මනුස්සස්සෙව තෙ සීසන්ති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො මහාකස්සපත්ථෙරස්ස පණ්ණසාලඣාපකං දහරභික්ඛුං ආරබ්භ කථෙසි. වත්ථු පන රාජගහෙ සමුට්ඨිතං. තදා කිර ථෙරො රාජගහං නිස්සාය අරඤ්ඤකුටියං විහරති, තස්ස ද්වෙ දහරා උපට්ඨානං කරොන්ති. තෙසු එකො ථෙරස්ස උපකාරකො, එකො දුබ්බචො ඉතරෙන කතං අත්තනා කතසදිසං කරොති. තෙන මුඛොදකාදීසු උපට්ඨාපිතෙසු ථෙරස්ස සන්තිකං ගන්ත්වා වන්දිත්වා “භන්තෙ, උදකං ඨපිතං, මුඛං ධොවථා”තිආදීනි වදති. තෙන කාලස්සෙව වුට්ඨාය ථෙරස්ස පරිවෙණෙ සම්මට්ඨෙ ථෙරස්ස නික්ඛමනවෙලාය ඉතො චිතො ච පහරන්තො සකලපරිවෙණං අත්තනා සම්මට්ඨං විය කරොති. වත්තසම්පන්නො චින්තෙසි “අයං දුබ්බචො මයා කතං අත්තනා කතසදිසං කරොති, එතස්ස සඨකම්මං පාකටං කරිස්සාමී”ති.

තස්මිං අන්තොගාමෙ භුත්වා ආගන්ත්වා නිද්දායන්තෙව න්හානොදකං තාපෙත්වා පිට්ඨිකොට්ඨකෙ ඨපෙත්වා අඤ්ඤං අඩ්ඪනාළිමත්තං උදකං උද්ධනෙ ඨපෙසි. ඉතරො පබුජ්ඣිත්වාව ගන්ත්වා උසුමං උට්ඨහන්තං දිස්වා “උදකං තාපෙත්වා කොට්ඨකෙ ඨපිතං භවිස්සතී”ති ථෙරස්ස සන්තිකං ගන්ත්වා “භන්තෙ, න්හානකොට්ඨකෙ උදකං ඨපිතං, න්හායථා”ති ආහ. ථෙරො ‘න්හායිස්සාමී”ති තෙන සද්ධිංයෙව ආගන්ත්වා කොට්ඨකෙ උදකං අදිත්වා “කහං උදක”න්ති පුච්ඡි. සො වෙගෙන අග්ගිසාලං ගන්ත්වා තුච්ඡභාජනෙ උළුඞ්කං ඔතාරෙසි, උළුඞ්කො තුච්ඡභාජනස්ස තලෙ පටිහතො “තතා”ති සද්දමකාසි. තතො පට්ඨාය තස්ස “උළුඞ්කසද්දකො”ත්වෙව නාමං ජාතං.

තස්මිං ඛණෙ ඉතරො පිට්ඨිකොට්ඨකතො උදකං ආහරිත්වා “න්හායථ, භන්තෙ”ති ආහ. ථෙරො න්හත්වා ආවජ්ජෙන්තො උළුඞ්කසද්දකස්ස දුබ්බචභාවං ඤත්වා තං සායං ථෙරුපට්ඨානං ආගතං ඔවදි “ආවුසො, සමණෙන නාම අත්තනා කතමෙව ‘කතං මෙ’ති වත්තුං වට්ටති, අඤ්ඤථා සම්පජානමුසාවාදො හොති, ඉතො පට්ඨාය එවරූපං මා අකාසී”ති. සො ථෙරස්ස කුජ්ඣිත්වා පුනදිවසෙ ථෙරෙන සද්ධිං පිණ්ඩාය ගාමං න පාවිසි. ථෙරො ඉතරෙනෙව සද්ධිං පාවිසි. උළුඞ්කසද්දකොපි ථෙරස්ස උපට්ඨාකකුලං ගන්ත්වා “භන්තෙ, ථෙරො කහ”න්ති වුත්තෙ “අඵාසුකෙන විහාරෙයෙව නිසින්නො”ති වත්වා “කිං, භන්තෙ, ලද්ධුං වට්ටතී”ති වුත්තෙ “ඉදඤ්චිදඤ්ච දෙථා”ති ගහෙත්වා අත්තනො රුචිතට්ඨානං ගන්ත්වා භුඤ්ජිත්වා විහාරං අගමාසි.

පුනදිවසෙ ථෙරො තං කුලං ගන්ත්වා නිසීදි. මනුස්සෙහි “කිං, භන්තෙ, අය්යස්ස අඵාසුකං, හිය්යො කිරත්ථ විහාරෙයෙව නිසින්නා, අසුකදහරස්ස හත්ථෙ ආහාරං පෙසයිම්හ, පරිභුත්තො අය්යෙනා”ති වුත්තෙ ථෙරො තුණ්හීභූතොව භත්තකිච්චං කත්වා විහාරං ගන්ත්වා සායං ථෙරුපට්ඨානකාලෙ ආගතං ආමන්තෙත්වා “ආවුසො, අසුකගාමෙ නාම අසුකකුලෙ ‘ථෙරස්ස ඉදඤ්චිදඤ්ච ලද්ධුං වට්ටතී’ති විඤ්ඤාපෙත්වා කිර තෙ භුත්ත”න්ති වත්වා “විඤ්ඤත්ති නාම න වට්ටති, මා පුන එවරූපං අනාචාරං චරා”ති ආහ. සො එත්තකෙන ථෙරෙ ආඝාතං බන්ධිත්වා “අයං හිය්යොපි උදකමත්තං නිස්සාය මයා සද්ධිං කලහං කරි, ඉදානි පනස්ස උපට්ඨාකානං ගෙහෙ මයා භත්තමුට්ඨි භුත්තාති අසහන්තො පුන කලහං කරොති, ජානිස්සාමිස්ස කත්තබ්බයුත්තක”න්ති පුනදිවසෙ ථෙරෙ පිණ්ඩාය පවිට්ඨෙ මුග්ගරං ගහෙත්වා පරිභොගභාජනානි භින්දිත්වා පණ්ණසාලං ඣාපෙත්වා පලායි. සො ජීවමානොව මනුස්සපෙතො හුත්වා සුස්සිත්වා කාලං කත්වා අවීචිමහානිරයෙ නිබ්බත්ති. සො තෙන කතො අනාචාරො මහාජනස්ස මජ්ඣෙ පාකටො ජාතො.