යං අන්නපානස්සාති ඉදං සත්ථා වෙළුවනෙ විහරන්තො හතලාභසක්කාරං දෙවදත්තං ආරබ්භ කථෙසි. දෙවදත්තෙන හි තථාගතෙ අට්ඨානකොපං බන්ධිත්වා ධනුග්ගහෙසු පයොජිතෙසු නාළාගිරිවිස්සජ්ජනෙන තස්ස දොසො පාකටො ජාතො. අථස්ස පට්ඨපිතානි ධුවභත්තාදීනි මනුස්සා න කරිංසු, රාජාපි නං න ඔලොකෙසි. සො හතලාභසක්කාරො කුලෙසු විඤ්ඤාපෙත්වා භුඤ්ජන්තො විචරි. භික්ඛූ ධම්මසභායං කථං සමුට්ඨාපෙසුං “ආවුසො, දෙවදත්තො ‘ලාභසක්කාරං උප්පාදෙස්සාමී’ති උප්පන්නම්පි ථිරං කාතුං නාසක්ඛී”ති. සත්ථා ආගන්ත්වා “කාය නුත්ථ, භික්ඛවෙ, එතරහි කථාය සන්නිසින්නා”ති පුච්ඡිත්වා “ඉමාය නාමා”ති වුත්තෙ “න, භික්ඛවෙ, ඉදානෙව, පුබ්බෙපෙස හතලාභසක්කාරො අහොසී”ති වත්වා අතීතං ආහරි.

අතීතෙ බාරාණසියං ධනඤ්ජයෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො රාධො නාම සුකො අහොසි මහාසරීරො පරිපුණ්ණගත්තො, කනිට්ඨො පනස්ස පොට්ඨපාදො නාම. එකො ලුද්දකො තෙ ද්වෙපි ජනෙ බන්ධිත්වා නෙත්වා බාරාණසිරඤ්ඤො අදාසි. රාජා උභොපි තෙ සුවණ්ණපඤ්ජරෙ පක්ඛිපිත්වා සුවණ්ණතට්ටකෙන මධුලාජෙ ඛාදාපෙන්තො සක්ඛරොදකං පායෙන්තො පටිජග්ගි. සක්කාරො ච මහා අහොසි, ලාභග්ගයසග්ගප්පත්තා අහෙසුං. අථෙකො වනචරකො කාළබාහුං නාමෙකං මහාකාළමක්කටං ආනෙත්වා බාරාණසිරඤ්ඤො අදාසි. තස්ස පච්ඡා ආගතත්තා මහන්තතරො ලාභසක්කාරො අහොසි, සුකානං පරිහායි. බොධිසත්තො තාදිලක්ඛණයොගතො න කිඤ්චි ආහ, කනිට්ඨො පනස්ස තාදිලක්ඛණාභාවා තං මක්කටස්ස සක්කාරං අසහන්තො “භාතික, පුබ්බෙ ඉමස්මිං රාජකුලෙ සාධුරසඛාදනීයාදීනි අම්හාකමෙව දෙන්ති, ඉදානි පන මයං න ලභාම, කාළබාහුමක්කටස්සෙව දෙන්ති. මයං ධනඤ්ජයරඤ්ඤො සන්තිකා ලාභසක්කාරං අලභන්තා ඉමස්මිං ඨානෙ කිං කරිස්සාම, එහි අරඤ්ඤමෙව ගන්ත්වා වසිස්සාමා”ති තෙන සද්ධිං සල්ලපන්තො පඨමං ගාථමාහ –

තත්ථ යං අන්නපානස්සාති යං අන්නපානං අස්ස රඤ්ඤො සන්තිකා. උපයොගත්ථෙ වා සාමිවචනං. ධනඤ්ජයායාති කරණත්ථෙ සම්පදානවචනං, ධනඤ්ජයෙන. අසක්කතා චස්මාති අන්නපානං න ලභාම, ඉමිනා ච න සක්කතම්හාති අත්ථො.

තං සුත්වා රාධො දුතියං ගාථමාහ –

තත්ථ යසොති ඉස්සරියපරිවාරො. අයසොති තස්සාභාවො. එතෙති එතෙ අට්ඨ ලොකධම්මා මනුජෙසු අනිච්චා, ලාභග්ගයසග්ගප්පත්තා හුත්වාපි අපරෙන සමයෙන අප්පලාභා අප්පසක්කාරා හොන්ති, නිච්චලාභිනො නාම න හොන්ති. යසාදීසුපි එසෙව නයො.

තං සුත්වා පොට්ඨපාදො මක්කටෙ උසූයං අපනෙතුං අසක්කොන්තො තතියං ගාථමාහ –

තත්ථ කථං නූති කෙන නු ඛො උපායෙන. දක්ඛිසාමාති දක්ඛිස්සාම. නිද්ධාවිතන්ති නිවුට්ඨාපිතං නික්කඩ්ඪාපිතං. ජම්මන්ති ලාමකං.

තං සුත්වා රාධො චතුත්ථං ගාථමාහ –

තත්ථ භායයතෙ කුමාරෙති රාජකුමාරෙ උත්රාසෙති. යෙනාරකා ඨස්සති අන්නපානාති යෙන කාරණෙන ඉමම්හා අන්නපානා දූරෙ ඨස්සති, සයමෙව තං කාරණං කරිස්සති, මා ත්වං එතස්ස චින්තයීති අත්ථො.

කාළබාහුපි කතිපාහෙනෙව රාජකුමාරානං පුරතො ඨත්වා කණ්ණචලනාදීනි කරොන්තො කුමාරෙ භායාපෙසි. තෙ භීතතසිතා විස්සරමකංසු. රාජා “කිං එත”න්ති පුච්ඡිත්වා තමත්ථං සුත්වා “නික්කඩ්ඪථ න”න්ති මක්කටං නික්කඩ්ඪාපෙසි. සුකානං ලාභසක්කාරො පුන පාකතිකො අහොසි.

සත්ථා ඉමං ධම්මදෙසනං ආහරිත්වා ජාතකං සමොධානෙසි – “තදා කාළබාහු දෙවදත්තො අහොසි, පොට්ඨපාදො ආනන්දො, රාධො පන අහමෙව අහොසි”න්ති.

සීලං කිරෙව කල්යාණන්ති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො සීලවීමංසකබ්රාහ්මණං ආරබ්භ කථෙසි. ද්වෙපි වත්ථූනි හෙට්ඨා කථිතානෙව. ඉධ පන බොධිසත්තො බාරාණසිරඤ්ඤො පුරොහිතො අහොසි. සො අත්තනො සීලං වීමංසන්තො තීණි දිවසානි හෙරඤ්ඤිකඵලකතො කහාපණං ගණ්හි. තං “චොරො”ති ගහෙත්වා රඤ්ඤො දස්සෙසුං. සො රඤ්ඤො සන්තිකෙ ඨිතො –