්ඨිතෙ ගතො. සො විහාරං ගන්ත්වා “ද්වෙපි කුලානි අස්සද්ධානි අප්පසන්නානි එව, ඉමෙ භික්ඛූ පන ‘සද්ධානි පසන්නානී’ති කථෙන්තී”ති තානි කුලානි පරිභවන්තො චරති.

අථෙකදිවසං ධම්මසභායං භික්ඛූ කථං සමුට්ඨාපෙසුං – “ආවුසො, අසුකො කිර ජානපදො භික්ඛු අතිකාලස්සෙව කුලද්වාරං ගතො භික්ඛං අලභිත්වා කුලානි පරිභවන්තො චරතී”ති. සත්ථා ආගන්ත්වා “කාය නුත්ථ, භික්ඛවෙ, එතරහි කථාය සන්නිසින්නා”ති පුච්ඡිත්වා “ඉමාය නාමා”ති වුත්තෙ තං භික්ඛුං පක්කොසාපෙත්වා “සච්චං කිර භික්ඛූ”ති පුච්ඡිත්වා “සච්චං, භන්තෙ”ති වුත්තෙ “කස්මා ත්වං භික්ඛු කුජ්ඣසි, පුබ්බෙ අනුප්පන්නෙ බුද්ධෙ තාපසාපි තාව කුලද්වාරං ගන්ත්වා භික්ඛං අලභිත්වා න කුජ්ඣිංසූ”ති වත්වා අතීතං ආහරි.

අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො බ්රාහ්මණකුලෙ නිබ්බත්තිත්වා වයප්පත්තො තක්කසිලායං සබ්බසිප්පානි උග්ගණ්හිත්වා අපරභාගෙ තාපසපබ්බජ්ජං පබ්බජිත්වා හිමවන්තෙ චිරං වසිත්වා ලොණම්බිලසෙවනත්ථාය බාරාණසිං පත්වා උය්යානෙ වසිත්වා පුනදිවසෙ නගරං භික්ඛාය පාවිසි. තදා බාරාණසිසෙට්ඨි සද්ධො හොති පසන්නො. බොධිසත්තො “කතරං කුලඝරං සද්ධ”න්ති පුච්ඡිත්වා “සෙට්ඨිඝර”න්ති සුත්වා සෙට්ඨිනො ඝරද්වාරං අගමාසි. තස්මිං ඛණෙ සෙට්ඨි රාජුපට්ඨානං ගතො, මනුස්සාපි නං න පස්සිංසු, සො නිවත්තිත්වා ගච්ඡති. අථ නං සෙට්ඨි රාජකුලතො නිවත්තන්තො දිස්වා වන්දිත්වා භික්ඛාභාජනං ගහෙත්වා ඝරං නෙත්වා නිසීදාපෙත්වා පාදධොවනතෙලමක්ඛනයාගුඛජ්ජකාදීහි සන්තප්පෙත්වා අන්තරාභත්තෙ කිඤ්චි කාරණං අපුච්ඡිත්වා කතභත්තකිච්චං වන්දිත්වා එකමන්තං නිසින්නො “භන්තෙ, අම්හාකං ඝරද්වාරං ආගතා නාම යාචකා වා ධම්මිකසමණබ්රාහ්මණා වා සක්කාරසම්මානං අලභිත්වා ගතපුබ්බා නාම නත්ථි, තුම්හෙ පන අජ්ජ අම්හාකං දාරකෙහි අදිට්ඨත්තා ආසනං වා පානීයං වා පාදධොවනං වා යාගුභත්තං වා අලභිත්වාව ගතා, අයං අම්හාකං දොසො, තං නො ඛමිතුං වට්ටතී”ති වත්වා පඨමං ගාථමාහ –

තත්ථ න තෙ පීඨමදායිම්හාති පීඨම්පි තෙ න දාපයිම්හ.

තං සුත්වා බොධිසත්තො දුතියං ගාථමාහ –

තත්ථ නෙවාභිසජ්ජාමීති නෙව ලග්ගාමි. එතාදිසොති “ඉමස්ස කුලස්ස එතාදිසො නූන සභාවො, අදායකවංසො එස භවිස්සතී”ති එවං මෙ මනොවිතක්කො උප්පන්නො.

තං සුත්වා සෙට්ඨි ඉතරා ද්වෙ ගාථා අභාසි –

තත්ථ ධම්මොති සභාවො. පිතුපිතාමහොති පිතූනඤ්ච පිතාමහානඤ්ච සන්තකො. උදකන්ති පාදධොවනඋදකං. පජ්ජන්ති පාදමක්ඛනතෙලං. සබ්බෙතන්ති සබ්බං එතං. නිපදාමසෙති නිකාරපකාරා උපසග්ගා, දාමසෙති අත්ථො, දදාමාති වුත්තං හොති. ඉමිනා යාව සත්තමා කුලපරිවට්ටා දායකවංසො අම්හාකං වංසොති දස්සෙති. උත්තමං විය ඤාතකන්ති මාතරං විය පිතරං විය ච මයං ධම්මිකං සමණං වා බ්රාහ්මණං වා දිස්වා සක්කච්චං සහත්ථෙන උපට්ඨහාමාති අත්ථො.

බොධිසත්තො පන කතිපාහං බාරාණසිසෙට්ඨිනො ධම්මං දෙසෙන්තො තත්ථ වසිත්වා පුන හිමවන්තමෙව ගන්ත්වා අභිඤ්ඤා ච සමාපත්තියො ච නිබ්බත්තෙත්වා බ්රහ්මලොකපරායණො අහොසි.

සත්ථා ඉමං ධම්මදෙසනං ආහරිත්වා සච්චානි පකාසෙත්වා ජාතකං සමොධානෙසි, සච්චපරියොසානෙ සො භික්ඛු සොතාපත්තිඵලෙ පතිට්ඨහි. තදා බාරාණසිසෙට්ඨි ආනන්දො අහොසි, තාපසො පන අහමෙව අහොසින්ති.

විදිතං ථුසන්ති ඉදං සත්ථා වෙළුවනෙ විහරන්තො අජාතසත්තුං ආරබ්භ කථෙසි. තස්මිං කිර මාතුකුච්ඡිගතෙ තස්ස මාතු කොසලරාජධීතාය බිම්බිසාරරඤ්ඤො දක්ඛිණජාණුලොහිතපිවනදොහළො උප්පජ්ජිත්වා පණ්ඩු අහොසි. සා පරිචාරිකාහි පුච්ඡිතා තාසං තමත්ථං ආරොචෙසි. රාජාපි සුත්වා නෙමිත්තකෙ පක්කොසාපෙත්වා “දෙවියා කිර එවරූපො දොහළො උප්පන්නො, තස්ස කා නිප්ඵත්තී”ති පුච්ඡි. නෙමිත්තකා “දෙවියා කුච්ඡිම්හි නිබ්බත්තකසත්තො තුම්හෙ මාරෙත්වා රජ්ජං ගණ්හිස්සතී”ති ආහංසු. රාජා “සචෙ මම පුත්තො මං මාරෙත්වා රජ්ජං ගණ්හිස්සති, කො එත්ථ දොසො”ති දක්ඛිණජාණුං සත්ථෙන ඵාලාපෙත්වා ලොහිතං සුවණ්ණතට්ටකෙන ගාහාපෙත්වා දෙවියා පායෙසි. සා චින්තෙසි “සචෙ මම කුච්ඡියං නිබ්බත්තො පුත්තො පිතරං මාරෙස්සති, කිං මෙ තෙනා”ති. සා ගබ්භපාතනත්ථං කුච්ඡිං මද්දාපෙසි .