අකරම්හස තෙ කිච්චන්ති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො දෙවදත්තස්ස අකතඤ්ඤුතං ආරබ්භ කථෙසි. “න, භික්ඛවෙ, ඉදානෙව, පුබ්බෙපි දෙවදත්තො අකතඤ්ඤූයෙවා”ති වත්වා අතීතං ආහරි.

අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො හිමවන්තපදෙසෙ රුක්ඛකොට්ටකසකුණො හුත්වා නිබ්බත්ති. අථෙකස්ස සීහස්ස මංසං ඛාදන්තස්ස අට්ඨි ගලෙ ලග්ගි, ගලො උද්ධුමායි, ගොචරං ගණ්හිතුං න සක්කොති, ඛරා වෙදනා පවත්තති. අථ නං සො සකුණො ගොචරප්පසුතො දිස්වා සාඛාය නිලීනො “කිං තෙ, සම්ම, දුක්ඛ”න්ති පුච්ඡි. සො තමත්ථං ආචික්ඛි. “අහං තෙ, සම්ම, එතං අට්ඨිං අපනෙය්යං, භයෙන පන තෙ මුඛං පවිසිතුං න විසහාමි, ඛාදෙය්යාසිපි ම”න්ති. “මා භායි, සම්ම, නාහං තං ඛාදාමි, ජීවිතං මෙ දෙහී”ති. සො “සාධූ”ති තං වාමපස්සෙන නිපජ්ජාපෙත්වා “කො ජානාති, කිම්පෙස කරිස්සතී”ති චින්තෙත්වා යථා මුඛං පිදහිතුං න සක්කොති, තථා තස්ස අධරොට්ඨෙ ච උත්තරොට්ඨෙ ච දණ්ඩකං ඨපෙත්වා මුඛං පවිසිත්වා අට්ඨිකොටිං තුණ්ඩෙන පහරි, අට්ඨි පතිත්වා ගතං. සො අට්ඨිං පාතෙත්වා සීහස්ස මුඛතො නික්ඛමන්තො දණ්ඩකං තුණ්ඩෙන පහරිත්වා පාතෙන්තොව නික්ඛමිත්වා සාඛග්ගෙ නිලීයි. සීහො නිරොගො හුත්වා එකදිවසං එකං වනමහිංසං වධිත්වා ඛාදති. සකුණො “වීමංසිස්සාමි න”න්ති තස්ස උපරිභාගෙ සාඛාය නිලීයිත්වා තෙන සද්ධිං සල්ලපන්තො පඨමං ගාථමාහ –

තත්ථ අකරම්හස තෙ කිච්චන්ති භො, සීහ, මයම්පි තව එකං කිච්චං අකරිම්හ. යං බලං අහුවම්හසෙති යං අම්හාකං බලං අහොසි, තෙන බලෙන තතො කිඤ්චි අහාපෙත්වා අකරිම්හයෙව.

තං සුත්වා සීහො දුතියං ගාථමාහ –

තං සුත්වා සකුණො ඉතරා ද්වෙ ගාථා අභාසි –

තත්ථ අකතඤ්ඤුන්ති කතගුණං අජානන්තං. අකත්තාරන්ති යංකිඤ්චි අකරොන්තං. සම්මුඛචිණ්ණෙනාති සම්මුඛෙ කතෙන ගුණෙන. අනුසූයමනක්කොසන්ති තං පුග්ගලං න උසූයන්තො න අක්කොසන්තො සණිකං තම්හා පාපපුග්ගලා අපගච්ඡෙය්යාති. එවං වත්වා සො සකුණො පක්කාමි.

සත්ථා ඉමං ධම්මදෙසනං ආහරිත්වා ජාතකං සමොධානෙසි – “තදා සීහො දෙවදත්තො අහොසි, සකුණො පන අහමෙව අහොසි”න්ති.

සබ්බමිදං චරිමං කතන්ති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො ඡබ්බග්ගියෙ භික්ඛූ ආරබ්භ කථෙසි. වත්ථු විනයෙ (පාචි· 646) විත්ථාරතො ආගතමෙව. අයං පනෙත්ථ සඞ්ඛෙපො – සත්ථා ඡබ්බග්ගියෙ පක්කොසාපෙත්වා “සච්චං කිර තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, නීචෙ ආසනෙ නිසීදිත්වා උච්චෙ ආසනෙ නිසින්නස්ස ධම්මං දෙසෙථා”ති පුච්ඡිත්වා “එවං, භන්තෙ”ති වුත්තෙ තෙ භික්ඛූ ගරහිත්වා “අයුත්තං, භික්ඛවෙ, තුම්හාකං මම ධම්මෙ අගාරවකරණං, පොරාණකපණ්ඩිතා හි නීචෙ ආසනෙ නිසීදිත්වා බාහිරකමන්තෙපි වාචෙන්තෙ ගරහිංසූ”ති වත්වා අතීතං ආහරි.

අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො චණ්ඩාලකුලෙ නිබ්බත්තිත්වා වයප්පත්තො කුටුම්බං සණ්ඨපෙසි. තස්ස භරියා අම්බදොහළිනී හුත්වා තං ආහ “සාමි, ඉච්ඡාමහං අම්බං ඛාදිතු”න්ති. “භද්දෙ, ඉමස්මිං කාලෙ අම්බං නත්ථි, අඤ්ඤං කිඤ්චි අම්බිලඵලං ආහරිස්සාමී”ති. “සාමි, අම්බඵලං ලභමානාව ජීවිස්සාමි, අලභමානාය මෙ ජීවිතං නත්ථී”ති. සො තස්සා පටිබද්ධචිත්තො “කහං නු ඛො අම්බඵලං ලභිස්සාමී”ති චින්තෙසි. තෙන ඛො පන සමයෙන බාරාණසිරඤ්ඤො උය්යානෙ අම්බො ධුවඵලො හොති. සො “තතො අම්බපක්කං ආහරිත්වා ඉමිස්සා දොහළං පටිප්පස්සම්භෙස්සාමී”ති රත්තිභාගෙ උය්යානං ගන්ත්වා අම්බං අභිරුහිත්වා නිලීනො සාඛාය සාඛං අම්බං ඔලොකෙන්තො විචරි. තස්ස තථා කරොන්තස්සෙව රත්ති විභායි. සො චින්තෙසි “සචෙ ඉදානි ඔතරිත්වා ගමිස්සාමි, දිස්වා මං ‘චොරො’ති ගණ්හිස්සන්ති, රත්තිභාගෙ ගමිස්සාමී”ති. අථෙකං විටපං අභිරුහිත්වා නිලීනො අච්ඡි.