5. ගොධරාජජාතකවණ්ණනා (325)
සමණං තං මඤ්ඤමානොති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො එකං කුහකං භික්ඛුං ආරබ්භ කථෙසි. වත්ථු හෙට්ඨා විත්ථාරිතමෙව. ඉධාපි භික්ඛූ තං භික්ඛුං ආනෙත්වා “අයං, භන්තෙ, භික්ඛු කුහකො”ති සත්ථු දස්සෙසුං. සත්ථා “න, භික්ඛවෙ, ඉදානෙව, පුබ්බෙපෙස කුහකොයෙවා”ති වත්වා අතීතං ආහරි.
අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො ගොධයොනියං නිබ්බත්තිත්වා වයප්පත්තො කායබලෙන සම්පන්නො අරඤ්ඤෙ වසති . එකො දුසීලතාපසොපි තස්ස අවිදූරෙ පණ්ණසාලං මාපෙත්වා වාසං කප්පෙසි. බොධිසත්තො ගොචරාය චරන්තො තං දිස්වා “සීලවන්තතාපසස්ස පණ්ණසාලා භවිස්සතී”ති තත්ථ ගන්ත්වා තං වන්දිත්වා අත්තනො වසනට්ඨානමෙව ගච්ඡති. අථෙකදිවසං සො කූටතාපසො උපට්ඨාකකුලෙ සම්පාදිතං මධුරමංසං ලභිත්වා “කිං මංසං නාමෙත”න්ති පුච්ඡිත්වා “ගොධමංස”න්ති සුත්වා රසතණ්හාය අභිභූතො “මය්හං අස්සමපදං නිබද්ධං ආගච්ඡමානං ගොධං මාරෙත්වා යථාරුචි පචිත්වා ඛාදිස්සාමී”ති සප්පිදධිකටුකභණ්ඩාදීනි ගහෙත්වා තත්ථ ගන්ත්වා මුග්ගරං ගහෙත්වා කාසාවෙන පටිච්ඡාදෙත්වා බොධිසත්තස්ස ආගමනං ඔලොකෙන්තො පණ්ණසාලද්වාරෙ උපසන්තූපසන්තො විය නිසීදි.
සො ආගන්ත්වා තං පදුට්ඨින්ද්රියං දිස්වා “ඉමිනා අම්හාකං සජාතිකමංසං ඛාදිතං භවිස්සති, පරිග්ගණ්හිස්සාමි න”න්ති අධොවාතෙ ඨත්වා සරීරගන්ධං ඝායිත්වා සජාතිමංසස්ස ඛාදිතභාවං ඤත්වා තාපසං අනුපගම්ම පටික්කමිත්වා චරි. තාපසොපි තස්ස අනාගමනභාවං ඤත්වා මුග්ගරං ඛිපි, මුග්ගරො සරීරෙ අපතිත්වා නඞ්ගුට්ඨකොටිං පාපුණි. තාපසො “ගච්ඡ විරද්ධොස්මී”ති ආහ. බොධිසත්තො “මං තාව විරද්ධොසි, චත්තාරො පන අපායෙ න විරද්ධොසී”ති වත්වා පලායිත්වා චඞ්කමනකොටියං ඨිතං වම්මිකං පවිසිත්වා අඤ්ඤෙන ඡිද්දෙන සීසං නීහරිත්වා තෙන සද්ධිං සල්ලපන්තො ද්වෙ ගාථා අභාසි –
“සමණං තං මඤ්ඤමානො, උපගච්ඡිමසඤ්ඤතං;
සො මං දණ්ඩෙන පාහාසි, යථා අස්සමණො තථා.
සො මං දණ්ඩෙන පාහාසි, යථා අස්සමණො තථා.
“කිං තෙ ජටාහි දුම්මෙධ, කිං තෙ අජිනසාටියා;
අබ්භන්තරං තෙ ගහනං, බාහිරං පරිමජ්ජසී”ති.
අබ්භන්තරං තෙ ගහනං, බාහිරං පරිමජ්ජසී”ති.
තත්ථ අසඤ්ඤතන්ති අහං කායාදීහි අසඤ්ඤතං අස්සමණමෙව සමානං තං “සමණො එසො”ති සමිතපාපතාය සමණං මඤ්ඤමානො උපගච්ඡිං. පාහාසීති පහරි. අජිනසාටියාති එකංසං කත්වා පාරුතෙන අජිනචම්මෙන තුය්හං කො අත්ථො. අබ්භන්තරං තෙ ගහනන්ති තව සරීරබ්භන්තරං විසපූරා විය අලාබු, ගූථපූරො විය ආවාටො, ආසීවිසපූරො විය වම්මිකො කිලෙසගහනං. බාහිරන්ති කෙවලං බහිසරීරං පරිමජ්ජසි , තං අන්තොඵරුසතාය බහිමට්ඨතාය හත්ථිලණ්ඩං විය අස්සලණ්ඩං විය ච හොතීති.