7. කාකවතීජාතකවණ්ණනා (327)
වාති චායං තතො ගන්ධොති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො එකං උක්කණ්ඨිතභික්ඛුං ආරබ්භ කථෙසි. තදා හි සත්ථා තං භික්ඛුං “සච්චං කිර ත්වං භික්ඛු උක්කණ්ඨිතොසී”ති පුච්ඡි. “සච්චං, භන්තෙ”ති. “කස්මා උක්කණ්ඨිතොසී”ති? “කිලෙසවසෙන, භන්තෙ”ති. “භික්ඛු මාතුගාමො නාම අරක්ඛියො, න සක්කා රක්ඛිතුං, පොරාණකපණ්ඩිතා පන මාතුගාමං මහාසමුද්දමජ්ඣෙ සිම්බලිරුක්ඛවිමානෙ වසාපෙන්තාපි රක්ඛිතුං නාසක්ඛිංසූ”ති වත්වා අතීතං ආහරි.
අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො තස්ස අග්ගමහෙසියා කුච්ඡිස්මිං නිබ්බත්තිත්වා වයප්පත්තො පිතු අච්චයෙන රජ්ජං කාරෙසි. කාකවතී නාමස්ස අග්ගමහෙසී අහොසි අභිරූපා දෙවච්ඡරා විය. අයමෙත්ථ සඞ්ඛෙපො , විත්ථාරතො පන අතීතවත්ථු කුණාලජාතකෙ (ජා· 2.21.කුණාලජාතක) ආවි භවිස්සති. තදා පනෙකො සුපණ්ණරාජා මනුස්සවෙසෙන ආගන්ත්වා රඤ්ඤා සහ ජූතං කීළන්තො කාකවතියා අග්ගමහෙසියා පටිබද්ධචිත්තො තං ආදාය සුපණ්ණභවනං නෙත්වා තාය සද්ධිං අභිරමි. රාජා දෙවිං අපස්සන්තො නටකුවෙරං නාම ගන්ධබ්බං “ත්වං විචිනාහි න”න්ති ආහ. සො තං සුපණ්ණරාජානං පරිග්ගහෙත්වා එකස්මිං සරෙ එරකවනෙ නිපජ්ජිත්වා තතො සුපණ්ණස්ස ගමනකාලෙ පත්තන්තරෙ නිසීදිත්වා සුපණ්ණභවනං පත්වා පත්තන්තරතො නික්ඛමිත්වා තාය සද්ධිං කිලෙසසංසග්ගං කත්වා පුන තස්සෙව පත්තන්තරෙ නිසින්නො ආගන්ත්වා සුපණ්ණස්ස රඤ්ඤා සද්ධිං ජූතකීළනකාලෙ අත්තනො වීණං ගහෙත්වා ජූතමණ්ඩලං ගන්ත්වා රඤ්ඤො සන්තිකෙ ඨිතො ගීතවසෙන පඨමං ගාථමාහ –
“වාති චායං තතො ගන්ධො, යත්ථ මෙ වසතී පියා;
දූරෙ ඉතො හි කාකවතී, යත්ථ මෙ නිරතො මනො”ති.
තත්ථ ගන්ධොති තස්සා දිබ්බගන්ධවිලිත්තාය සරීරගන්ධො. යත්ථ මෙති යත්ථ සුපණ්ණභවනෙ මම පියා වසති, තතො ඉමිනා සද්ධිං කතකායසංසග්ගාය තස්සා ඉමස්ස කායෙන සද්ධිං ආගතො ගන්ධො වායතීති අධිප්පායො. දූරෙ ඉතොති ඉමම්හා ඨානා දූරෙ. හි-කාරො නිපාතමත්තො. කාකවතීති කාකවතී දෙවී. යත්ථ මෙති යස්සා උපරි මම මනො නිරතො.
තං සුත්වා සුපණ්ණො දුතියං ගාථමාහ –
“කථං සමුද්දමතරී, කථං අතරි කෙපුකං;
කථං සත්ත සමුද්දානි, කථං සිම්බලිමාරුහී”ති.
තස්සත්ථො – ත්වං ඉමං ජම්බුදීපසමුද්දං තස්ස පරතො කෙපුකං නාම නදිං පබ්බතන්තරෙසු ඨිතානි සත්ත සමුද්දානි ච කථං අතරි, කෙනුපායෙන තිණ්ණො සත්ත සමුද්දානි අතික්කමිත්වා ඨිතං අම්හාකං භවනං සිම්බලිරුක්ඛඤ්ච කථං ආරුහීති.
තං සුත්වා නටකුවෙරො තතියං ගාථමාහ –
“තයා සමුද්දමතරිං, තයා අතරි කෙපුකං;
තයා සත්ත සමුද්දානි, තයා සිම්බලිමාරුහි”න්ති.
තත්ථ තයාති තයා කරණභූතෙන තව පත්තන්තරෙ නිසින්නො අහං සබ්බමෙතං අකාසින්ති අත්ථො.